Kobieta

samica człowieka

Kobietażeński dojrzały płciowo osobnik z rodzaju Homo. W biologii przyjmuje się, że różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka.

EtymologiaEdytuj

Słowo kobieta pojawiło się w XVI wieku. Etymolodzy wywodzą je od słowa kob, czyli chlew, koryto. Kobieta w pierwotnym znaczeniu, to ta, która służy przy korycie, zajmuje się chlewem. Wyraz miał pejoratywne znaczenie i uchodził za obelgę. W neutralnym znaczeniu słowa zaczęto używać dopiero pod koniec XVIII wieku[1].

Anatomia kobietyEdytuj

Osobny artykuł: dymorfizm płciowy.
 
Kobieta w ciąży

Kobieta różni się od mężczyzny rodzajem chromosomalnym, gdyż 99,995% zdrowych kobiet ma dwa chromosomy X[2], co jest jedną z manifestacji dymorfizmu płciowego.

Różnice w budowie anatomicznej między kobietą a mężczyzną dotyczą narządów rozrodczych oraz sylwetki ciała zwykle są wszystkie lub większość z następujących charakterystyk:

  • Dojrzała kobieta ma w pełni wykształcone gruczoły sutkowe, służące do karmienia.
  • Średnia wzrostu i ciężaru kobiet jest mniejsza niż u mężczyzn.
  • Wielkość mózgów kobiet oraz ich współczynnik encefalizacji są relatywnie mniejsze niż u mężczyzn, co było podstawą hipotez, że średni iloraz inteligencji kobiet jest mniejszy niż mężczyzn[3][4]. Badania wskazują jednak za niezasadne odnoszenie się do różnic we współczynniku encefalizacji, gdyż różnice w średniej masie ciała kobiet i mężczyzn oraz znaczne różnice w średniej zawartości tkanki tłuszczowej (25-31% dla kobiet i 18-25% u mężczyzn) uniemożliwiają jego prawidłowe oszacowanie a iloraz inteligencji zależy od wielu innych czynników (np. środowiskowych) niż tylko samej wielkości mózgu[5].
  • Kobiety mają delikatniejsze, mniej intensywne owłosienie skóry.
  • Miednica kobiety jest proporcjonalnie szersza niż miednica mężczyzny, co umożliwia ciążę i poród.
  • U kobiet wskaźnik 2D:4D jest zazwyczaj wyższy niż u mężczyzn[6][7].

Zobacz teżEdytuj

Zobacz też kategorię: Kobieta.

PrzypisyEdytuj

  1. Napisane przez Karolina Żyłowska, Dlaczego słowo kobieta było obraźliwe dla płci żeńskiej?, Poprawna polszczyzna dla każdego, 8 marca 2020 [dostęp 2020-06-16] (pol.).
  2. Marek Maleszewski. Tajemnice płci. „Wiedza i Życie”. Nr 02/2012, s. 55, luty 2012 rok. Prószyński Media. ISSN 0137-8929. 
  3. Sex differences in relative brain size: The mismeasure of woman, too?, www.sciencedirect.com [dostęp 2017-11-14].
  4. Big-brained people are smarter: A meta-analysis of the relationship between in vivo brain volume and intelligence, www.sciencedirect.com [dostęp 2017-11-14].
  5. Osvaldo Cairo. External Measures of Cognition. „Frontiers in Human Neuroscience”. 5 (108), 2011. DOI: 10.3389/fnhum.2011.00108. 
  6. Manning JT, Kilduff L, Cook C, Crewther B, Fink B. Digit Ratio (2D:4D): A Biomarker for Prenatal Sex Steroids and Adult Sex Steroids in Challenge Situations. „Frontiers in Endocrinology”. 5, s. 9, 2014. DOI: 10.3389/fendo.2014.00009. PMID: 24523714. PMCID: PMC3906590. 
  7. Kim TB, Kim KH. Why Is Digit Ratio Correlated to Sports Performance?. „Journal of Exercise Rehabilitation”. 12 (6), s. 515–519, 2016. DOI: 10.12965/jer.1632862.431. PMID: 28119871. PMCID: PMC5227311.