Hipoteza wycieku laboratoryjnego COVID-19

hipoteza dotycząca źródła wirusa SARS-CoV-2

Hipoteza wycieku laboratoryjnego COVID-19[1][2] – hipoteza sugerująca, że SARS-CoV-2 (wirus wywołujący COVID-19) wyciekł z laboratorium w Wuhanie w Chińskiej Republice Ludowej, powodując pandemię COVID-19. Pomysł rozwinął się na podstawie tego, że Instytut Wirusologii w WuhanieInformacje powiązane z artykułem „Instytut Wirusologii w Wuhanie” w Wikidanych (WIV) znajduje się blisko miejsca wczesnego wybuchu pandemii, oraz podejrzeń związanych z reakcjami władz chińskich na pandemię (rząd chiński był wielokrotnie krytykowany za nieujawnianie informacji i utrudnianie dostępu do nich międzynarodowym badaczom). Wiadomo, że naukowcy z WIV badali koronawirusy związane z SARS; jednak nie ma dowodów na to, że instytut wykonywał nieujawnione, ryzykowne prace nad takimi wirusami, ani tym bardziej na to, że taki wyciek mógłby być celowy[3][4][5][6][7][8].

Instytut Wirusologii w Wuhanie, podlegający Chińskiej Akademii Nauk.

Hipoteza, że wirus został uwolniony z laboratorium, przypadkowo lub celowo, pojawiła się już na początku pandemii. Zyskała popularność dzięki komentarzom polityków takich jak ówczesny prezydent USA Donald Trump, a jej rozpowszechnianie w amerykańskich konserwatywnych mediach wywołało napięcia między Stanami Zjednoczonymi a Chińską Republiką Ludową. Większość międzynarodowych mediów i naukowców jednak zakwalifikowało tę hipotezę jako teorię spiskową[4][9].

Hipoteza ta ponownie przyciągnęła uwagę naukowców i mediów w 2021 roku. W marcu tego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała raport na temat pochodzenia wirusa, który uznał, że możliwość wycieku z laboratorium jest „wyjątkowo nieprawdopodobna”, ale jednak nie zerowa. W czerwcu 2021 r. WHO ogłosiła plany drugiej fazy dochodzenia, która obejmowałaby audyty laboratoriów i instytucji badawczych w Chinach, jednak strona chińska[a] nie zgodziła się na realizację tego planu, twierdząc, że nie ma podstaw dla „obrażania Chin” i poważnego traktowania tej teorii spiskowej[3][6][10][11][12][13][14][15].

W sierpniu 2021 r. na zlecenie prezydenta USA Joego Bidena odtajniono wyniki śledztwa wywiadu USA (Intelligence Community) w tej sprawie. Według raportu rząd chiński prawdopodobnie nie wiedział o wybuchu epidemii, natomiast pochodzenie wirusa nie jest jasne. Z ośmiu zespołów, które niezależnie analizowały dane, jeden skłaniał się ku teorii wycieku z laboratorium, cztery inne (oraz Narodowa Rada Wywiadu) były skłonne podtrzymywać pochodzenie naturalne, a trzy nie były w stanie dojść do konkluzji[16][17][18].

Większość naukowców pozostaje sceptyczna wobec tej hipotezy, opisując ją jako bardzo mało prawdopodobną; powołując się na brak dowodów poza słabymi poszlakami i uważając, że naturalne pochodzenie wirusa jest bardziej prawdopodobne. Niektórzy naukowcy, pomimo zaniepokojenia ryzykiem upolitycznienia tematu i rozpowszechniania dezinformacji, uważają jednak, że możliwość wycieku z laboratorium powinna być dalej badana w ramach trwających dochodzeń o pochodzeniu COVID-19[19][20][7][21]. Przeciwnicy analizy tematu argumentują, że traktowanie go poważnie antagonizuje Chiny, co skutkuje wycofaniem chińskiego poparcia dla badań międzynarodowych, co z kolei opóźnia prace nad szczepionkami i innymi projektami medycznymi wymagającymi współpracy międzynarodowej, takimi jak globalny system kontroli pandemii[7][12][8].

Istnieje również hipoteza wiążąca wybuch pandemii z WIV w ten sposób, że jeden z pracowników instytutu mógł zarazić się od nietoperza podczas badań w terenie[22].

UwagiEdytuj

  1. w imieniu której stanowisko zajął Zeng Yixin, wiceszef chińskiej Narodowej Komisji Zdrowia

PrzypisyEdytuj

  1. Wirus uciekł z laboratorium? Naukowcy badają źródło pandemii COVID-19, medonet.pl [dostęp 2021-08-31] (pol.).
  2. Szef WHO: Za wcześnie na wykluczenie wycieku koronawirusa z laboratorium, www.rp.pl [dostęp 2021-08-31] (pol.).
  3. a b Paul D. Thacker, The covid-19 lab leak hypothesis: did the media fall victim to a misinformation campaign?, „British Medical Journal”, 374, 2021, n1656, DOI10.1136/bmj.n1656, ISSN 1756-1833, PMID34244293 [dostęp 2021-08-31] (ang.).c?
  4. a b Peter Knight, COVID-19: why lab-leak theory is back despite little new evidence, The Conversation [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  5. The Origins of SARS-CoV-2: A Critical Review, „Cell”, 2021, DOI10.1016/j.cell.2021.08.017, ISSN 0092-8674 [dostęp 2021-08-31] (ang.).c?
  6. a b Owen Dyer, Covid-19: China stymies investigation into pandemic’s origins, „British Medical Journal”, 374, 2021, n1890, DOI10.1136/bmj.n1890, ISSN 1756-1833, PMID34315713 [dostęp 2021-08-31] (ang.).c?
  7. a b c Amy Maxmen, Divisive COVID ‘lab leak’ debate prompts dire warnings from researchers, „Nature”, 594 (7861), 2021, s. 15–16, DOI10.1038/d41586-021-01383-3 [dostęp 2021-08-31] (ang.).c?
  8. a b Kai KupferschmidtFeb. 10, 2020, 4:28 Pm, Mission impossible? WHO director fights to prevent a pandemic without offending China, Science | AAAS, 10 lutego 2020 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  9. Roger Frutos, Laurent Gavotte, Christian A. Devaux, Understanding the origin of COVID-19 requires to change the paradigm on zoonotic emergence from the spillover to the circulation model, „Infection, Genetics and Evolution”, 2021, DOI10.1016/j.meegid.2021.104812, ISSN 1567-1348, PMID33744401, PMCIDPMC7969828 [dostęp 2021-08-31].
  10. China rebuffs WHO's terms for further COVID-19 origins study, AP NEWS, 22 lipca 2021 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  11. Elliot Hannon, China’s “Extremely Shocked” at New WHO Proposal to Reexamine Possible Wuhan Lab Leak, Slate Magazine, 22 lipca 2021 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  12. a b Wanning Sun, The virus of fear and anxiety: China, COVID-19, and the Australian media, „Global Media and China”, 6 (1), 2021, s. 24–39, DOI10.1177/2059436421988977, ISSN 2059-4364 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  13. Czy wirus wyciekł z laboratorium? Fakty się nie zmieniły, www.gazetaprawna.pl, 11 lipca 2021 [dostęp 2021-08-31] (pol.).
  14. Jacek Kubiak, Coraz więcej naukowych argumentów za laboratoryjnym pochodzeniem SARS-CoV-2, wyborcza.pl, 16 czerwca 2021 [dostęp 2021-08-31].
  15. Chiny przeciwne planom WHO ws. badania pochodzenia koronawirusa. "Lekceważenie zdrowego rozsądku", MSN, 22 lipca 2021 [dostęp 2021-09-13].
  16. US intelligence still divided on origins of coronavirus, AP NEWS, 27 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  17. Jon Cohen, COVID-19’s origins still uncertain, U.S. intelligence agencies conclude, Science | AAAS, 27 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  18. Biden receives inconclusive intelligence report on covid origins, „Washington Post”, ISSN 0190-8286 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  19. Carl Zimmer, James Gorman, Benjamin Mueller, Scientists Don’t Want to Ignore the ‘Lab Leak’ Theory, Despite No New Evidence, „The New York Times”, 27 maja 2021, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  20. Smriti Mallapaty, After the WHO report: what’s next in the search for COVID’s origins, „Nature”, 592 (7854), 2021, s. 337–338, DOI10.1038/d41586-021-00877-4 [dostęp 2021-08-31] (ang.).c?
  21. Top researchers are calling for a real investigation into the origin of covid-19, MIT Technology Review [dostęp 2021-08-31] (ang.).
  22. First Covid carrier probably Chinese scientist, says WHO. The Times, 2021-08-13. [dostęp 2021-10-08].