Jan Wyglenda

Jan Wyglenda, ps. Traugutt (ur. 24 listopada 1894 w Brzeźnicy, zm. 28 lutego 1973 w Rybniku) – działacz plebiscytowy i uczestnik powstań śląskich.

Jan Wyglenda
Traugutt
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 listopada 1894
Brzeźnica
Data i miejsce śmierci 28 lutego 1973
Rybnik
Zawód, zajęcie naczelnik gminy, starosta powiatowy, urzędnik górniczy[1]
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Brzeźnicy koło Raciborza na Górnym Śląsku. Walczył w wojsku niemieckim podczas I wojny światowej skąd wrócił jako podporucznik. W styczniu 1919 utworzył oddział polski w rodzinnej Brzeźnicy. W czerwcu 1919 został zastępcą komendanta głównego i kierownikiem Wydziału Wywiadu Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.

W I powstaniu śląskim dowodził w bitwie pod Godowem i na odcinku Olza-Oświęcim, w II powstaniu śląskim Jan Wyglenda dowodził polską samoobroną w powiecie rybnickim. W III powstaniu śląskim był zastępcą dowódcy i szefem sztabu Grupy „Północ”. Po podziale Górnego Śląska zmuszony został do opuszczenia rodzinnego obszaru przyznanego Niemcom i zamieszkał w polskim województwie śląskim. W Wojsku Polskim został awansowany do stopnia porucznika rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[2][3]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 24 pułku piechoty w Łucku[4][5].

W 1927 został naczelnikiem gminy Nowa Wieś – obecnie Wirek, dzielnica Rudy Śląskiej – a następnie starostą powiatowym w Lublińcu i Rybniku. Członek Związku Powstańców Śląskich. W latach II wojny światowej walczył w kampanii 1939 r. oraz w Polskich Siłach Zbrojnych. Po powrocie w 1947 do Polski był aktywnym członkiem Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[6]. Mimo to w okresie stalinowskim został uwięziony (1950–1956) na podstawie fałszywych oskarżeń. Po uwolnieniu pracował jako urzędnik[1] w górnictwie. W 1971 awansowany do stopnia majora. Zmarł w Rybniku, gdzie go pochowano.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Encyklopedia Powstań Śląskich 1982 ↓, s. 626.
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 494.
  3. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 434.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 195.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 183.
  6. Waldemar Bałda, Historia jednego zdjęcia, Tygodnik Regionalny „Nowiny” nr 2013/32 (2924) [dostęp 8 sierpnia 2019].
  7. Encyklopedia Powstań Śląskich 1982 ↓, s. 627.
  8. Lista odznaczonych. „Nowiny”, s. 2, Nr 123 z 6 maja 1971. 
  9. M.P. z 1932 r. nr 259, poz. 295 „za zasługi na polu administracji państwowej oraz na polu pracy narodowej i społecznej”.

BibliografiaEdytuj