Delta Centauri

gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura

Delta Centauri (δ Cen) – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura, odległa od Słońca o około 415 lat świetlnych.

Delta Centauri
δ Cen
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Rektascensja 12h 08m 21,522s[1]
Deklinacja −50° 43′ 20,69″[1]
Paralaksa (π) 0,00786 ± 0,00047[1]
Odległość 415 ± 26 ly
127,2 ± 8,1 pc
Wielkość obserwowana 2,58[2]m
Ruch własny (RA) −40,1 ± 1,5[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −15,6 ± 1,2[1] mas/rok
Prędkość radialna 11,0 ± 4,0[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy B2 Vne[1]
Masa 10–11[3] M
Promień 6,7[3] R
Wielkość absolutna −2,94[2]m
Jasność 12 000[3] L
Okres obrotu <1,3[3] d
Prędkość obrotu 263[3] km/s
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 6953[2] pc
Mimośród 0,0606[2]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J12082152-5043208
Cordoba Durchmusterung: CD−50°6697
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 452
Katalog Henry’ego Drapera: HD 105435
Katalog Hipparcosa: HIP 59196
Katalog jasnych gwiazd: HR 4621
SAO Star Catalog: SAO 239689
CPD−50°4862

Charakterystyka obserwacyjnaEdytuj

Jest to ósma co do jasności gwiazda w konstelacji[3], jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,58m, a wielkość absolutna jest równa −2,94m[2]. Światło gwiazdy jest osłabione na skutek przejścia przez absorbujący pył międzygwiazdowy. Nie jest widoczna z dużej części półkuli północnej i nie ma nazwy własnej[3].

Charakterystyka fizycznaEdytuj

Jest to błękitna gwiazda ciągu głównego, należy do typu widmowego B2[1]. Jest to gwiazda zmienna typu Gamma Cassiopeiae, szybko rotująca i otoczona dyskiem materii. Jej obserwowana jasność waha się o około 15%. Ze względu na szybki obrót, gwiazda jest spłaszczona i gorętsza na biegunach, niż na równiku; zmierzona temperatura to około 22 400 K, ale rzeczywista może być nawet o 1000 K wyższa. Wypromieniowuje ona 12 tysięcy razy więcej energii niż Słońce, ma promień 6,7 razy większy od słonecznego i masę 10–11 razy większą. Ma mniej niż 20 milionów lat; nie wiadomo, czy skończy życie jako biały karzeł, czy wybuchnie jako supernowa[3].

Dwie słabsze gwiazdy oddalone o mniej niż 5 minut kątowych wykazują podobny ruch własny co Delta Centauri, nie ma jednak pewności, czy są z nią powiązane grawitacyjnie[3][4]. Większe wartości paralaksy wskazują raczej, że leżą one w przestrzeni bliżej Słońca, niż jaśniejsza gwiazda[1][5][6]. Analizy zmienności Delta Centauri z 2008 roku sugerują, że może to być gwiazda podwójna, której towarzyszka jest odległa o 68,7 milisekund kątowych[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Delta Centauri w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e Anderson E., Francis C.: HIP 59196 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-20].
  3. a b c d e f g h i Jim Kaler: Delta Centauri (ang.). STARS. [dostęp 2018-08-20].
  4. Mason et al.: WDS J12084-5043A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  5. HD 105382 w bazie SIMBAD (ang.)
  6. HD 105383 w bazie SIMBAD (ang.)
  7. A. Meilland, F. Millour, Ph. Stee, A. Spang i inni. δ Centauri: a new binary Be star detected by VLTI/AMBER spectro-interferometry. „Astronomy and Astrophysics”. 488 (3), s. L67–L70, 2008. DOI: 10.1051/0004-6361:200810624. arXiv:0807.4622. Bibcode2008A&A...488L..67M (ang.).