Otwórz menu główne

Henryk Grunwald (ur. 14 stycznia 1904 w Łazach k. Warszawy, zm. 21 marca 1958 w Warszawie) – polski rysownik, metaloplastyk, malarz i złotnik, poeta.

Henryk Grunwald
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1904
Łazy
Data i miejsce śmierci 21 marca 1958
Warszawa
Dziedzina sztuki malarstwo
rysunek
metaloplastyka
złotnictwo
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Grób Henryka Grunwalda na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

ŻyciorysEdytuj

 
Detal kraty Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Początkowo, w latach 1923–1924 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim[1]. Od 1924 studiował malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych[a] w Warszawie[b][1][2][3]. Po ukończeniu studiów na SSP przebywał we Francji jako stypendysta Funduszu Kultury Narodowej[c][1][2][3][4]. Od 1927 do lat 30. pełnił funkcję asystenta w pracowni technik metalowych macierzystej uczelni[d][1][2][3] u prof. Miłosza Kotarbińskiego[e][2].

Jako karykaturzysta zadebiutował w 1936, w Szpilkach. W 1938 po raz pierwszy przedstawił na wystawie w Instytucie Propagandy Sztuki swoją biżuterię[5].

Przygotował i wykuł kandelabry, patery, popielniczki do pałacu Brühla w Warszawie[6] oraz ozdobne kraty w oknach klatki schodowej Pałacu Rady Ministrów[7]. W 1945 przygotował projekt krat wypełniających arkady Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie wraz z najwyższymi odznaczeniami wojskowymi[8]. Współpracował z Bohdanem Pniewskim przy projektowaniu balustrad schodów i krat we wnętrzach budynków Sejmu[9].

W 1947 został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1949 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[10][4].

Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w Alei Zasłużonych – grób nr 250/56[11].

Nagrody i odznaczenia[f]Edytuj

  • 1947 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1950 – Nagroda Państwowa II stopnia
  • 1950 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1956 – I nagroda na I Ogólnopolskiej Wystawie Grafiki Artystycznej i Rysunku
  • 1957 – nagroda TPPR za ilustracje do klasycznej literatury rosyjskiej

Wystawy[g]Edytuj

Wystawy indywidualneEdytuj

  • 1930 – Salon Garlińskiego
  • 1938 – Instytut Propagandy Sztuki, Warszawa

PośmiertnieEdytuj

  • 1960 – Muzeum Narodowe
  • 1961 – Polish Cultural Institute, Londyn
  • 1965 – Gal. Kranenburgh, Bergen
  • 1966 – Swedish Theater, Helsinki
  • 1987 – Metal w twórczości Henryka Grunwalda w okresie powojennej odbudowy kraju, Muzeum Sztuki Złotniczej, Kazimierz Dolny
  • 1998 – Henryk Grunwald. Mistrz kompozycji w metalu, Muzeum Miedzi, Legnica
  • 2010 – Twórczość w metalu Henryka Grunwalda, Warszawa

Wystawy zbioroweEdytuj

  • 1928 – Wystawa Grupy Rzut, Zachęta
  • 1937 – Exp. Int. Arts et Techniques, Paryż
  • 1939 – World's Fair, Nowy Jork
  • 1950 – Plastycy w walce o pokój
  • 1956 – I Ogólnopolska Wystawa Grafiki Artystycznej i Rysunku

PośmiertnieEdytuj

  • 2011–2012 – Granice srebrnych przestrzeni. Polska biżuteria drugiej połowy XX wieku – wystawa ze zbiorów prof. Ireny Huml Kazimierz Dolny, Legnica

UwagiEdytuj

  1. W źródłach również jako Akademia Sztuk Pięknych.
  2. Źródła podają różne daty ukończenia przez artystę studiów na SSP. Według Słownika artystów plastyków: Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP Grunwald studiował tam w latach 1924–1928; Irena Huml w opracowaniu z 1986 r. podaje lata 1924–1929; Anna Frąckiewicz w katalogu z wystawy w 1999 podaje okres 1924–1930.
  3. Rozbieżności względem dat dotyczą również tego okresu. Według Słownika artystów... i I. Huml pobyt we Francji miał miejsce w latach 1929–1930; według A. Frąckiewicz — 1928–1929.
  4. Według Słownika artystów plastyków: Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP miało to miejsce w latach 1927–1939, a w okresie 1933–1935 dodatkowo w pracowni Karola Stryjeńskiego; Irena Huml podaje okres 1932–1934; Anna Frąckiewicz wskazuje lata 1927–1930 i 1932–1934.
  5. Zdaniem I. Huml; według A. Frąckiewicz chodzi o Mieczysława Kotarbińskiego.
  6. Listę nagród i odznaczeń, o ile nie podano inaczej, przedstawiono na podstawie Słownika artystów plastyków: Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP.
  7. Listę wystaw, o ile nie podano inaczej, przedstawiono na podstawie Słownika artystów plastyków: Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Słownik artystów plastyków: Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP. Warszawa: Okręg Warszawski Związku Polskich Artystów Plastyków, 1972, s. 167.
  2. a b c d Metal w twórczości Henryka Grunwalda w okresie powojennej odbudowy kraju.. Irena Huml (wstęp i opracowanie). Muzeum Sztuki Złotniczej w Kazimierzu Dolnym, 1986.
  3. a b c Anna Frąckiewicz, Agnieszka Kasprzak Miler: Polska biżuteria artystyczna z lat 1945–1950 ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 1999, s. 12-13. ISBN 83-7181-005-9.
  4. a b Muzeum Karykatury – Henryk Grunwald (pol.). [dostęp 17 marca 2009].
  5. Łucja Wojtasik - Seredyszyn: Muzeum Miedzi w Legnicy (pol.). [dostęp 17 marca 2009].
  6. Jerzy S. Majewski: gazeta.pl – Pałac Brühla (pol.). [dostęp 17 marca 2009].
  7. Zbigniew Bania, Tadeusz Jaroszewski: Pałac Rady Ministrów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 152. ISBN 83-01-01323-0.
  8. Joanna Hübner-Wojciechowska: Grób Nieznanego Żołnierza. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1991. ISBN 83-01-09613-6. (pol.)
  9. Bożena Wierzbicka: Gmachy i wnętrza sejmowe w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1998, s. 204. ISBN 83-7059-285-6.
  10. M.P. z 1949 r. nr 45, poz. 595.
  11. Praca zbiorowa: Cmentarz Powązkowski. Warszawa: Krajowa Agencja wydawnicza RSW "Prasa-Książka-Ruch", 1984. ISBN 83-03-00758-0.