Coelotes atropos
Walckenaer, 1830
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Rodzina lejkowcowate
Podrodzina Coelotinae
Rodzaj Coelotes
Gatunek Coelotes atropos
Synonimy
  • Drassus atropos Walckenaer, 1830
  • Drassus trucidator Walckenaer, 1830
  • Clubiona saxatilis Blackwall, 1833
  • Clubiona tigrina Walckenaer, 1841
  • Coelotes saxatilis (Blackwall, 1833)
  • Amaurobius saxatilis (Blackwall, 1833)
  • Amaurobius atropos (Walckenaer, 1830)
  • Amaurobius trucidator (Walckenaer, 1830)
  • Coelotes atropos anomalus Hull, 1955
  • Coelotes atropos silvestris Hull, 1955

Coelotes atroposgatunek pająka z rodziny lejkowcowatych.

Spis treści

TaksonomiaEdytuj

Gatunek ten opisany został w 1830 roku jako Drassus atropos. Klasyfikowany był też w rodzajach Clubiona i Amaurobius[1]. W 1841 został wyznaczony przez Blackwalla gatunkiem typowym nowego rodzaju Coelotes[2].

OpisEdytuj

Pająk ten odznacza się znaczną zmiennością wewnątrzgatunkową. Samice osiągają od 9 do 12[2] lub 13[3] mm, a samce od 7[3] lub 8 do 9,4 mm długości ciała. Wydłużony, rudobrązowy karapaks porastają z rzadka czarne szczecinki. Ośmioro oczu ułożonych jest w dwa rzędy, w obu środkowe leżą bardziej z tyłu niż boczne. Nadustek, o wysokości dwukrotnie większej niż średnica oczu przednio-środkowych, porośnięty jest długimi i silnymi szczecinkami. Wszystkie krawędzie szczękoczułków mają po 3 ząbki, te na tylnych krawędziach są podobnej wielkości, a na przednich środkowe są największe. Gruczoły szczękoczułkowe otwierają się w piłkowanych rowkach u nasady kłów, na brzusznej i grzbietowej stronie. Gruczoł jadowy jest duży i sięga środka tułowia. Warga dolna i endyty są prostokątne, sternum zaś tarczowate. Silnie zbudowane odnóża mają proste lub lekko wcięte krętarze[2].

Opistosoma jest ciemnobrązowa z ciemnym nakrapianiem, krótko oszczeciniona, pozbawiona sitka przędnego i stożeczka. Kądziołki przędne tylno-środkowej pary mają 30–50 czopków gruczołowych kolcowatych, 1–2 ampułkowate, a u samic jeszcze dwa cylindryczne. Oba człony kądziołków tylno-bocznej pary podobnej długości. Samica ma wydłużone spermateki oraz epigyne z krótkimi ząbkami po bokach atrium, które zredukowane jest do szparek[2]. Od epigyne samicy norosza ziemnego (C. terrestris) różni się zakrzywionymi i poszerzonymi z przodu ciemnymi krawędziami bocznymi oraz słabiej zaznaczoną krawędzią przednią[3].

Samce mają nogogłaszczki z 3 mocnymi kolcami na grzbiecie uda, kolcami i szeroką apofizą na rzepce, 3 mocnymi kolcami na przednio-bocznej części goleni, długim i kolczastym cymbium, prostokątną sklerotyzacją w odsiebnej części tegulum, łyżyczkowatą apophysis tibialis medialis oraz krótkim konduktorem z szerokimi apofizami na stronie grzbietowej[2].

Biologia i występowanieEdytuj

Gatunek europejski[1], znany z Białorusi, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Francji, z krajów byłej Jugosławii, Luksemburga, Macedonii, Niemiec, Polski, Rumunii, Rosji, Słowacji, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii[4].

Pająki te zamieszkują pod kamieniami i kłodami, gdzie kopią norki wypełnione rurkowatym oprzędem. Ich sieci łowne pozbawione są części płachtowatej. Na terenie Wielkiej Brytanii spotyka się je w lasach, na wrzosowiskach jak i obszarach górzystych[3].

Przypisy

  1. a b Norman I. Platnick: Coelotes atropos. W: World Spider Catalog Version 17.5 [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2017-01-10].
  2. a b c d e Wang, Xin-Ping. A generic-level revision of the spider subfamily Coelotinae (Araneae, Amaurobiidae). „Bulletin of the AMNH”, s. 269, 2002. ISSN 0003-0090. 
  3. a b c d Michael John Roberts: The Spiders of Great Britain and Ireland. Volume 1. Atypidae to Theridiosomatidae. Harley Books, 1985, s. 164.
  4. Coelotes atropos. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-01-11].