Jaskinia Bezimienna (Dolina Bolechowicka)

Jaskinia Bezimiennajaskinia w Dolinie Bolechowickiej[1]. Administracyjnie znajduje się w gminie Zabierzów w powiecie krakowskim, w województwie małopolskim[2]. Pod względem geograficznym jest to obszar Wyżyny Olkuskiej wchodzący w skład Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[3].

Jaskinia Bezimienna
Plan jaskini
Plan jaskini
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Położenie Dolina Bolechowicka
Właściciel Skarb Państwa
Długość 23 m
Deniwelacja 0 m
Wysokość otworów 350 m n.p.m.
Ekspozycja otworów ku E, ESE
Kod J.Olk.I-05.03
Położenie na mapie gminy Zabierzów
Mapa lokalizacyjna gminy Zabierzów
Jaskinia Bezimienna
Jaskinia Bezimienna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaskinia Bezimienna
Jaskinia Bezimienna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Jaskinia Bezimienna
Jaskinia Bezimienna
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Jaskinia Bezimienna
Jaskinia Bezimienna
Ziemia50°09′13″N 19°47′00″E/50,153611 19,783333
Strona internetowa jaskini

Opis obiektuEdytuj

Jaskinia znajduje się w prawych zboczach porośniętej lasem części doliny. Jej otwory znajdują się u podstawy muru skalnego ciągnącego się na północny zachód od turni Palec w górnej części zboczy – na wysokości 50 m nad dnem doliny.

Główny otwór ma ekspozycję wschodnią, szerokość 2 m i wysokość 1,3 m. Zaraz za nim znajduje się komora o wymiarach 5 × 4,5 m i wysokości do 4 m. Odchodzi od niej w kierunku południowym szczelina o długości 5 m, a na zachód ciasny i zwężający się korytarz o długości 8 m. Ma on charakter rury z poziomymi wcięciami. Z komory na wschód wychodzi jeszcze jeden krótki i ukośny korytarz kończący się drugim, mniejszym otworem. Otwór ten znajduje się nad metrowej wysokości progiem[1].

Jest to jaskinia krasowa powstała na poziomym pęknięciu oraz na ukośnej szczelinie ciosowej w wapieniach z jury późnej. Ma ogładzone ściany, ale z poziomymi rynnami erozyjnymi. Świadczy to tym, że powstała w warunkach wadycznych. W kilku miejscach na stropie i ścianach występują nacieki w postaci groniastych nacieków mleka wapiennego i nacieku grzybkowego. Namulisko skąpe, złożone z gliny zmieszanej z gruzem wapiennym, a w otworze głównym także z próchnicy. Sala i otwory są oświetlone rozproszonym światłem słonecznym i poddane działaniu środowiska zewnętrznego. Na ścianach i na stropie w zasięgu światła rozwijają się glony. Korytarz zachodni jest wilgotny i zimą wychodzi z niego cieplejsze powietrze. W jaskini obserwowano pajęczaki, komary i motyla rusałka pawik[1].

Historia poznania i eksploracjiEdytuj

Jaskinia znana była od dawna. W 1879 r. jej namulisko przekopywał archeolog Gotfryd Ossowski. Znalazł w niej artefakty świadczące o pobycie w jaskini ludzi z okresu neolitu, między innymi szczękę i piszczel ludzką, dwa wyroby z brązu, żelazny nożyk, narzędzia z kości i krzemienia oraz fragmenty ceramiki. Opisał je w kilku publikacjach[4]. W 1951 r. jaskinię opisał Kazimierz Kowalski. On też sporządził pierwszy plan jaskini[5]. Jaskinia była wielokrotnie opisywana w późniejszych pracach archeologicznych. W 1960 r. M. Cabalska opisywała pochodzące z tej jaskini materiały kamienne z okresu kultury pucharów lejkowatych. E. Rook w 1980 r. podaje krótki opis jaskini, wyniki badań i opis ceramiki grupy pleszewskiej kultury lendzielskiej i neolitycznych wyrobów krzemiennych. E. Chochorowska w 2006 r. podaje wykaz wyrobów neolitycznych i średniowiecznych oraz wykonaną z brązu siekierę jako znalezioną w Jaskini Bolechowickiej. J. Lech w 2006 r. opisuje ślady penetracji ludów kultury ceramiki wstęgowej. A. Zastawny w 2006 r. opisuje fragmenty naczyń badeńskiego kręgu kulturowego[1]. Aktualną dokumentację jaskini sporządził A. Górny w grudniu 2009 r.[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Andrzej Górny, Jaskinia Bezimienna, [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2020-02-21].
  2. Geoportal. Mapa topograficzna i lotnicza [dostęp 2020-02-21].
  3. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa, Wyd. Naukowe PWN, 1998, ​ISBN 83-01-12479-2
  4. G. Ossowski, Sprawozdanie z badań geologiczno-antropologicznych dokonanych w 1879 w jaskiniach okolic Krakowa, Kraków: Zbiór Wiad. do Antr. Kraj. 4: 35-57,
  5. K. Kowalski, Jaskinie Polski, tom. 1, Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne, 1951