Habówka (słow. Habovka) – wieś i gmina (obec) w powiecie Twardoszyn, kraju żylińskim, w północnej Słowacji. Położona jest w Kotlinie Zuberskiej, pomiędzy Skoruszyńskimi Wierchami i Pogórzem Orawskim, u ujścia Błotnego Potoku (słow. Blatná, Blatný potok) do Zimnej Wody Orawskiej (słow. Studený potok).

Habówka
Habovka
Ilustracja
Kościół katolicki
Państwo  Słowacja
Kraj żyliński
Powiat Twardoszyn
Starosta Alojz Lajčin[1]
Powierzchnia 29,414[2] km²
Wysokość 730 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

1352[3]
45,96 os./km²
Nr kierunkowy 043
Kod pocztowy 027 32 (poczta Zuberzec)
Tablice rejestracyjne TS
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa lokalizacyjna kraju żylińskiego
Habówka
Habówka
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Habówka
Habówka
Ziemia49°16′38″N 19°36′16″E/49,277222 19,604444
Strona internetowa

Wieś była założona w końcu XVI wieku przez Jerzego Thurzona, władającego wówczas feudalnym „państwem orawskim”. Lokowana na prawie wołoskim, była wzmiankowana po raz pierwszy w roku 1593. Pierwotnie osada miała tylko pięć domostw. Jej pierwszy sołtys Jan sprowadził prawdopodobnie pierwszych osadników z polskiej Chabówki. Stąd poszła nazwa wsi (pierwotnie: Chabovka) i nazwisko sołtysa, zwanego później już Habowskim.

Pierwszy, drewniany kościół, pod wezwaniem Przenajświętszej Marii Panny Bolesnej, powstał we wsi w roku 1715 jako kościół filialny parafii w Niżnej. Został poświęcony w roku 1716. Na jego miejscu stoi dziś murowana kaplica św. Marii Magdaleny z 1856 r. Parafię utworzono w roku 1787 w okresie reform józefińskich. W 1805 r. w dolnej części wsi, z tzw. funduszu religijnego, zbudowano pierwszy murowany kościół, a stary, drewniany po rozebraniu przeniesiono do Hut[4].

W 1605 r. wieś została spalona przez oddział Gregora Hajdy, pułkownika wojsk powstańczych Stefana Bocskaya. Zostały w niej tylko 3 domy. W 1683 r. zniszczyły ją znów litewskie oddziały posiłkowe Jana III Sobieskiego, spieszące pod Wiedeń. Z kolei w końcu sierpnia 1813 r. wielka powódź zniszczyła znaczną część wsi. Wezbrane wody Zimnej Wody Orawskiej zniszczyły m.in. pierwszy, murowany kościół. Woda powaliła kościelną wieżę oraz zasypała żwirem i rumoszem skalnym dzwony, które dopiero po dłuższym czasie odnaleziono w korycie[5]. Obecny, drugi murowany kościół wzniesiono w latach 1821-1829 (remontowany był w latach 1884-1886)[4].

Mieszkańcy wsi zajmowali się pierwotnie głównie hodowlą. Mieli obowiązek dostarczać na Zamek Orawski gonty i skórki kun. Z czasem do dużego znaczenia doszło rzemiosło: kowalstwo i garbarstwo. Rozwinęło się kożusznictwo: brązowo wyprawiane kożuchy znajdowały zbyt na całej Górnej Orawie. Od początku XIX w. tutejsi cieśle i murarze poszukiwali pracy na Węgrzech, wielu emigrowało do Ameryki. W okresie zimowym popularne były wyjazdy do prac w lesie aż na Szumawę.

Po II wojnie światowej wieś rozwijała się powoli, pozostając w cieniu sąsiedniego Zuberca. Szybszy rozwój nastąpił dopiero od początku lat 90. XX w. Dziś wieś jest popularną miejscowością turystyczną, praktycznie połączoną już z Zubercem. Położona na coraz ruchliwszym szlaku drogowym do Liptowskiego Mikułasza, dysponująca rozbudowaną bazą noclegową (liczne małe pensjonaty i kwatery prywatne), jest odwiedzana przez turystów, narciarzy i amatorów kąpieli w ciepłych źródłach w niedalekich Orawicach.

Ogólny widok miejscowości
Dom w Hobovce
Kościół

Szlaki turystyczneEdytuj

  – niebieski: Zuberzec – Habówka – przełęcz BiednaZabiedowo[6].
  • Czas przejścia z Zuberca do Habówki: 40 min w obie strony
  • Czas przejścia z Habówki na przełęcz: 1 h, ↓ 35 min
  – żółty: Twardoszyn – Habówka – Dolina BłotnaMuzeum Wsi Orawskiej. Czas przejścia z Habówki do skansenu: 1:45 h w obie strony[7]

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-04].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-04].
  3. Slovakia: Žilinský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-11-04].
  4. a b wg oficjalnej strony wsi Habovka [1]
  5. Apoloniusz Rajwa: Powodzie w Tatrach i na Podtatrzu, w: "Tatry" nr 3 (49), lato 2014, s. 56-61
  6. Góry Orawy: Skorušina – przewodnik Onet.pl. [dostęp 2008-11-13].
  7. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Zachodnie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-89-7.

Linki zewnętrzneEdytuj