Otwórz menu główne

Edward Franciszek Szwaja ps. „Edloch” (ur. 22 października 1910 w Grodźcu, zm. 22 lutego 1938 pod Rynarzewem) – oficer Wojska Polskiego II RP, podporucznik obserwator lotnictwa, zginął w wypadku lotniczym w czasie manewrów pod Szubinem.

Edward Franciszek Szwaja
Edloch
Ilustracja
por. Edward Szwaja
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 22 października 1910
Grodziec
Data i miejsce śmierci 22 lutego 1938
Rynarzewo (województwo kujawsko-pomorskie)
Przebieg służby
Lata służby 1931–1938
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP)
Jednostki 26 Pułk Artylerii Lekkiej, 31 Pułk Artylerii Lekkiej, 4 Pułk Lotniczy
Stanowiska dowódca plutonu cekaemów
Samolot Lublin R.XIII, taki, na jakim zginął Edward Szwaja

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Zdał maturę w Sosnowcu[1] albo w Piotrkowie Trybunalskim[2]. W lipcu 1931 roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Po jej ukończeniu odbył praktykę w 26 Pułku Artylerii Lekkiej i został przeniesiony do rezerwy. Postanowiwszy być zawodowym wojskowym zgłosił się do Szkoły Podchorążych Artylerii w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu. Po jej ukończeniu w 1932 roku służył w 31 Pułku Artylerii Lekkiej, będąc dowódcą plutonu cekaemów[a]. W 1934 roku został przeniesiony do służby w lotnictwie, przechodząc szkolenie w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie. Ukończył kurs aplikacyjny oficerów w grupie obserwatorów i został przydzielony do 4 Pułku Lotniczego w Toruniu.

Zginął w wypadku lotniczym w czasie manewrów 22 lutego 1938 roku o godzinie 9:05 pod Rynarzewem w czasie lotu na samolocie Lublin R.XIII. Wraz z nim zginął kapral pilot Zbigniew Ostoja-Janiszewski. Zwłoki Edwarda Szwai przewieziono do Grodźca, gdzie został pochowany na Cmentarzu Boleradzkim[3] (cmentarz parafialny parafii św. Katarzyny przy ul. Różyckiego[3]). Grób ten, z wielkim krzyżem wykonanym ze śmigieł lotniczych, był miejscem spotkań patriotycznych mieszkańców Grodźca w czasie II wojny światowej[4].

 
Grób Edwarda Szwai na cmentarzu w Grodźcu, z odtworzonym w latach 80. XX wieku, wysiłkiem Cezarego Chlebowskiego, krzyżem ze śmigieł lotniczych. Przy grobie stoi Cezary Chlebowski

AwanseEdytuj

  • podporucznik – 1934
  • porucznik – 19 marca 1938, pośmiertnie.

Życie prywatneEdytuj

Edward Szwaja był synem Jana (1880–1956) i Franciszki z domu Bednarek (1885–1976). Miał troje rodzeństwa:

UwagiEdytuj

  1. Według Popiela ukończył szkołę w Toruniu w sierpniu 1934 roku i został odkomenderowany do 17 Pułku Atrylerii Lekkiej, obejmując stanowisko oficera w 3 Baterii.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Cezary Chlebowski: Bez pokory, tom I. Warszawa: Ars Print Production s.c., 1997. ISBN 83-87224-05-7.
  • Szwaja Edward Franciszek – porucznik obserwator. W: Adam Popiel: Pamięci poległych lotników 1933–1939. T. 32. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1987, s. 134, seria: Biblioteczka Skrzydlatej Polski. ISBN 83-206-0613-6.