Grażyna Gajewska (ur. 1970 ) – z wykształcenia literaturoznawczyni, doktor habilitowany w zakresie nauk humanistycznych. Autorka i współredaktorka książek oraz artykułów z zakresu kultury współczesnej, transhumanizmu, posthumanizmu, antropologii rzeczy. Pracuje na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza[2].

Grażyna Gajewska
Kraj działania  Polska
Data urodzenia 1970
doktor habilitowany nauk humanistycznych
Specjalność: literaturoznawstwo
Doktorat 21 czerwca 2002
Uniwersytet Łódzki
Habilitacja 1 czerwca 2011[1]
Uczelnia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

ŻyciorysEdytuj

Absolwentka Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 2002 r. uzyskała stopień naukowy doktora w zakresie literaturoznawstwa na Uniwersytecie Łódzkim. W 2011 r. uzyskała tytuł dra hab. z zakresu literaturoznawstwa, a następnie prof. UAM. Laureatka Narodowego Centrum Nauki (OPUS 5) i Polsko-Niemieckiej Fundacji na Rzecz Nauki. Od 2010 r. członkini rady programowej Interdyscyplinarnego Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości na UAM.

Zainteresowania badawczeEdytuj

Interesuje się nie-antropocentrycznymi nurtami w badaniach (post)humanistycznych i społecznych, m.in. antropologią cyborgów (cyborg anthropology), antropologią rzeczy, nowym materializmem, posthumanizmem (posthuman, posthumanism); prezentuje interdyscyplinarne podejście do budowania wiedzy o kulturze współczesnej – zwłaszcza relacjami literaturoznawstwa z antropologią kulturową, naukami o sztuce, filozofią. W tym względzie jej teksty inspirowane są głównie podejściem Donny J. Haraway określanym jako SF: fantastyka naukowa (science fiction), feminizm spekulatywny (speculative feminism), futurologia (science fantasy), eksperyment fabularny (speculative fabulation), fakt naukowy (science fact), rozciągliwość, wielość znaczeń (string figures)[3]. Podejście to zauważalne jest w wielu jej publikacjach i działaniach.

Organizowane przez nią konferencje naukowe połączone są z wystawami sztuki oraz dyskusjami wokół wyzwań współczesności.

  • „Modernizm w lustrze współczesności” we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Poznaniu (dzisiaj Uniwersytetem Artystycznym) konferencja i wystawa odbywała się pośród mebli ze szkoły Bauhaus i Thonet (2005 rok).
  • „Karnawał cyborgów we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Poznaniu (dzisiaj Uniwersytetem Artystycznym) oraz Galerią Działań w Warszawie (2007)
  • „Przestrzenie kultury komiksowej międzynarodowa konferencja zorganizowana we współpracy z Rafałem Wójcikiem. Konferencji towarzyszyła wystawa prezentowana w Bibliotece Uniwersyteckiej UAM w Poznaniu i Bibliotece Instytutu Kultury Europejskiej (2010).
  • współpracowała z ośrodkiem Gedenkstätte Hadamar w Niemczech w ramach polsko-niemieckiego projektu Akcja T-4 w Wielkopolsce: pseudoeutanazja w szpitalu Dziekanka w Gnieźnie, czego efektem były publikacje, wystawy, prelekcje. (latach 2014-2016)
  • sprawowała opiekę merytoryczną z ramienia Fundacji Mury nad projektami popularnonaukowymi „Nad podziałami; Artystyczna Droga Pokoju[4] (2014,2015)

Współpraca międzynarodowaEdytuj

  • staż w Musees de Pontoise (Francja) w ramach „Kapitał ludzki. Narodowa strategia spójności” w 2015 roku

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Bezużyteczni. Studia nad losami chorych i upośledzonych psychicznie w okresie rządów nazistowskich, Poznań-Gniezno: Wydawnictwo ABC 2016, ss. 171, ​ISBN 978-83-65287-19-9​;
  • książka ukazała się także w j. niemieckim: Unproduktive Esser. Studien über das Schicksal der Kranken und psychisch Belasteten unter der NS Herrschaft, na j. niemiecki tłumaczyli: Krzysztof Mausch, Maximilian Weiß, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2017, ss. 153, ​ISBN 978-83-232-3229-2
  • Erotyka sztucznych ciał z perspektywy studiów nad rzeczami, Poznań-Gniezno: Wydawnictwo ABC 2016, ss. 214, ​ISBN 978-83-65287-08-3
  • Kulturowy bricolage (po)nowoczesnej Europy Zachodniej. Symptomy przesilenia od połowy XIX wieku do współczesności, [współredakcja z Marią Tomczak], Gniezno: Instytut Kultury Europejskiej, seria: Gnieźnieńskie Prace Humanistyczne, tom IV, 2015, ss. 226, ​ISBN 978-83-60251-99-7
  • KOntekstowy MIKS. Przez opowieści graficzne do analiz kultury współczesnej, [współredakcja z Rafałem Wójcikiem], Poznań: Wydawnictwo PTPN 2011, ss. 426, ​ISBN 978-83-7654-043-6
  • Arcy-nie-ludzkie. Przez science fiction do antropologii cyborgów, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2010, ss. 318, ​ISBN 978-83-232-2141-8
  • Maski dziejopisarstwa. Współczesne formy reprezentacji przeszłości, Gniezno: Wydawnictwo CEG 2002, ss. 280, ​ISBN 83-918082-0-3

Wybrane artykułyEdytuj

  • Człowiek/zwierzę/roślina/maszyna – perspektywa posthumanistyczna, „Studia Europaea Gnesnensia” 4/2011, s. 225-245[5].
  • Postpamięć jako marzenie senne – Achtung Zelig! Druga wojna Krzysztofa Gawronkiewicza i Krystiana Rosenberga, „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication” Vol. IX, nr 17-18/2011, s. 69-82[6].
  • Uwiedzeni przez manekiny, czyli o erotyce sztucznych ciał (na przykładzie opowiadania Płaszcz Józefa Olenina Eugéne’a Melchiora de Vogüégo), „Przestrzenie Teorii” 16/2011, s. 69-80[7].
  • Science fiction w metaforyzowaniu świata postindustralnego i postbiologicznego, „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, t. LIV, z. 2 (108), s. 437-454.
  • The Image of a Cybercity in William Gibson’s “Neuromancer”. The cybernetic City, in: Industriekulturen: Literature, Kunst und Gesellschaft, Hrsg.: Marcin Gołaszewki, Kalina Kupczyńska, Frankfurt am Main: Peter Lang 2012, p. 345-353.
  • Przyroda(i)kultura w epoce antropocenu, „Przestrzenie Teorii” 17/2012[8], s. 105-114.
  • Estetyka technociał, „Studia Europaea Gnesnensia” 6/2012[9], s. 123-138.
  • O przedmiotach nacechowanych erotycznie z perspektywy studiów nad rzeczami, „Teksty Drugie” 1-2/2013[10], s. 45-69.
  • Światopoglądowa i stylistyczna katachreza Michela Foucaulta i Donny Haraway, „Studia Europaea Gnesnensia” 8/2013[11], s. 159-177.
  • Konflikty i przymierza ciała z technologią – na przykładzie sztuk plastycznych, w: Konflikty w przestrzeni kulturowej, pod red/ Zdzisława Biegańskiego, Łukasza Jureńczyka, Joanny Szczutkowskiej, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2015, s. 87-103.
  • O władzy ludzi nad zwierzętami w kulturze zachodniej – perspektywa posthumanistyczna, „Studia Europaea Gnesnensia” 11/2015[12], s. 213-234.
  • Maskarada płci, czyli nie-kobieta udająca kobietę, „Miscellanea Anthropologica et Sociologica 2017, 2/2018[13], s. 53–64

PrzypisyEdytuj

  1. Grażyna Gajewska w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  2. prof. UAM dr hab. Grażyna Gajewska | Komunikacja Europejska, komunikacja.amu.edu.pl [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  3. Michał Bomastyk, Donna J. Haraway, Staying with the Trouble. Making Kin in the Chthulucene, Duke University Press Duke University Press, Durham, Londyn 2016, ss. 296, „Ruch Filozoficzny”, 73 (2), 2017, s. 113, DOI10.12775/rf.2017.017, ISSN 0035-9599 [dostęp 2018-11-05].
  4. Grażyna Gajewska, O władzy ludzi nad zwierzętami w kulturze zachodniej – perspektywa posthumanistyczna, „Studia Europaea Gnesnensia” (11), 2015, s. 213, DOI10.14746/seg.2015.11.11, ISSN 2082-5951 [dostęp 2018-11-05].
  5. Polona, polona.pl [dostęp 2018-11-05].
  6. Grażyna Gajewska, Postmemory in the popular culture on the example of the comic novel “Achtung Zelig! The Second War” by Krzysztof Gawronkiewicz & Krystian RosenbergPostmemory in the popular culture on the example of the comic novel “Achtung Zelig! The Second War” by Krzysztof Gawronkiewicz & Krystian Rosenberg, „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication”, 9 (17-18), 2011, s. 69–82, DOI10.14746/i.2011.17.18.04, ISSN 1731-450X [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  7. Grażyna Gajewska, Uwiedzeni przez manekiny, czyli o erotyce sztucznych ciał (na przykładzie opowiadania Płaszcz Józefa Olenina Eugéne’a Melchiora de Vogüégo), „Przestrzenie Teorii” (16), 2011, s. 69–80, DOI10.14746/pt.2011.16.4, ISSN 2450-5765 [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  8. Grażyna Gajewska, Przyroda(i)kultura w epoce antropocenu, „Przestrzenie Teorii” (17), 2012, s. 105–115, DOI10.14746/pt.2012.17.7, ISSN 2450-5765 [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  9. Grażyna Gajewska, Estetyka technociał., „Studia Europaea Gnesnensia” (6), 2012, s. 123–138, ISSN 2082-5951 [dostęp 2018-11-05] (ang.).
  10. Poznań Supercomputing and Networking Center - dL Team, FBC, FBC [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  11. Grażyna Gajewska, Światopoglądowa i stylistyczna katachreza Michela Foucaulta i Donny Haraway, „Studia Europaea Gnesnensia” (8), 2013, s. 159–177, ISSN 2082-5951 [dostęp 2018-11-05] (ang.).
  12. Grażyna Gajewska, O władzy ludzi nad zwierzętami w kulturze zachodniej – perspektywa posthumanistyczna, „Studia Europaea Gnesnensia” (11), 2015, s. 213, DOI10.14746/seg.2015.11.11, ISSN 2082-5951 [dostęp 2018-11-05] (ang.).
  13. Gajewska, Grażyna, „Uwikłani w płeć” – od wytwarzania i reprodukowania męskości po formy przekraczania płci: Maskarada płci, czyli nie-kobieta udająca kobietę, „Miscellanea Anthropologica et Sociologica”, 18(2), 2017, ISSN 2084-2937 [dostęp 2018-11-05].

Linki zewnętrzneEdytuj

Konferencja: „Samodzielność i wspólnota. W stulecie wywalczenia praw wyborczych Polek . Instytut Kultury Europejskiej UAM, Relacja filmowa z konferencji na kanale filmowym youtube Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. (15.10.2018)

Rozmowa z prof. Grażyną Gajewska o wyborach 2018: "Kobiety zrozumiały, że jeśli chcą coś zmienić, to muszą znaleźć się tam, gdzie zapadają decyzje" (26.10.2018)

Kontrwywiad Popcentrali z dr hab. Grażyną Gajewską "Wyjątkowość Kongresu polega na tym, że w jednym miejscu spotykają się tysiące kobiet i wymienia rożnymi doświadczeniami" (13.06.2017)