SARS-CoV-2

wirus RNA należący do koronawirusów

Wirus SARS-CoV-2[a][1]wirus RNA należący do rodziny koronawirusów, z pojedynczą nicią o dodatniej polaryzacji ssRNA(+)[2]. Jest to siódmy znany gatunek z tej rodziny wirusów powodujący zachorowania u ludzi[3]. Pierwsze odnotowane przypadki zakażeń ludzi tym wirusem miały miejsce pod koniec 2019 roku w mieście Wuhan w Chińskiej Republice Ludowej[4][5]. Istnieją przypuszczenia, że źródłem, z którego wirus mógł się rozprzestrzenić, był targ rybny Huanan[6][7], gdzie sprzedawane były zarówno dzikie zwierzęta, jak i owoce morza[8][9][10]. Wirus przenosi się drogą kropelkową i u niektórych chorych wywołuje ciężkie zapalenie płuc[11][12].

Wirus SARS-CoV-2
Ilustracja
Wizualizacja wirusa SARS-CoV-2
Systematyka
Grupa Grupa IV ((+)ssRNA)
Rząd nidowirusy
Rodzina koronawirusy
Rodzaj beta-koronawirus
Cechy wiralne
Skrót SARS-CoV-2
Rezerwuar człowiek, nietoperze
Wywoływane choroby COVID-19

OdkrycieEdytuj

Zachorowania powodowane niezidentyfikowanym wirusem rozpoczęły się w grudniu 2019. Odnotowano wówczas grupę pacjentów cierpiących na zapalenie płuc nieznanej etiologii. Zachorowania te udało się powiązać z miejscem sprzedaży owoców morza w Wuhanie w chińskiej prowincji Hubei[3], gdzie handlowano też żywymi zwierzętami[13]. Ostatniego dnia roku Chińskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CCDC, od ang. Chinese Center for Disease Control and Prevention; chiń. 中国疾病预防控制中心) wysłało tam zespół mający wspomóc lokalne władze. Przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne mające pokazać przyczynę zachorowań[3]. Udało się wykluczyć koronawirusy powodujące SARS i MERS, wirusy wywołujące grypę ludzką i ptasią, a także inne popularne wirusy powodujące infekcje dróg oddechowych[13]. W dniu 7 stycznia 2020 potwierdzono oficjalnie, że zachorowania powoduje nowy wirus z rodziny koronawirusów, nazwany roboczo 2019-nCoV[14], a 5 dni później dysponowano już jego zsekwencjonowanym genomem[13]. W nabłonku dróg oddechowych trzech pacjentów udało się bowiem wykryć i wyizolować wirusa, którego genom cechował się dużym podobieństwem (identyczne w 85%) do beta-koronawirusów linii B izolowanych wcześniej z nietoperzybat SARS-like CoV (bat-SL-CoVZC45, MG772933.1)[3][15].

 
Budowa wewnętrzna SARS-CoV-2

BudowaEdytuj

 
Organizacja genomu

Wirus SARS-CoV-2 ma kształt zasadniczo kulisty, choć nieco pleomorficzny, o średnicy 60–140 nm. Otoczony jest wyraźnymi wypustkami (ang. spikes) o długości 9–12 nm, nadającymi mu wygląd podobny do korony słonecznej[3].

FilogenetykaEdytuj

Sekwencje koronawirusa SARS-CoV-2 wykazują podobieństwa do beta-koronawirusów znalezionych u nietoperzy[16]. Wirus ten jest jednak genetycznie odmienny od innych koronawirusów, jak koronawirus związany z SARS i koronawirus związany z MERS[17].

Wyizolowano i opisano pięć genomów nowego koronawirusa, w tym[18]:

  1. BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-01/2019
  2. BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-04/2020
  3. BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-05/2019
  4. BetaCoV/Wuhan/WIV04/2019
  5. BetaCoV/Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019.
Informacje genomowe
Identyfikator genomu NCBI MN908947
Rozmiar genomu 30473 zasady
Rok ukończenia 2020

Objawy infekcjiEdytuj

 
Objawy SARS-CoV-2 z zaznaczonymi miejscami występowania

Opisano serię przypadków osób zainfekowanych wirusem w Chinach. Pacjenci zgłaszali gorączkę i kaszel. Po czterech dniach u jednego z nich kaszel się nasilił, za to gorączka spadła. Z pierwszych trzech opisanych przypadków dwóch wyzdrowiało, stan jednego się pogorszył. Doszło do konieczności użycia wentylacji mechanicznej; leczenie zakończyło się zgonem[3].

Badania krwi często wykazały niską liczbę białych krwinek (leukopenia i limfopenia)[13].

EtiologiaEdytuj

  • Wirus SARS-CoV-2 przenoszony jest przez ludzi i inne zwierzęta[11][12];
  • Przenosi się z człowieka na człowieka w chwili kontaktu z wydzielinami zarażonej osoby (drogą kropelkową)[11].

LeczenieEdytuj

Światowa Organizacja Zdrowia wprowadziła tymczasowy termin „ostra choroba układu oddechowego 2019-nCoV” na określenie choroby wywołanej przez wirusa[19]. Obecnie nie istnieje leczenie przyczynowe, zalecane jest leczenie objawowe[8].

Chińskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób testuje istniejące metody leczenia zapalenia płuc pod kątem skuteczności w leczeniu zapalenia płuc związanego z SARS-CoV-2[20].

ProfilaktykaEdytuj

 
Policjanci na lotnisku Wuhan-Tianhe z założonymi maseczkami ochronnymi
  • Należy często myć ręce wodą i mydłem przez co najmniej 20 sekund.
  • Powinno się unikać dotykania nosa, oczu, lub ust nieumytymi rękami.
  • Należy unikać bliskiego kontaktu z chorymi.
  • Trzeba wystarczająco długo gotować mięso, ryby i owoce morza.
  • Powinno się zabezpieczać w czasie kontaktu ze zwierzętami hodowlanymi.
  • Należy zasłaniać nos i usta chusteczką higieniczną podczas kichania lub kasłania[21][22][23][24].

Pojawienie się wirusa zwróciło uwagę na wirusy odzwierzęce[25]. Przeniesieniu się wirusa sprzyjają takie obecne w Chinach czynniki, jak wzrost liczebności populacji, wylesianie, urbanizacja, zmiana klimatu, aspekty związane z produkcją żywności i trzymaniem zwierząt, a w końcu mutacja. Po poprzednich epidemiach zoonoz wirusowych rząd Chin podjął działania przeciwdziałające powtórzeniu się sytuacji[26]. Li i współpracownicy zwracają uwagę na ograniczony charakter dotychczas podjętych działań mającycy zapobiec przenoszeniu się chorób wirusowych z innych gatunków zwierząt na człowieka[25].

EpidemiologiaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Przed 11 lutego 2020 stosowana była nazwa tymczasowa: wirus 2019-CoV.

PrzypisyEdytuj

  1. Alexander E. Gorbalenya, Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group, „bioRxiv”, 2020, DOI10.1101/2020.02.07.937862 (ang.).
  2. Charles Patrick Davis, Medical Definition of Wuhan Coronavirus, MedicineNet, 22 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-24] (ang.).
  3. a b c d e f   Na Zhu i inni, A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019, „The New England Journal of Medicine”, 2020, DOI10.1056/NEJMoa2001017, PMID31978945 (ang.).
  4. New-type coronavirus causes pneumonia in Wuhan: expert, Xinhuanet [dostęp 2020-01-23].
  5. 中国疾病预防控制中心, Chinese Center for Disease Control and Prevention [dostęp 2020-01-23].
  6. Jon Cohen, Dennis Normile, New SARS-like virus in China triggers alarm, „Science”, 367 (6475), 2020, s. 234–235, DOI10.1126/science.367.6475.234, PMID31949058 (ang.).
  7. Jane Parry, China coronavirus: cases surge as official admits human to human transmission, „The BMJ”, 368, 2020, DOI10.1136/bmj.m236, PMID31959587 (ang.).
  8. a b 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV), Wuhan, China, Centers for Disease Control and Prevention, 28 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-29] (ang.).
  9. Grace Ren, Mystery Virus in Wuhan Identified As Novel Coronavirus; Researchers Still Searching For Animal Host, Health Policy Watch, 13 stycznia 2020 (ang.).
  10. Ewen Callaway, David Cyranoski, Why snakes probably aren’t spreading the new China virus, Nature, 23 stycznia 2020, DOI10.1038/d41586-020-00180-8 [dostęp 2020-01-29] (ang.).
  11. a b c Informacja dot. przypadków zachorowań na zapalenie płuc wywołane nowym typem koronawirusa 2019-nCoV w Chinach., Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie, 22 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-27].
  12. a b 新型冠状病毒问答, New South Wales Ministry of Health [dostęp 2020-01-27] (chiń.).
  13. a b c d David S. Hui i inni, The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China, „International Journal of Infectious Diseases”, 91, 2020, s. 264–266, DOI10.1016/j.ijid.2020.01.009 (ang.).
  14. Novel Coronavirus (2019-nCoV), World Health Organization [dostęp 2020-01-26] (ang.).
  15. Pochodzenia wirusa... analiza danych, wyniki ciekawe, openin.pl [dostęp 2020-02-13] (pol.).
  16. Coronavirus, World Health Organization [dostęp 2020-01-23] (ang.).
  17. Phylogeny of SARS-like betacoronaviruses including novel coronavirus from Wuhan using data generated by the Shanghai Public Health Clinical Center & School of Public Health, the National Institute for Viral Disease Control and Prevention, the Institute of Pathogen Biology, and the Wuhan Institute of Virology shared via GISAID, Nextstrain [dostęp 2020-01-23].
  18. Novel 2019 coronavirus genome, Virological, 11 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-23] (ang.).
  19. Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Report – 10, Światowa Organizacja Zdrowia [dostęp 2020-02-01] (ang.).
  20. China CDC developing novel coronavirus vaccine, xinhuanet.com [dostęp 2020-02-01] (ang.).
  21. Coronavirus infection: Prevention and risks, Public Health Agency of Canada, Government of Canada, 16 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-28].
  22. Coronavirus, Centers for Disease Control and Prevention, 28 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-28] (ang.).
  23. Advice for public, World Health Organization [dostęp 2020-01-28] (ang.).
  24. Koronawirus – przyczyny, objawy i leczenie choroby z Chin, Medme.pl, 22 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-28].
  25. a b Hong-Ying Li i inni, A qualitative study of zoonotic risk factors among rural communities in southern China., „International Health”, Oxford University Press, 2020, DOI10.1093/inthealth/ihaa001, PMID32040190 (ang.).
  26. Quan Liu, Lili Cao, Xing-Quan Zhu, Major emerging and re-emerging zoonoses in China: a matter of global health and socioeconomic development for 1.3 billion., „Int J Infect Dis”, 25, 2014, s. 65–72, DOI10.1016/j.ijid.2014.04.003, PMID24858904 (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj

Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE