Góra Zborów

Góra Zborów (Berkowa Góra) – skaliste wzgórze w obrębie wsi Podlesice w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce[1]. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Mirowsko-Olsztyńskiej, będącej częścią Wyżyny Częstochowskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[2]. Znajduje się na nim rezerwat przyrody Góra Zborów. Z drogi wojewódzkiej nr 792 doskonale widoczne są szczytowe partie skał na wzgórzu. Góra Zborów sąsiaduje z położonym bardziej na północ Kołaczykiem. Obydwa te wzgórza wchodzą w skład długiego na ponad 3 km pasma Skał Kroczyckich[3].

Góra Zborów
Ilustracja
Widok na Górę Zborów od południa
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Pasmo Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Wysokość 467[1] m n.p.m.
Położenie na mapie gminy Kroczyce
Mapa konturowa gminy Kroczyce, po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Góra Zborów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Góra Zborów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po prawej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Góra Zborów”
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa konturowa powiatu zawierciańskiego, blisko centrum na lewo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Góra Zborów”
Ziemia50°34′21,4″N 19°31′49,1″E/50,572611 19,530306

Nazwa Góra Zborów pochodzi od tego, że według legendy zbierały się na niej okoliczne czarownice przed odleceniem na miotłach na sabat czarownic, na Łysą Górę w Górach Świętokrzyskich[4].

Bezleśny wierzchołek wzgórza, zakończony zbudowaną podczas okupacji hitlerowskiej wieżyczką triangulacyjną, jest znakomitym punktem widokowym – najwyższym wzniesieniem w byłym województwie częstochowskim – 467 m n.p.m. Procesy krasowe ukształtowały liczne wapienne ostańce, jaskinie i leje krasowe. Na terenie rezerwatu znajduje się także zamknięty obecnie kamieniołom, w którym pracowali przymusowi robotnicy III Rzeszy. Teren rezerwatu był miejscem potyczek pomiędzy niemiecką żandarmerią a oddziałami Armii Ludowej oraz Batalionów Chłopskich[5].

Skały i jaskinieEdytuj

Góra Zborów jest jednym z ważniejszych rejonów wspinaczkowych. W jej partiach wierzchołkowych (w większości) i na zboczach znajdują się skałki o wysokości do 30 metrów, ściany których pokryte są gęstą siatką dróg wspinaczkowych. Wspinacze nadali im własne nazwy: Biała Baszta, Turnia Blocheńska, Chomicza Skała, Dolna Baszta, Dwoista Baszta, Dziurawy Blok, Długa Grań, Kruk, Młynarze, Rygiel, Sadek, Skała z Sosną, Skała z Blokiem, Skrzat, Sówka, Turnia nad Kaskadami, Wielbłąd[6]. Po utworzeniu rezerwatu przyrody wspinaczka dozwolona jest na określonych zasadach. m.in. nie wolno wchodzić na szczyty skał i chodzić po nich[7], odbywa się bowiem na nich rekultywacja muraw kserotermicznych[5].

W zachodniej części rezerwatu, u podnóży Góry Zborów znajduje się Jaskinia Głęboka – jedyna w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jaskinia udostępniona do turystycznego zwiedzania[5]. Oprócz niej w skałach Góry Zborów jest jeszcze wiele innych jaskiń i schronisk: Fazowa Dziura, Jaskinia Niska w Berkowej Górze, Kozi Dół, Lej Szpatowców, Schronisko Kazamar w Cyrku, Schronisko pod Białą Basztą, Schroniska pod Ryglem, Schronisko Podszczytowe, Schronisko Sadek, Schronisko Skośne, Schronisko w Lewych Kaskadach, Schronisko w Skale Gąsieckiego, Schronisko za Kciukiem, Szczelina w Ryglu, Wielki Kanion[8].

Piesze szlaki turystyczneEdytuj

  Szlak Orlich Gniazd: Góra JanowskiegoPodzamczeKarlinŻerkowiceMorsko – Góra Zborów – Zdów-Młyny – BoboliceMirówNiegowa.
  Szlak Rzędkowicki: MrzygłódMyszkówGóra WłodowskaRzędkowickie Skały – Góra Zborów (parking u stóp góry)

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2019-12-05].
  2. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: PWN, 1998, ISBN 83-01-12479-2, OCLC 830133845.
  3. Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.
  4. Góra Zborów – jurajskie siostrzyce lecą na Łysicę – Podróże małe i duże – LIBERTAS.PL, www.libertas.pl [dostęp 2019-06-05].
  5. a b c Na podstawie tablic informacyjnych zamontowanych na obszarze rezerwatu
  6. Góra Zborów. Topo wspinaczkowe. [dostęp 2018-05-08].
  7. Wspinanie na Górze Zborów ograniczone, ale tylko trochę. [dostęp 2019-12-05].
  8. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny [dostęp 2019-12-04].