Dudki (rodzina)

Monotypowa rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych

Dudki[5], dudkowate (Upupidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych (Bucerotiformes).

Dudki
Upupidae[1]
Leach, 1820
Ilustracja
Dudek (Upupa epops)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

dzioborożcowe

Rodzina

dudki

Typ nomenklatoryczny

Upupa epops Linnaeus, 1758

Synonimy
Rodzaje

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzina obejmuje jeden współcześnie żyjący gatunek, który występuje w Eurazji i Afryce[6].

CharakterystykaEdytuj

Długość ciała 19–32 cm; masa ciała 38–91 g[7]. U dudków dziób jest długi (długość 5–6 cm), cienki i lekko wygięty[7]. Są dziuplakami, a młode wysiaduje tylko samica, a w tym czasie samiec dostarcza jej pożywienie[8].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Upupa: łac. upupa „dudek”, od gr. εποψ epops, εποπος epopos „dudek”[9].
  • Epopsides: gr. εποψ epops, εποπος epopos „dudek”; -οιδης -oidēs „przypominajacy”[10]. Gatunek typowy: Upupa epops Linnaeus, 1758.
  • Epops: epitet gatunkowy Upupa epops Linnaeus, 1758; łac. epops, epopis „dudek”, od gr. εποψ epops, εποπος epopos „dudek”[11]. Gatunek typowy: Upupa epops Linnaeus, 1758.

Podział systematycznyEdytuj

Dudki są grupą siostrzaną dla sierpodudków (Phoeniculidae) – ich bliskimi krewnymi są również dzioborożce[6][12]. Do rodziny należy jeden rodzaj obejmujący jeden współcześnie występujący gatunek i jeden wymarły[5]:

Systematyka Upupa epops jest jednak niejasna[5] i część systematyków podnosi jego podgatunki marginata[6] i africana[6] do rangi odrębnych gatunków.

PrzypisyEdytuj

  1. Upupidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. R.-P. Lesson: Manuel d’ornithologie, ou description des genres et des principales espèces d’oiseaux. T. 1. Paris: Roret, 1828, s. 63. (fr.)
  3. F.O. Morris. A new system of nomenclature, illustrated by a list of British birds. „The Naturalist”. 2 (9), s. 124, 1837 (ang.). 
  4. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 117. (łac.)
  5. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Upupidae Leach, 1820 - dudki - Hoopoes (Wersja: 2021-01-16). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-07-21].
  6. a b c d F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2) (ang.). [dostęp 2021-07-21].
  7. a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hoopoes (Upupidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.upupid1.01. [dostęp 2020-06-17]. (ang.)  
  8. Alfred Brehm: Życie zwierząt : ptaki. Warszawa: PWN, 1962, s. 564, seria: życie zwierząt.
  9. Jobling 2021 ↓, s. Upupa.
  10. Jobling 2021 ↓, s. Epopsides.
  11. Jobling 2021 ↓, s. Epops.
  12. S.J. Hackett, R.T. Kimball, S. Reddy, R.C.K. Bowie, E.L. Braun, M.J. Braun, J.L. Chojnowski, W.A. Cox, Ki.-La. Han, Jo. Harshman, Ch.J. Huddleston, B.D. Marks, K.J. Miglia, W.S. Moore, F.H. Sheldon, D.W. Steadman, Ch.C. Witt, T. Yuri. A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History. „Science”. 320, s. 1763–1767, 2008 (ang.). 

BibliografiaEdytuj

  • James A. Jobling: The Key to Scientific Names (ang.). W: Birds of the World [on-line]. Cornell Laboratory of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2021.