Góra Zborów (Berkowa Góra) – skaliste wzgórze w obrębie wsi Podlesice w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce[1]. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Mirowsko-Olsztyńskiej, będącej częścią Wyżyny Częstochowskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[2]. Znajduje się na nim rezerwat przyrody Góra Zborów. Z drogi wojewódzkiej nr 792 doskonale widoczne są szczytowe partie skał na wzgórzu. Góra Zborów sąsiaduje z położonym bardziej na północ Kołaczykiem. Obydwa te wzgórza wchodzą w skład długiego na ponad 3 km pasma Skał Kroczyckich[3].

Góra Zborów
Ilustracja
Widok na Górę Zborów od południa
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Pasmo Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Wysokość 467[1] m n.p.m.
Położenie na mapie gminy Kroczyce
Mapa lokalizacyjna gminy Kroczyce
Góra Zborów
Góra Zborów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Góra Zborów
Góra Zborów
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Góra Zborów
Góra Zborów
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zawierciańskiego
Góra Zborów
Góra Zborów
Ziemia50°34′21,4″N 19°31′49,1″E/50,572611 19,530306

Nazwa Góra Zborów pochodzi od tego, że według legendy zbierały się na niej okoliczne czarownice przed odleceniem na miotłach na sabat czarownic, na Łysą Górę w Górach Świętokrzyskich[4].

Bezleśny wierzchołek wzgórza, zakończony zbudowaną podczas okupacji hitlerowskiej wieżyczką triangulacyjną, jest znakomitym punktem widokowym – najwyższym wzniesieniem w byłym województwie częstochowskim – 467 m n.p.m. Procesy krasowe ukształtowały liczne wapienne ostańce, jaskinie i leje krasowe. Na terenie rezerwatu znajduje się także zamknięty obecnie kamieniołom, w którym pracowali przymusowi robotnicy III Rzeszy. Teren rezerwatu był miejscem potyczek pomiędzy niemiecką żandarmerią a oddziałami Armii Ludowej oraz Batalionów Chłopskich[5].

Skały i jaskinieEdytuj

Góra Zborów jest jednym z ważniejszych rejonów wspinaczkowych. W jej partiach wierzchołkowych (w większości) i na zboczach znajdują się skałki o wysokości do 30 metrów, ściany których pokryte są gęstą siatką dróg wspinaczkowych. Wspinacze nadali im własne nazwy: Biała Baszta, Turnia Blocheńska, Chomicza Skała, Dolna Baszta, Dwoista Baszta, Dziurawy Blok, Długa Grań, Kruk, Młynarze, Rygiel, Sadek, Skała z Sosną, Skała z Blokiem, Skrzat, Sówka, Turnia nad Kaskadami, Wielbłąd[6]. Po utworzeniu rezerwatu przyrody wspinaczka dozwolona jest na określonych zasadach. m.in. nie wolno wchodzić na szczyty skał i chodzić po nich[7], odbywa się bowiem na nich rekultywacja muraw kserotermicznych[5].

W zachodniej części rezerwatu, u podnóży Góry Zborów znajduje się Jaskinia Głęboka – jedyna w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jaskinia udostępniona do turystycznego zwiedzania[5]. Oprócz niej w skałach Góry Zborów jest jeszcze wiele innych jaskiń i schronisk: Fazowa Dziura, Jaskinia Niska w Berkowej Górze, Kozi Dół, Lej Szpatowców, Schronisko Kazamar w Cyrku, Schronisko pod Białą Basztą, Schroniska pod Ryglem, Schronisko Podszczytowe, Schronisko Sadek, Schronisko Skośne, Schronisko w Lewych Kaskadach, Schronisko w Skale Gąsieckiego, Schronisko za Kciukiem, Szczelina w Ryglu, Wielki Kanion[8].

Piesze szlaki turystyczneEdytuj

  Szlak Orlich Gniazd: Góra JanowskiegoPodzamczeKarlinŻerkowiceMorsko – Góra Zborów – Zdów-Młyny – BoboliceMirówNiegowa.
  Szlak Rzędkowicki: MrzygłódMyszkówGóra WłodowskaRzędkowickie Skały – Góra Zborów (parking u stóp góry)

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2019-12-05].
  2. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: PWN, 1998, ​ISBN 83-01-12479-2
  3. Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.
  4. Góra Zborów – jurajskie siostrzyce lecą na Łysicę – Podróże małe i duże – LIBERTAS.PL, www.libertas.pl [dostęp 2019-06-05].
  5. a b c Na podstawie tablic informacyjnych zamontowanych na obszarze rezerwatu
  6. Góra Zborów. Topo wspinaczkowe. [dostęp 2018-05-08].
  7. Wspinanie na Górze Zborów ograniczone, ale tylko trochę. [dostęp 2019-12-05].
  8. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny [dostęp 2019-12-04].