Halmahera

wyspa w Archipelagu Malajskim

Halmahera (dawniej: Djailolo, Jailolo, Jilolo, Gilolo[1][2]) – wyspa w Indonezji, największa w archipelagu Moluki[2].

Halmahera
ilustracja
Kontynent Azja
Państwo  Indonezja
Akwen Ocean Spokojny
Archipelag Moluki
Powierzchnia 17 780 km²
Populacja 
• liczba ludności

110 tys.
Położenie na mapie Indonezji
Mapa lokalizacyjna Indonezji
Halmahera
Halmahera
Ziemia0°36′N 127°52′E/0,600000 127,866667
Mapa wyspy

Leży w północnej części Moluków; oblewana przez: Morze Moluckie (od zachodu), Morze Seram (od południa), Morze Halmahera (od południowego wschodu) oraz Ocean Spokojny (od wschodu i północy). Oddzielona cieśniną Morotai od wyspy Morotai, cieśniną Patinti od wyspy Bacan; cieśniną Jailolo od wyspy Gebe; otoczona wieloma mniejszymi wyspami.

Powierzchnia (według różnych źródeł) 17 780 km² lub 18 039,6 km²; długość linii brzegowej 1607.2 km; linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta, z trzema wielkimi zatokami (Kao, Buli i Weda) i wieloma mniejszymi; powierzchnia górzysta (Gunung Gamkunoro 1635 m n.p.m.), na wybrzeżach wąskie niziny; klimat równikowy wilgotny, roczna suma opadów 2000–2500 mm; porośnięta lasem równikowym, występują także drzewa iglaste.

Ludność: ok. 110 tys. mieszkańców[2], głównie Papuasi i Malajowie[2]. Uprawa ryżu, kukurydzy, sagowca, kawowca, palmy kokosowej, kauczukowca; eksploatacja lasów; wydobycie złota, rud niklu i kobaltu; rybołówstwo; turystyka. Główne miasta: Jailolo, Sofifi (nowo budowane jako stolica prowincji Moluki Północne). Północną część wyspy zamieszkuje ludność posługująca się językami zachodniopapuaskimi[3], natomiast na południu są skoncentrowane języki austronezyjskie (por. języki południowohalmaherskie)[4]. Paradoksalnie te pierwsze ludy reprezentują typ indonezyjski (mongoloidalny)[5], miejscowe ludy austronezyjskie wykazują zaś cechy fizyczne kojarzone z ludnością papuaską[4].

Od 1683 r. pod wpływem Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, w latach 1810–1814 należała do Brytyjczyków. W czasie II wojny światowej okupowana przez Japończyków, ważna baza japońskiego lotnictwa i floty (w zatoce Kao).

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Frank M. LeBar, George N. Appell, Ethnic Groups of Insular Southeast Asia: Indonesia, Andaman Islands, and Madagascar, Human Relations Area Files Press, 1972, s. 119, ISBN 978-0-87536-403-2 (ang.).
  2. a b c d Bogdan Suchodolski, Wielka encyklopedia powszechna PWN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1964, s. 540.
  3. Jozef Mistrík: Encyklopédia jazykovedy. Wyd. 1. Bratysława: Obzor, 1993, s. 314. ISBN 80-215-0250-9. OCLC 29200758. (słow.)
  4. a b Robert Blust, The Austronesian languages, Asia-Pacific Linguistics, School of Culture, History and Language, College of Asia and the Pacific, The Australian National University, 2013, s. 9, ISBN 978-1-922185-07-5 (ang.).
  5. Frank M. LeBar, George N. Appell, Ethnic Groups of Insular Southeast Asia: Indonesia, Andaman Islands, and Madagascar, Human Relations Area Files Press, 1972, s. 119, ISBN 978-0-87536-403-2, Cytat: The interior tribes of North Halmahera are generally of Mongoloid (Malay or "Indonesian") physical type, whereas those of the south tend to be more "Papuan" or "Melanesoid" in appearance. (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj