Otwórz menu główne

Wydarzenia historyczneEdytuj

  • 1201trzęsienie ziemi w austriackiej Górnej Styrii (Murau), odczuwane było w Czechach, na Morawach, w południowych i środkowych Niemczech oraz w Polsce i na Śląsku (4 maja)
  • 1202 – rozpoczęło się oblężenie Zadaru przez krzyżowców IV krucjaty; po raz pierwszy katoliccy krzyżowcy zaatakowali katolickie miasto (13 listopada)
  • 1203IV wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Konstantynopol. Obalony cesarz Aleksy III uciekł nocą z miasta (17 lipca)
  • 1204 – Mikołaj Kanabos odmówił przyjęcia wyboru na cesarza bizantyńskiego (28 stycznia)
  • 1205 – car bułgarski Kałojan pobił pod Adrianopolem wojska Cesarstwa Łacińskiego dowodzone przez Baldwina I (14 kwietnia)
  • 1206 – Temudżyn (Czyngis-chan) zjednoczył Mongołów i rozpoczął podboje (pd. Syberia w 1207, pn. Chiny w 1211, wsch. Iran w 1218)
  • 1207 – doszło do wielkiego pożaru Magdeburga w wyniku którego m.in. spłonęła doszczętnie miejscowa katedra (20 kwietnia)
  • 1208 – zwycięstwo króla Szwecji Eryka X Knutssona nad królem Danii Swerkerem II Młodszym w bitwie pod Leną (31 stycznia)
  • 1209Franciszek z Asyżu otrzymuje od papieża Innocentego III ustne zatwierdzenie reguły (16 kwietnia). Jest to równoznaczne z powstaniem Zakonu Braci Mniejszych
  • 1210 – spłonęła doszczętnie katedra w Reims we Francji (6 maja)
  • 1211Alfons II został królem Portugalii (26 marca)
  • 1212 – wyprawa krzyżowa dzieci z Francji i Niemiec (przewiezione do Aleksandrii, zostały sprzedane w niewolę)
  • 1213 – w bitwie przy porcie Damme flota angielska pokonała francuską (30 maja)
  • 1214 – wojska angielskie pod wodzą króla Jana bez Ziemi przeprawiły się na kontynent i zajęły francuski port La Rochelle (16 lutego)
  • 1215 – ogłoszenie Wielkiej Karty Swobód przez króla Anglii, Jana bez Ziemi (15 czerwca)
  • 1216Ludwik VIII Lew zdobył Winchester i kontrolował ponad połowę królestwa Anglii (14 czerwca)
  • 1217 – flota francuska poniosła klęskę w starciu z Anglikami w bitwie morskiej pod Sandwich (24 sierpnia)
  • 1218 – św. Piotr Nolasco założył w Barcelonie Zakon Najświętszej Maryi Panny Miłosierdzia dla Odkupienia Niewolników (10 sierpnia)
  • 1219 – Król Danii Waldemar II Zwycięski wygrał bitwę z Estami, zakładając na jej miejscu Rewal. Wkrótce potem Niemcy zajęli Dorpat, Narwę i wyspę Ozylię
  • 1220 – król Niemiec Fryderyk II wydał przywilej Confederatio cum principibus ecclesiasticis dla niemieckiej hierarchii kościelnej (26 kwietnia)
  • 1221 – wojska cesarskie próbowały położyć kres shōgunatowi (Japonia)
  • 1222 – założono Uniwersytet w Padwie (29 września)
  • 1223Mongołowie odnieśli pierwsze zwycięstwo nad wojskami europejskimi, w bitwie nad Kałką w pobliżu Morza Azowskiego pokonali armię książąt ruskich (31 maja)
  • 1224 – cesarz Fryderyk II założył 5 czerwca uniwersytet w Neapolu (L'Università degli Studi di Napoli Federico II)
  • 1225 – Krzyżacy, otrzymawszy nadania w Siedmiogrodzie, zaczęli zabiegać tam o stworzenie własnego państwa
  • 1226 – sprowadzenie Krzyżaków do Polski
  • 1227Czyngis-chan (przed śmiercią) podzielił imperium mongolskie pomiędzy 4 synów
  • 1228Franciszek z Asyżu ogłoszony świętym (16 lipca)
  • 1229 – podpisano Traktat paryski (12 kwietnia)
  • 1230 – Bułgarzy zwyciężyli w bitwie pod Kłokotnicą, klęska Teodora Angelosa (9 marca)
  • 1231 – utworzenie inkwizycji przez papieża Grzegorza IX
  • 1232
  • 1233Hermann von Salza dokonał lokacji Chełmna i Torunia na prawie magdeburskim (28 grudnia). Lokacja Torunia dotyczy części Starówki zwanej Stare Miasto
  • 1234 – północne Chiny uległy całkowicie podbojowi mongolskiemu
  • 1235Fryderyk II wydaje przywilej, tzw. Landfrieden, który potwierdza dawne i dodaje nowe prawa książętom niemieckim (15 sierpnia)
  • 1236 – krucjaty północne: klęska kawalerów mieczowych w bitwie pod Szawlami na Litwie (22 września). Krzyżacy wzmocnieni byli dodatkowo posiłkami udzielonymi im przez ruski Psków
  • 1237 – w bitwie pod Cortenuova cesarz Fryderyk II rozbił wojska Ligi Lombardzkiej (27 listopada)
  • 1238 – wojska mongolskie po wodzą Batu-chana zdobyły Moskwę (2 lutego)
  • 1239 – francuski inkwizytor Robert le Bougre wysłał na stos 183 katarów (13 maja)
  • 1240 – wojska nowogrodzkie pokonały Szwedów w bitwie nad Newą (15 lipca)
  • 1241 – największy zasięg najazdów mongolskich w Europie
  • 1242 – na zamarzniętych wodach jeziora Pejpus doszło do bitwy między kawalerami mieczowymi a wojskami księcia nowogrodzkiego Aleksandra Newskiego, która powstrzymała ekspansję zakonu na ziemie ruskie (5 kwietnia)
  • 1243 – powstanie Złotej Ordy, państwa Tatarów we wsch. Europie, zach. Syberii i Azji Środkowej
  • 1244 – po 10 miesiącach oblężenia krzyżowcy zdobyli Montségur w Pirenejach, ostatnią twierdzę katarów (16 marca). Około 200 obrońców zostało spalonych na stosach
  • 1245 – odbył się Sobór lyoński I zwołany przez papieża Inocentego IV (26 czerwca - 17 lipca)
  • 1246 – król węgierski Bela IV pokonał wojska księcia austriackiego Fryderyka Babenberga pod Litawą (15 czerwca)
  • 1247 – Lyon: Jan di Piano Carpini i Benedykt Polak powrócili z wyprawy do Imperium Mongolskiego (18 listopada)
  • 1248 – zwycięstwo obrońców Parmy nad wojskami cesarza Fryderyka II Hohenstaufa w bitwie pod Victorią (18 lutego)
  • 1249Koszyce otrzymały prawa miejskie (13 kwietnia)
  • 1250
  • 1251 – zagrożony przez koalicję Krzyżaków i Rusi oraz przez bunt wewnętrzny władca litewski Mendog przyjął chrzest
  • 1252 – papież Innocenty IV wydał bullę Ad extirpanda, w której zezwolił na stosowanie tortur wobec heretyków (15 maja)
  • 1253 – flamandzki franciszkanin, misjonarz i podróżnik Wilhelm z Rubruk dotarł z misją od króla Francji Ludwika IX na dwór wielkiego chana mongolskiego Mongke (27 grudnia)
  • 1254 – w Budzie został zawarty pokój między królem Węgier Belą IV a królem Czech Przemysłem Ottokarem II (3 kwietnia)
  • 1255 – król czeski Przemysł II Ottokar przybył Krzyżakom z pomocą. Wspólna wyprawa dotarła do ujścia Pregoły, a postawiony tam gród nazwano Królewcem
  • 1256Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli należącą do Asasynów górską twierdzę Alamut w dzisiejszym Iranie (15 grudnia)
  • 1257 – na Uniwersytecie Paryskim Robert de Sorbon utworzył Collège de Sorbonne
  • 1258 – bitwa morska pod Akką między Genuą i Wenecją o wpływy w Ziemi Świętej (24 czerwca)
  • 1259 – podpisano Traktat paryski (4 grudnia)
  • 1260Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli i splądrowali syryjskie miasto Aleppo (25 stycznia)
  • 1261 – ludność Grenlandii zgodziła się na zwierzchnictwo króla Norwegii, zachowując jednak własny system prawa
  • 1262Islandia straciła niepodległość i stała się częścią Norwegii
  • 1263 – bitwa pod Largs między Norwegami a Szkotami (2 października)
  • 1264 – papież Urban IV ustanowił święto Bożego Ciała (11 sierpnia)
  • 1265 – rozpoczął obrady parlament angielski, zwołany przez Simona de Montfort, po raz pierwszy w historii złożony z wybieranych, a nie nominowanych przedstawicieli ludności (20 stycznia)
  • 1266 – wojska Manfreda Hohenstaufa, króla Sycylii, i Karola I Andegaweńskiego stoczyły bitwę pod Benewentem zakończoną klęską i śmiercią Manfreda (26 lutego)
  • 1267 – we włoskim Viterbo papież Klemens IV kanonizował Jadwigę Śląską, patronkę Polski i Śląska (26 marca)
  • 1268Mamelucy zdobyli Antiochię (18 maja)
  • 1269 – Marynidzki sułtan Abu Jusuf Jakub zajął Marrakesz i ostatecznie odsunął od władzy w Maroku dynastię Almohadów
  • 1270siódma wyprawa krzyżowa pod wodzą króla Ludwika IX oblega Tunis (epidemia dżumy położyła kres wyprawie)
  • 1271Kubilaj (wnuk Czyngis-chana) został ogłoszony w Pekinie cesarzem Chin
  • 1272Karol I Andegaweński utworzył Regnum Albaniae, uznając je za integralną część korony neapolitańskich Andegawenów
  • 1273 – w obawie przed potęgą królestwa Czech, Niemcy na zjeździe we Ratyzbonie obrali na swego króla Rudolfa I Habsburga (29 września); wybór ten zakończył, trwające ćwierć wieku, „Wielkie bezkrólewie
  • 1274 i 1281 – armia mongolska 2-krotnie usiłowała podbić Japonię
  • 1275 – pierwsza pisemna wzmianka o Amsterdamie (27 października)
  • 1276Augsburg stał się wolnym miastem Rzeszy (9 marca)
  • 1277 – biskup Paryża Étienne Tempier potępił 219 tez awerroizmu (7 marca)
  • 1278 – bitwa pod Suchymi Krutami, koniec prosperity czeskich Przemyślidów (26 sierpnia). Rudolf z Habsburga triumfował
  • 1279 – upadek narodowej dynastii Song na południu Chin, obalonej przez feudałów mongolskich pod wodzą Kubilaja (19 marca)
  • 1280 – pierwsze wzmianki o broni palnej i armacie (Chiny)
  • 1281 – w bitwie pod Himsem armia sułtana mameluków Kalawuna pokonała armię mongolskich Ilchanidów pod dowództwem Mongkego Temura i sprzymierzonych chrześcijan (29 października)
  • 1282 – na Sycylii wybuchło powstanie ludowe, tzw. Nieszpory sycylijskie, przeciwko rządom Andegawenów (30 marca)
  • 1283Bitwa morska koło Malty (8 lipca)
  • 1284 – wydano Statut z Rhuddlan ogłaszający przyłączenie Walii do Korony Angielskiej (3 marca)
  • 1285 – na tron Francji wstąpił Filip IV Piękny (5 października). Zasłynął jako ten, który zlikwidował zakon templariuszy
  • 1286 – król Szkocji Aleksander III zginął spadając wraz z koniem ze skały (19 marca)
  • 1287Powódź św. Łucji (14 grudnia): w Niderlandach miała miejsce katastrofalna powódź; fale Morza Północnego przerwały tamy, a na zalanych terenach powstało Zuiderzee
  • 1288wojna o sukcesję w Limburgii: bitwa pod Worringen (5 czerwca)
  • 1289Mamelucy zdobyli Trypolis
  • 1290Andrzej III został koronowany na króla Węgier (13 lipca)
  • 1291Mamelucy zdobyli Akkę (18 maja), ostatnią posiadłość krzyżowców na Bliskim Wschodzie
  • 1292Adolf z Nassau został wybrany na króla niemieckiego (5 maja)
  • 1293 – szwedzki możnowładca Tyrgils Knuttsson przyłączył księstwo Karjala do Królestwa Szwecji i założył miasto Viipuri
  • 1294 – rozpoczęto budowę kościoła Santa Croce we Florencji (3 maja)
  • 1295 – Francja i Szkocja zawarły w Paryżu tzw. Stare Przymierze, skierowane przeciw Anglii (23 października)
  • 1296
  • 1297 – powstanie Księstwa Monako (8 stycznia)
  • 1298 – wojna Wenecji z Genuą: Bitwa morska pod Curzolą (8 września)
  • 1299 – wojska sułtana Maroka Abu Jakuba Jusufa rozpoczęły 8-letnie oblężenie Tilimsan (6 maja), stolicy kraju Abdalwadydów w dzisiejszej Algierii
  • 1300 – stworzono jeden z najstarszych portolanów (tzw. Mapa z Cortony)

Władcy Polski w XIII wiekuEdytuj

AEdytuj

FEdytuj

TEdytuj

VEdytuj