Kuna (rodzaj ssaka)

rodzaj drapieżnego ssaka

Kuna[8] (Martes) – rodzaj ssaka z podrodziny Martinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae), skupiający niewielkie zwierzęta lądowe, o wydłużonym ciele, ostrym pysku i sporych, trójkątnych uszach.

Kuna
Martes[1]
Pinel, 1792[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – kuna leśna (M. martes)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Infrarząd Arctoidea
Parvordo łasicokształtne
Rodzina łasicowate
Podrodzina Martinae
Rodzaj kuna
Typ nomenklatoryczny

Martes domestica Pinel, 1792 (= Mustela foina Erxleben, 1777)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach półkuli północnej[9][10][11].

CharakterystykaEdytuj

Długość ciała 36–70 cm, ogona 11,5–50 cm; masa ciała 470–550 g (samce są większe i cięższe od samic)[10]. Kuny są nieco większe niż spokrewnione z nimi łasicowate z rodzaju Mustela. Ich kończyny są krótkie, półstopochodne. Ogon zazwyczaj długi, uwłosiony gęściej niż u Mustela, ubarwienie najczęściej ciemne, czasem z białą lub żółtawą (pomarańczową) plamą na stronie brzusznej, w okolicy piersiowej. Są zwierzętami drapieżnymi, wszystkożernymi. Zamieszkują lasy, zazwyczaj z dużym udziałem drzew iglastych. Sprawnie wspinają się po drzewach. Polują w nocy.

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Martes: łac. martes „kuna”[12].
  • Zibellina: wł. zibellino „soból”, od nowołac. sabellinus „soból”, od łac. sabellum „soból”[13]. Gatunek typowy: Mustela zibellina Linnaeus, 1758.
  • Charronia: gr. χαρων kharōn „lew” (t.j. podobny do lwa), prawdopodobnie od Charona (gr. Χαρων Kharōn, łac. Charon) w mitologii greckiej boga umierających i konających, przewoźnika dusz przez rzekę Acheron[14]. Gatunek typowy: Maustela flavigula Boddaert, 1785.
  • Lamprogale: gr. λαμπρος lampros „lśniący, jasny”[15]; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[16]. Nazwa zastępcza dla Charronia J.E. Gray, 1765 ponieważ Ognev uważał że nazwa ta jest zajęta przez Charonia Gistel, 1847 (Mollusca).

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[9][8]:

UwagiEdytuj

  1. Nazwa niedostępna, stłumiona decyzją ICZN[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Martes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. P. Pinel. Recherches sur une nouvelle méthode de classification des quadrupèdes, fondée sur la structure méchanique des parties osseuses qui servent à l’articulation de la mâchoire inférieure. „Actes de la Société d’Histoire Naturelle de Paris”. 1, s. 55, 1792 (fr.). 
  3. F. Hemming. Opinion 258. Rejection for nomenclatorial Purposes of the work by Frisch (J. L.) published in 1775 under the title Das Natur-system der Vierfüssigen Thiere. „Opinions and declarations rendered by the International Commission on Zoological Nomenclature”. 5, s. 55–72, 1954 (ang.). 
  4. J.L. Frisch: Das Natur-System der Vierfüßigen Thiere. Glogau: Christian Friedrich Günther, 1775, s. 11. (niem.)
  5. J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 34. (niem.)
  6. J.E. Gray. Revision of the genera and species of Mustelidae contained in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 108, 1864 (ang.). 
  7. S. Ognev. „Mémoires de la Société des Amis des Sciences naturelles de Moscou”. 2, s. 26, 30, 1928 (ros.). 
  8. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 157-158. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  10. a b S. Larivière, A.P. Jennings: Family Mustelidae (Weasels and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 628–632. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Martes. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-23].
  12. Palmer 1904 ↓, s. 401.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 715.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 179.
  15. Jaeger 1944 ↓, s. 119.
  16. Jaeger 1944 ↓, s. 94.

BibliografiaEdytuj