Gqeberha (1820–2021 Port Elizabeth) – miasto w południowej części Republiki Południowej Afryki, w Prowincji Przylądkowej Wschodniej, w aglomeracji Nelson Mandela Bay, nad zatoką Algoa Oceanu Indyjskiego. W 2020 roku liczyło ok. 967 tys. mieszkańców[2]. Ważny ośrodek handlu oraz przemysłu samochodowego, stoczniowego, maszynowego, spożywczego, chemicznego, cementowego, włókienniczego, drzewnego, papierniczego, skórzano-obuwniczego, szklarskiego, petrochemicznego (rafineria ropy naftowej)[1]. Ponadto duży port handlowy i rybacki, a także ważny węzeł komunikacyjny. Od 1964 r. w mieście działa uniwersytet[1].

Gqeberha
Ilustracja
Rynek i ratusz w Gqeberha
Państwo

 Południowa Afryka

Prowincja

Przylądkowa Wschodnia

Data założenia

1820[1]

Burmistrz

Retief Odendaal (DA)

Populacja (2020)
• liczba ludności


967 677

Nr kierunkowy

041

Kod pocztowy

6001

Położenie na mapie Prowincji Przylądkowej Wschodniej
Mapa konturowa Prowincji Przylądkowej Wschodniej, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Gqeberha”
Położenie na mapie Południowej Afryki
Mapa konturowa Południowej Afryki, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Gqeberha”
Ziemia33°57′29″S 25°36′00″E/-33,958056 25,600000

Miejscowość została założona w 1820 roku przez kolonistów brytyjskich na miejscu Fortu Frederick wzniesionego w 1799 roku. Status miasta otrzymało Port Elizabeth w 1913 roku. Nazwę nadał Sir Rufane Donkin, gubernator Kolonii Przylądkowej, na cześć zmarłej żony Elizabeth[3].

W mieście znajduje się Nelson Mandela Bay Stadium, na którym odbywały się finały Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010 i Puchar Narodów Afryki 2013.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 2 z Kapsztadu do Ermelo[4].

23 lutego 2021 przyjęta została nowa nazwa miasta "Gqeberha" pochodząca od nazwy przepływającej przez nie rzeki Baakens w języku xhosa, zastępując po ponad 200 latach dotychczasowe "Port Elizabeth"[5].

Przypisy edytuj

  1. a b c Port Elizabeth, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-07-08].
  2. Port Elizaberth. [dostęp 2023-02-26]. (ang.).
  3. Port Elizabeth, [w:] Encyclopædia Britannica [online] [dostęp 2015-07-08] (ang.).
  4. N2 Route. routes.co.za. [dostęp 2015-11-16]. (ang.).
  5. South African city of Port Elizabeth becomes Gqeberha. [dostęp 2023-02-26]. (ang.).