Efraim Kaganowski

pisarz tworzący w jidysz

Efraim Kaganowski, także Efroim Kaganowski (ur. 1893 w Warszawie, zm. 17 października 1958 w Paryżu) – pisarz tworzący w jidysz.

Efraim Kaganowski
Data urodzenia

1893

Data śmierci

1958

Dziedzina sztuki

literatura

Życiorys edytuj

Urodził się w 1893 roku w Warszawie[1][2][3], w rodzinie żydowskich rzemieślników[4]. Skończył studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie[2]. Rozpoczął publikować w jidysz w 1910 roku, do II wojny światowej pisząc nowele, szkice, eseje i felietony na łamach takich tytułów prasowych jak „Nasz Przegląd”, „Ewa”, „Di Judisze Welt”, „Der Moment”, „Wilner Tog”, „Frajnd”, „Dos Naje Land”, „Hajnt”, „Cukunft”, „Wochnszrift far Literatur” czy „Unzer Ekspres[2]. Głównym tematem jego twórczości była kultura żydowskiej Warszawy, opisana z humorem i wyczuciem psychologii postaci[4]. Nazywano go „żydowskim Maupassantem[4].

I wojnę światową spędził w Odessie, gdzie poznał m.in. Chajima Nachmana Bialika, po czym powrócił do Warszawy[2]. Z początkiem II wojny światowej schronił się w Białymstoku, następnie wyjechał w głąb Związku Radzieckiego[2]. Po wojnie powrócił do Polski, po czym w 1949 roku wyjechał do Paryża[2]. Publikował na łamach „Jidisze Szriftn”, „Parizer Cajtszrift” i „Naje Prese”[2]. Zmarł 17 października 1958 roku w Paryżu[1].

Wybór jego opowiadań z lat 20. w tłumaczeniu Stanisława Wygodzkiego wydano pod tytułem Warszawskie opowiadania (1958)[4]. Jego dzieła przetłumaczono także na białoruski i francuski[2].

Twórczość edytuj

Za źródłem[2]:

  • Mejdlech, 1914
  • Tiren un fencer, 1921
  • Lejb un lebn, 1928
  • Noweln, 1928
  • Figurn, 1937
  • Alt lebn, 1941
  • Jidisze szrajber in der hejm, 1949
  • Szriftn, 1951
  • Pojlisze jorn, 1956
  • A sztot ojf der Wolge, 1961
  • Di tunkele dire, 1969

Przypisy edytuj

  1. a b Kaganowski Efraim, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-01-17].
  2. a b c d e f g h i Efroim Kaganowski, [w:] Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945–1949), Magdalena Ruta (red. naukowa) Ewa Wiatr, Krystyna Radziszewska, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2018, s. 325, ISBN 978-83-8142-030-3.
  3. Eugenia Prokop-Janiec, Kaganowski Efroim [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2022-01-17].
  4. a b c d Małgorzata Naimska, Rafał Żebrowski, Kaganowski Efraim (Efroim), [w:] Polski Słownik Judaistyczny [online], delet.jhi.pl [dostęp 2022-01-17] (pol.).