Jakub Hanus

Oficer Wojska Polskiego

Jakub Hanus[1] (ur. 24 lipca 1888 w Rymanowie, zm. 1941 w Samarkandzie) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, podinspektor Policji Państwowej.

Jakub Hanus
Jakób Hanus
kapitan rezerwy piechoty kapitan rezerwy piechoty
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1888
Rymanów
Data i miejsce śmierci 1941
Samarkanda
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png c. i k. armia,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 30 Pułk Piechoty,
1 Pułk Strzelców Podhalańskich
Stanowiska komendant placu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Medal Waleczności (Austro-Węgry) Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913
Jakub Hanus
podinspektor podinspektor
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1888
Rymanów
Data śmierci 1941
Przebieg służby
Formacja Policja Państwowa
Stanowiska naczelnik Wydziału I KGPP

ŻyciorysEdytuj

Jakub Hanus urodził się 24 lipca 1888 w Rymanowie[2][3][4]. Był synem Józefa (rolnik w Rymanowie)[2]. W 1907 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Kazimierz Bogaczewicz, Kazimierz Vetulani)[5][6][7].

Podczas I wojny światowej został powołany do szeregów c. i k. armii i w rezerwie piechoty został mianowany na stopień podporucznika z dniem 1 lipca 1915[8], a później awansowany na stopień porucznika rezerwy piechoty z dniem 1 sierpnia 1917[9]. Około lat 1915-1918 był przydzielony do 30 pułku piechoty[10][11][12].

Po zakończeniu wojny, dekretem Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego z 19 lutego 1919 jako były oficer armii austro-węgierskiej został przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 stycznia 1918 wraz z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 sierpnia 1917[13] i rozkazem z tego samego dnia 19 lutego 1919 Szefa Sztabu Generalnego płk. Stanisława Hallera został mianowany szefem komendy placu w Sanoku od 1 listopada 1918[14]. Później został awansowany na stopień kapitana rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[15][16]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 1 pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu[17][18].

Został funkcjonariuszem Policji Państwowej. W 1926 w stopniu komisarza był komendantem powiatowym PP w Nowym Sączu w Okręgu VII Krakowskim[19]. W 1934 jako rezerwy był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VI jako oficer pełniący służbę w Policji Państwowej w stopniach oficerów PP i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Stanisławów[3]. W 1934 służył w stopniu nadkomisarza PP[20]. W tym stopniu został przeniesiony ze Stanisławowa do Łucka[21]. Od 24 czerwca 1938 w stopniu podinspektora sprawował stanowisko naczelnika Wydziału I Organizacyjno-Szkoleniowego Komendy Głównej PP, pełniąc je do czasu wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939[22]. Ukończył studia uzyskując tytuł magistra[23]. Publikował w branżowym czasopiśmie „Przegląd Policyjny”[24].

Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów i był osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku[4]. Został przewieziony w głąb ZSRR i zmarł w 1941 w Samarkandzie[4].

Był żonaty z Janiną z domu Poplatek (1893–1974), z którą miał córkę Marię (1923–2007, żona Jana Ekiera, matka Stanisława i Jakuba).

UpamiętnienieEdytuj

W ramach Apelu Poległych uczniów sanockiego gimnazjum w publikacji z 1958 Józef Stachowicz podał, że Jakub Hanus zginął podczas II wojny światowej w nieznanym miejscu[25]. Po latach został symbolicznie upamiętniony na grobowcu żony i córki na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[4] (kwatera e-5-2).

W 1962 Jakub Hanus został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na tablicy Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji wojskowych c. k. armii był określany w języku niemieckim jako „Jakob Hanus”. Pierwotnie – zarówno w sprawozdaniach szkolnych w okresie zaboru austriackiego oraz w publikacjach wojskowych II Rzeczypospolitej np. Dziennik Rozkazów Wojskowych z 1919 oraz Roczniki Oficerskie z 1923, 1924, 1934 – był określany jako „Jakób Hanus”. Pod koniec lat 30. XX wieku pojawiła się forma imienia „Jakub”, zob. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288-294, lipiec 1939. 
  2. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 328.
  3. a b Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 9, 951, 1123.
  4. a b c d Cmentarz Stare Powązki: JANINA HANUSOWA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2017-10-23].
  5. 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 61, 78.
  6. Kronika. Egzamin dojrzałości. „Gazeta Sanocka”, s. 3, 23 czerwca 1907. 
  7. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2017-10-22].
  8. Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 209.
  9. Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 233.
  10. a b Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 325.
  11. a b Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917, s. 424.
  12. Ranglisten des Kaiserlich und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 545.
  13. Dekret Naczelnego Wodza Wojsk Polskich o przyjęciu do W.P. oficerów z b. armii austro-węgierskiej (838). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. 26, s. 646, 8 marca 1919. 
  14. Rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich o przydziale oficerów (841). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. 26, s. 654, 8 marca 1919. 
  15. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 476.
  16. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 417.
  17. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 377.
  18. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 326.
  19. Obsada personalna jednostek Policji Państwowej w roku 1926. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  20. Wykaz oficerów Policji Państwowej w roku 1934. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  21. Zmiany w policji w Małopolsce Wsch.. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 232B, s. 2, 25 sierpnia 1936. 
  22. Wykaz naczelników wydziałów Komendy Głównej Policji Państwowej w latach 1919–1939. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  23. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288, lipiec 1939. 
  24. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288-294, lipiec 1939. 
  25. Józef Stachowicz: W służbie ojczyzny. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 120.Sprawdź autora rozdziału:1.

BibliografiaEdytuj