Góry Ołowiane

Góry Ołowiane – niewielki grzbiet górski należący do Gór Kaczawskich. Stanowi najbardziej wysuniętą na południowy wschód część Grzbietu Południowego Gór Kaczawskich. Od reszty tegoż grzbietu oddziela je Przełęcz Radomierska i wieś Radomierz, od Grzbietu Wschodniego oddzielone są doliną rzeki Kaczawy, od południa sąsiadują z doliną Bobru, który oddziela je od Rudaw Janowickich.

Góry Ołowiane
Ilustracja
Mapa regionu
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Sudety Zachodnie
Mezoregion Góry Kaczawskie
Mikroregion(y) Grzbiet Południowy


Rzeźba terenuEdytuj

Góry Ołowiane tworzą zwarty masyw z niezbyt wybitnymi wzniesieniami, rozcięty na północy, wschodzie i południu dolinami bezimiennych potoków. Zbocza południowe są strome, pozostałe łagodniejsze. Na grzbiecie znajduje się sporo niezbyt dużych skałek zieleńcowych.

WzniesieniaEdytuj

Najważniejsze szczyty pasma to: Turzec (684 m n.p.m), Ołowiana (658 m n.p.m), Różanka (628 m n.p.m) i Ciechanówka (598 m n.p.m). Pomniejsze to: Brożyna (570 m n.p.m), Wzgórze Czaszek (535 m n.p.m), Sakowczyk (519 m n.p.m) i Popiel (463 m n.p.m).

Ważniejsze miejscowościEdytuj

Ważniejsze miejscowości położone wokół Gór Ołowianych: Janowice Wielkie, Kaczorów, Radomierz, Ciechanowice, Świdnik.

Budowa geologicznaEdytuj

Większa część Gór Ołowianych zbudowana jest ze skał metamorficznych tzw. metamorfiku kaczawskiego, przede wszystkim z zieleńców, podrzędnie z diabazów, fyllitów i wapieni krystalicznych. Niewielkie fragmenty w południowej części, w przełomie Bobru, należą do wschodniej osłony granitu karkonoskiego i zbudowane są głównie z amfibolitów i łupków amfibolowych. Niewielki skrawek w południowo-zachodniej części, w rejonie Janowic Wielkich należy do masywu karkonoskiego i zbudowany jest ze skał magmowych – z granitu karkonoskiego.

Starsze skały krystaliczne przykryte są na stokach kenozoicznymi rumoszami skalnymi i glinami zboczowymi, a w obniżeniach piaskami i żwirami. Wreszcie w dolinach potoków występują plejstoceńskie i holoceńskie osady: żwiry, piaski, muły (mady rzeczne).

GórnictwoEdytuj

W południowej części Gór Ołowianych widoczne są ślady dawnego górnictwa – zapadliska dawnych szybików i hałdy po górnictwie rud metali oraz sztolnie po poszukiwaniach uranu.

Również w południowej części Gór Ołowianych znajduje się opuszczony i częściowo zarośnięty kamieniołom wapieni krystalicznych, a niżej ruiny wapiennika.

RoślinnośćEdytuj

Góry Ołowiane są w większości zalesione. Głównie są to sztucznie sadzone monokultury świerkowe, rzadziej lasy bukowe, mieszane i lasy łęgowe.

Ochrona przyrodyEdytuj

Góry Ołowiane są chronione w ramach Sieci Natura 2000 jako obszar siedliskowy Góry i Pogórze Kaczawskie. Ponadto wchodzą w obręb Rudawskiego Parku Krajobrazowego. Na południowych stokach Ciechanówki objęto ochroną w ramach stanowiska dokumentacyjnego sztolnię nazwaną jako "Sztolnia Wapienna w Ciechanowicach"[1]. Obiekt ten stanowi długi na 90 m korytarz zakończony komorą wydobywczą ulokowaną w żyle kalcytowej. Obecnie stanowi ważną ostoję dla zimujących nietoperzy.[2]

Szlaki turystyczneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Uchwała nr XLI/200/17 Rady Gminy w Marciszowie z dnia 31 sierpnia 2017 r. w sprawie ustanowienia stanowiska dokumentacyjnego „Sztolnia Wapienna w Ciechanowicach”, 2017.
  2. Sztolnie Gór Ołowianych – Przyroda Dolnego Śląska [dostęp 2020-02-23] (pol.).

BibliografiaEdytuj