Otwórz menu główne

Jastrzębiec śląski

gatunek rośliny

Jastrzębiec śląski[3] (Hieracium sparsum subsp. silesiacum (E.Krause) Zahn) – według The Plant List podgatunek Hieracium sparsum[3] rośliny z rodziny astrowatych. W wykazie flory Polski opisany w randze gatunku jako Hieracium silesiacum E.Krause[3].

Jastrzębiec śląski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Cichorioideae
Rodzaj jastrzębiec
Gatunek Hieracium sparsum
Podgatunek jastrzębiec śląski
Nazwa systematyczna
Hieracium sparsum subsp. silesiacum (E.Krause) Zahn
Zahn, in Engler, Pflanzenr. 79. 1922." 1026 1922[2]
Synonimy

Hieracium silesiacum Krause[2]

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Występuje w Jesionikach, we Wschodnich Sudetach i Tatrach Zachodnich. W Polsce znany tylko z dwóch stanowisk położonych na Tomanowej Przełęczy i zboczu Giewontu poniżej Kondrackiej Przełęczy. W słowackich Tatrach znaleziono go na 8 stanowiskach[4].

MorfologiaEdytuj

Łodyga 
Widlasto rozgałęziona, do 40 cm wysokości, sinozielona, pokryta długimi włoskami szczecinkowatymi oraz włoskami gruczołowatymi[4].
Liście 
Zarówno liście różyczkowe jak i łodygowe jajowatolancetowate, stopniowo zwężające się ku nasadzie, drobno ząbkowane lub całobrzegie[4].
Kwiaty 
Zebrane w koszyczki, te z kolei zebrane w wiechę. Łuski okrywy owłosione, w dwóch szeregach, ustawione dachówkowato. Listki wewnętrzne dłuższe od zewnętrznych. Kwiaty języczkowe, jasnożółte[4].
Owoce 
Brązowe niełupki[4].

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. Rośnie w traworoślach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Jest triploidem. Liczba chromosomów 2n = 36[4].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w kategorii R (rzadki – potencjalnie zagrożony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię CR (krytycznie zagrożony)[5]. Znajduje się także w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii CR (krytycznie zagrożony)[6]. Na Tomanowej Przełęczy po polskiej stronie znalazł jastrzębca śląskiego Bogumił Pawłowski w 1970 r., ale rósł tam tylko 1 osobnik kwitnący i 2 płonne. Później już go nie znaleziono i stanowisko zostało uznane za wymarłe. Na zboczu Giewontu w 2005 r. rosło 6 osobników[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-11-12].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-13].
  3. a b c Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c d e f g Szeląg Z. Jastrzębiec śląski. s. 388-389. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ​ISBN 978-83-89648-71-6​.
  5. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.