Otwórz menu główne

Jan Niemojewski

prawnik, działacz i teolog braci polskich

Jan Niemojewski (ur. ok. 15261530 w Niemojewie, zm. 8 marca 1598 w Lublinie) – polski prawnik, działacz i teolog braci polskich. W 1603 roku jako autor trafił do pierwszego polskiego Indeksu Ksiąg Zakazanych powstałego z inicjatywy biskupa Bernarda Maciejowskiego[1].

Jan Niemojewski
Data i miejsce urodzenia ok. 1526–1530
Niemojewo
Data i miejsce śmierci 8 marca 1598
Lublin
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Albrechta w Królewcu
Dziedzina sztuki Literatura - teologia
Epoka Renesans - reformacja
Ważne dzieła

Ukazanie, iż kościół rzymski papieski nie jest apostolski ani święty, ani jeden, ani powszechny

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Pochodził ze znanej nie tylko na Kujawach rodziny szlacheckiej. Był synem Mikołaja Niemojewskiego sędziego inowrocławskiego i bratem Jakuba Niemojewskiego. Studiował teologię i prawo (od 1545) na Uniwersytecie Albertina w Królewcu.

Wielokrotny poseł, w tym na sejm piotrkowski w latach 1562–1563. Popierał tam program egzekucjonistów. Niemojewski był początkowo kalwinistą, a dopiero po przyjeździe w 1564 z Wilna na Kujawy Marcina Czechowica przyjął społeczne i teologiczne poglądy antytrynitaryzmu. W 1566 oficjalnie przystąpił do braci polskich po chrzcie przez ponurzenie w Niemojewie. Wyzbył się majątku, a otrzymaną gotówkę rozdał biednym. W roku tym na obrady sejmowe do Lublina pojechał bez szabli i służby.

Około 1568 zrzekł się godności sędziego ziemskiego inowrocławskiego. Później przebywał w Rakowie. Uczestniczył tam w organizowaniu utopijnej gminy, gdy eksperyment się nie powiódł, przeniósł się do Lublina. W Lublinie był od około 1570, gdzie jako aktywny senior świecki kierował lubelskim zborem razem z Marcinem Czechowicem. Niemojewski cieszył się wielkim autorytetem, a przed dyskusjami z nim przedstawiciele innych wyznań mieli respekt. Dopiero po śmierci Niemojewskiego zbór w Lublinie dostosował się w pełni do poglądów głoszonych przez Fausta Socyna, a Marcin Czechowic przestał być ministrem zboru. W dziele pod tytułem Ukazanie, iż kościół rzymski papieski nie jest apostolski ani święty, ani jeden, ani powszechny uznaje Kościół katolicki za antychrysta i neguje zasadność określeń stosowanych wobec niego: apostolski, święty, jeden i powszechny używanych przez Kościół katolicki. Oczekuje też na przyjście Jezusa Chrystusa z nadzieją że ten zgładzi Kościół katolicki[2].

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Odpowiedź na potwarz Wilkowskiego (1583)
  • Obrona przeciw niesprawiedliwemu obwinieniu (1583)
  • Ukazanie, iż kościół rzymski papieski nie jest apostolski ani święty, ani jeden, ani powszechny (1584)[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Piotr Guzowski. Pierwszy polski indeks ksiąg zakazanych. „Studia Podlaskie”. 12, s. 173-202, 2002. 
  2. Jerzy Besala: Jak Polska zbawiała świat. Mesjasze i prorocy. Bellona Warszawa 2018, s.68.
  3. Jerzy Besala: Jak Polska zbawiała świat. Mesjasze i prorocy. Bellona Warszawa 2018, s.68.

BibliografiaEdytuj