Gubernia besarabska

Gubernia besarabska (ros. Бессарабская губерния, Biessarabskaja gubiernija) – gubernia na południowym zachodzie europejskiej części Imperium Rosyjskiego istniejąca w latach 1873–1917. Powstała na terytorium Besarabii uzyskanym w 1812 przez Imperium Rosyjskie od Imperium Osmańskiego traktatem w Bukareszcie, kończącym wojnę rosyjsko-turecką (1806-1812), z terytorium zależnego od Turcji Hospodarstwa Mołdawii.

Gubernia besarabska
Бессарабская губерния
Herb guberni besarabskiej
Herb guberni besarabskiej
Położenie guberni besarabskiej
Język urzędowy

rosyjski

Stolica

Kiszyniów

Status terytorium

gubernia Imperium Rosyjskiego

Powierzchnia
 • całkowita


45 630 km²

Data powstania

28 maja 1812

aneksja przez Królestwo Rumunii

1918

W latach 1812–1873 obwód besarabski, od 1873 – gubernia. Powierzchnia guberni wynosiła 44 399 km², a ludność w 1889 liczyła 1 628 876 mieszkańców. Gubernia graniczyła od wschodu i północnego wschodu z gubernią chersońską, od północy z gubernią podolską. Zachodnia, południowo-zachodnia i południowa granica guberni była granicą państwową Imperium Rosyjskiego: z Austro-Węgrami (Królestwo Galicji i Lodomerii i Księstwo Bukowiny) i Królestwem Rumunii.

W początkach XX wieku gubernia dzieliła się na 8 powiatów (ujezdów): akermański, benderski, bielecki, chocimski, izmailski, kiszyniowski, orgiejewski i sorocki.

Gubernia przestała istnieć po epizodzie Mołdawskiej Republiki Demokratycznej poprzez aneksję przez Królestwo Rumunii w 1918. Przynależność Besarabii do Rumunii została uznana przez mocarstwa Ententy protokołem paryskim w październiku 1920.

DemografiaEdytuj

W 1897 ludność guberni wynosiła 1 935 412 osób: Mołdawian (47,6%), Ukraińców (19,6%), Żydów (11,8%), Rosjan (8,0%), Bułgarów (5,3%), Niemców (3,1%), Gagauzów i Turków (2,9%), Polaków (0,6%).

Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897[1]Edytuj

Ujezd Mołdawianie Ukraińcy Żydzi Rosjanie Polacy Bułgarzy Niemcy Gagauzi
i Turcy
Gubernia łącznie 47,6% 19,6% 11, 8% 8,0% 0,6% 5,3% 3,1% 2,9%
Akermański 16,4% 26,7% 4,6% 9,6% 21,3% 16,4% 3,9%
Benderski 45,1% 10,8% 8,5% 9,5% 7,6% 2,9% 14,1%
Bielecki 66,3% 11,4% 12,9% 6,7% 1,0% 14,1%
Izmailski 39,1% 19,6% 4,8% 12,4% 12,5% 2,0% 7,3%
Kiszyniowski 62,9% 1,9% 19,5% 11,9% 1,3%
Orgiejowski 77,9% 5,6% 12,5% 2,7%
Sorokijski 63,2% 16,0% 14,2% 4,8%
Chocimski 23,8% 53,2% 15,6% 5,8%

PrzypisyEdytuj