Hrabušice
Hrabušice (węg. Káposztafalva, niem. Kabsdorf) – wieś (obec) na Słowacji w powiecie Spiska Nowa Wieś (słow. okres Spišská Nová Ves) w kraju koszyckim (słow. Košický kraj). Wieś leży w Kotlinie Hornadzkiej, na północno-zachodnim krańcu Słowackiego Raju na wysokości 548 m n.p.m. Zabudowania miejscowości rozłożone są nad potokiem Vydrničanka w dolinie rzeki Hornad[6].
![]() Ogólny widok | |
Państwo | |
---|---|
Kraj | |
Powiat | |
Starosta |
Jana Skokanová[1] |
Powierzchnia |
40,89[2] km² |
Wysokość |
542[3] m n.p.m. |
Populacja (2023) • liczba ludności • gęstość |
|
Nr kierunkowy |
+421 53[3] |
Kod pocztowy |
053 15[3] |
Tablice rejestracyjne |
SN |
Położenie na mapie kraju koszyckiego ![]() | |
Położenie na mapie Słowacji ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
W 2011 liczba ludności w Hrabušicach wynosiła 2393, większość z nich to wierni Kościoła rzymskokatolickiego (ok. 90% mieszkańców). We wsi mieszka także mniejszość romska (ok. 350 osób).
Zarys historii
edytujPierwsza wzmianka o wsi o nazwie villa Composita pochodzi z 1279 roku. Jednak wykopaliska świadczą o osadnictwie już w czasach neolitu. Miejscowość była własnością Związku Sasów Spiskich, a w 1465 roku stała się majątkiem Zamku Spiskiego. We wsi znajdował się browar, tartak, młyn oraz piec hutniczy. Mieszkańcy zajmowali się przeważnie rolnictwem.
W Hrabušicach znajduje się romański kościół św. Wawrzyńca z XIII wieku, przebudowany w XV wieku. Wewnątrz znajduje się gotycki ołtarz skrzydłowy świętych Wawrzyńca i Szczepana wykonany w latach 1516–1520 w pracowni Mistrza Pawła z Lewoczy[7], renesansowa chrzcielnica z piaskowca z roku 1656, rokokowe ambona z roku 1760 i organy z roku 1770. W późnogotyckim ołtarzu bocznym umieszczona jest figura świętej Anny.
Dawne nazwy wsi:
- 1279 villa Composita
- 1284 Capusdorf
- 1307 Kabuzdorf
- 1328 Kabisdorf
- 1440 Kaposztafalva
- 1773 Hrabusicze
- 1786 Harbussice
- 1920 Hrabošice
- 1927 Hrabušice
Turystyka
edytujObecnie Hrabušice to znana miejscowość turystyczna. Istnieją w niej trzy ośrodki turystyczne[6]:
- Podlesok znajdujący się na skraju Słowackiego Raju u wylotu potoku Suchá Belá,
- Hrabušická Píla znajdująca się w dolinie potoku Veľká Biela voda,
- Kláštorisko w środku Słowackiego Raju
Przypisy
edytuj- ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-18]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 40,89S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
- ↑ a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ a b Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2012-01-10].
- ↑ Kucharík Juraj: Dielo Majstra Pavla, w: "Krásy Slovenska" R. 90, nr 5-6/2013, s. 56