Chlew

budynek przeznaczony dla trzody chlewnej

Chlewnia[1], świniarnia, (arch. chlew) – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej[2]; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd.[1].

Chlewnia z odpowiednio wysokimi kominami wentylacyjnymi pozwalającymi zmniejszyć emisję odorów w otoczeniu chlewni.
W pomieszczeniach inwentarskich świnie mogą przebywać w kojcach.
Chlewnik wraz z wybiegiem dla świń w osadzie średniowiecznej - rekonstrukcja w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie.
chlywik – budynek gospodarczy przy familokach – w Rybniku-Chwałowicach.

Słowo „chlew” ma etymologię storogocką, podobnie jak wywodząca się od tej samej podstawy chyża[3]. Prawdopodobnie od staropolskiej nazwy chlewu kob, pochodzi wyraz kobieta, który z czasem zatracił swoją pejoratywną konotację[4].

Określenie „chlew” stosowane jest do tych budynków, w których chowana jest niewielka liczba świń, obiekty produkcyjne przystosowane do przetrzymywania kilkuset i więcej sztuk nierogacizny nazywane są chlewniami.

Chlewnia jest obiektem murowanym, najczęściej jednokondygnacyjnym, rozgrodzonym wewnątrz na różnego rodzaju kojce. Do karmienia zwierząt w chlewni wykorzystywane są w zależności od rodzaju tuczu: tucz "na mokro" (koryta), tucz "na sucho" (poidełka, dozowniki suchej karmy).

Chlewnie można podzielić na ściółkowe i bezściółkowe. Posadzka w chlewni ściółkowej wyściełana jest słomą, która wraz z odchodami trafia na pryzmę obornikową. Chlewnie ściółkowe ze względu na względu na wysokie nakłady pracy cieszą się coraz mniejszą popularnością. W nowoczesnych, wydajnych, bezściółkowych obiektach inwentarskich stosowane są różnego rodzaju ruszta.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b J. Głowacki, Mała encyklopedia rolnicza, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1964, s. 922.
  2. Główny Urząd Statystyczny / Metainformacje / Słownik pojęć / Pojęcia stosowane w statystyce publicznej, stat.gov.pl [dostęp 2022-07-05].
  3. „chyzb, Haus, nach Miklosich aus dem Germanischen, nach Uhlenbeck aus germ. *huza mit tonendem s, got. und ahd. hus, Wen nun Meringers Erlarung von Chlevb, aus got. hlaiw...”, [w:] Johann Peisker. Neue Forschungen zur sozial-und Wirtschaftsgeschichte der Slaven. 1905, s. 70-71
  4. Izabela Malmor: Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa - Bielsko-Biała: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2009, s. 213.