Cimolesta

wymarły rząd ssaków

Cimolesta – rząd[1] lub takson o randze wyższej od rzędu[2] ssaków żyworodnych z grupy Eutheria. W zależności od przyjmowanej klasyfikacji żyły od późnej kredy do wczesnego miocenu, lub też żyją do dziś (jeśli należą do nich łuskowce – patrz niżej).

Cimolesta
Ilustracja
Eoceński przedstawiciel Cimolesta – Palaeosinopa sp.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
(bez rangi) ssaki wyższe
Rząd Cimolesta

SystematykaEdytuj

Rose (2006) przyjął następującą klasyfikację taksonów zaliczanych przez niego do Cimolesta (klasyfikacja ta jest zmodyfikowaną wersją klasyfikacji przyjętej przez McKennę i Bell, 1997[1])[3]

McKenna i Bell (1997) oraz Rose (2006) zaliczali tak rozumiane Cimolesta do łożyskowców, a w ich obrębie do grupy Ferae, razem z kreodontami i drapieżnymi[1][3]. W klasyfikacji McKenny i Bell Cimolesta były rzędem, a najważniejsze wchodzące w ich skład grupy, w tym łuskowce – podrzędami[1]; inni autorzy, w tym Rose, podnoszą je jednak do rangi rzędów[3]. Z szeregu analiz filogenetycznych wynika, że Cimolestes był bazalnym przedstawicielem kladu Eutheria (obejmującego współcześnie żyjące łożyskowce i wszystkie wymarłe ssaki bliżej spokrewnione z nimi niż z torbaczami) nienależącym do kladu Placentalia (grupy koronnej Eutheria, obejmującej ostatniego wspólnego przodka wszystkich żyjących łożyskowców oraz wszystkich jego potomków)[4][5][6][7]; tym samym nie był on szczególnie blisko spokrewniony z łuskowcami, drapieżnymi czy jakąkolwiek inną żyjącą grupą łożyskowców. Analiza Rook i Huntera (2014) wskazuje, że także teniodonty były bazalnymi przedstawicielami Eutheria nienależącymi do Placentalia; analiza ta potwierdza bliskie pokrewieństwo teniodontów z Cimolestes[8]. Wzajemne pokrewieństwa tych i innych taksonów zaliczonych przez McKennę i Bell oraz Rose'a do Cimolesta oraz ich pozycja filogenetyczna w obrębie Eutheria pozostają niepewne; Rose (2006) zaznacza, że monofiletyzm Cimolesta nie został jak dotąd przetestowany w drodze analizy filogenetycznej i że nie jest pewne, czy zaliczone przez niego do tej grupy rzędy rzeczywiście są szczególnie blisko spokrewnione[3]. Analiza filogenetyczna Hallidaya, Upchurcha i Goswami (2013) potwierdziła, że Cimolestidae były bazalnymi przedstawicielami Eutheria nienależącymi do Placentalia, nie potwierdziła natomiast ich bliskiego pokrewieństwa z pantodontami[9].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Malcolm C. McKenna, Susan K. Bell: Classification of Mammals Above the Species Level. Nowy Jork; Chichester, West Sussex: Columbia University Press, 1997, s. 211–222. ISBN 0-231-11012-X.
  2. Rose (2006) przyznaje Cimolesta rangę miroder, wyższą od rzędu a niższą od nadrzędu. Patrz: Cimolesta. W: Kenneth David Rose: The Beginning of the Age of Mammals. Johns Hopkins University Press, 2006, s. 94–118. ISBN 0-801-88472-1.
  3. a b c d Cimolesta. W: Kenneth David Rose: The Beginning of the Age of Mammals. Johns Hopkins University Press, 2006, s. 94–118. ISBN 0-801-88472-1.
  4. Zhe-Xi Luo i John R. Wible. A Late Jurassic digging mammal and early mammalian diversification. „Science”. 308 (5718), s. 103-107, 2005. DOI: 10.1126/science.1108875 (ang.). 
  5. John R. Wible, Guillermo W. Rougier, Michael J. Novacek i Robert J. Asher. Cretaceous eutherians and Laurasian origin for placental mammals near the K/T boundary. „Nature”. 447, s. 1003-1006, 2007. DOI: 10.1038/nature05854 (ang.). 
  6. John R. Wible, Guillermo W. Rougier, Michael J. Novacek i Robert J. Asher. The eutherian mammal Maelestes gobiensis from the late Cretaceous of Mongolia and the phylogeny of Cretaceous Eutheria. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 327, s. 1-123, 2009 (ang.). 
  7. Nicolás R. Chimento, Federico L. Agnolin i Fernando E. Novas. The Patagonian fossil mammal Necrolestes: a Neogene survivor of Dryolestoidea. „Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, nueva serie”. 14 (2), s. 261-306, 2012 (ang.). 
  8. Deborah L. Rook i John P. Hunter. Rooting around the eutherian family tree: the origin and relations of the Taeniodonta. „Journal of Mammalian Evolution”. 21 (1), s. 75-91, 2014. DOI: 10.1007/s10914-013-9230-9 (ang.). 
  9. Thomas Halliday, Paul Upchurch i Anjali Goswami. A phylogenetic analysis of Palaeocene mammals: implications for the origin of placental mammal orders. „Society of Vertebrate Paleontology 73rd Annual Meeting Program and Abstracts”, s. 138, 2013 (ang.).