Dialekty języka arabskiego

Dialekty języka arabskiego rozciągają się na całym obszarze świata arabskiego, ale występują także poza obszarem, gdzie dominuje język arabski (mowa o tzw. „wyspach języka arabskiego).

Dialekty arabskie (mapa nie jest precyzyjna i ignoruje języki mniejszości)

Istnieją dwa rodzaje podziału dialektów: systemowy – na dialekty beduińskie i ludności osiadłej (miejskie i wiejskie), oraz geograficzny.

Główny podział geograficzny na dialekty wschodnie i zachodnie przebiega wzdłuż granicy egipsko-libijskiej. Podstawową różnicą między obiema grupami jest forma czasownika w 1. osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego, a więc odpowiednio na Wschodzie jest to ʔaktub, a na Zachodzie naktub. Różnica w liczbie mnogiej polega na dodaniu sufiksu lub prefiksu. Na Wschodzie 1 osoba liczby mnogiej czasu teraźniejszego brzmi naktub, a na Zachodzie naktubu.

Na rozwój dialektów arabskich duży wpływ miały różne substraty – na terenie Bliskiego Wschodu substratem stał się głównie aramejski, w mniejszym stopniu także języki kananejskie, a w Afryce – języki berberyjskie.

Podział geograficzny dialektów języka arabskiegoEdytuj

WschódEdytuj

wschodnie (północno-wschodnie lub nadżdyjskie)
zachodnie (hidżazyjskie)
południowe
północno-zachodnie
typu qəltu
typu gilit
libańsko-środkowosyryjskie
północnosyryjskie
palestyńsko-jordańskie
Delty Nilu
Kairu
południowe
centralne
Górnego Nilu

ZachódEdytuj

sulajmickie
wschodniohilalickie
centralne hilalickie
dialekty Maʕqil
wschodnie
zachodnie

BibliografiaEdytuj

  • Behnstedt P., Woidich M., Arabische Dialektgeographie. Eine Einführung, Brill, Leiden/Boston 2005
  • Danecki J., Współczesny język arabski i jego dialekty, Dialog, Warszawa 2000
  • Danecki J., Wstęp do dialektologii języka arabskiego, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1989
  • Durand O., Introduzione ai dialeletti arabi, Centro Studi Camito-Semitici, Mediolan 1994
  • Fischer W., Jastrow O., Handbuch der arabischen Dialekte, Harrasowitz, Wiesbaden 1980
  • Vollers K., Volkssprache und Schriftsprache im alten Arabien, Trübner, Straßburg 1906
  • Jastrow O., Arabic Dialectology. The State of Art, "Israel Oriental Studies", Vol. XX, Eisenbrauns, Winona Lake 2002
  • Zeitschrift für Arabische Linguistik Harrassowitz, Wiesbaden, od 1978 do dzisiaj

Linki zewnętrzneEdytuj