Otwórz menu główne

Jellyfish Lake (ang. Jellyfish Lake – „jezioro meduz”[1], w miejscowym narzeczu: Ongeim'l Tketau – „piąte jezioro”[2]) – jezioro słone, meromiktyczne, jedno z pięciu jezior położonych na wyspie Eil Malk (Echerchar) należącej do Palau na Mikronezji. Wyspa Eil Malk należy do Wysp Skalistych, niezamieszkałych wysepek w południowej części laguny Palau, będących fragmentem starej, mioceńskiej rafy koralowej. Stanowi jedno z około 50 słonych jezior położonych na tych wyspach. Popularne miejsce nurkowań, sławne z licznej populacji meduz, które podejmują dobowe migracje horyzontalne.

Jellyfish Lake
Ongeim'l Tketau
Ilustracja
Zdjęcie lotnicze jeziora, widok zachodni
Położenie
Państwo  Palau
Lokalizacja Wyspa Echerchar, Palau, Karoliny
Wysokość lustra 0 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 5,7 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

460 m
160 m
Głębokość
• średnia

30 m
Objętość 1710000 m 3
Hydrologia
Zasolenie 28 – 32‰
Rodzaj jeziora hiperhalinowe, meromiktyczne
Położenie na mapie Palau
Mapa lokalizacyjna Palau
Jellyfish Lake
Jellyfish Lake
Ziemia7°09′40″N 134°22′34″E/7,161111 134,376111
Mapa wyspy Eil Malk. Jezioro Jellyfish Lake jest położone we wschodniej części wyspy.
Mapa wyspy Eil Malk. Jezioro Jellyfish Lake jest położone we wschodniej części wyspy.
Jezioro Jellyfish Lake – widok z lotu ptaka.
Ławica meduz w jeziorze Jellyfish Lake.

Opis hydrologiczny jezioraEdytuj

 
Stratyfikacja w Lake Jellyfish – schemat.

Jezioro słone, zasilane wodą morską przez szczeliny i tunele w skałach wapiennych. Jezioro meromiktyczne, amiktyczne (trwale zestratyfikowane). Miksolimnion natleniony (do 5 mg O2/L), monimolimnion odtleniony (0 mg O2/L na głębokości 15 m)[3]. Trwała stratyfikacja jest konsekwencją: 1) otoczenia jeziora przez wysokie skały i drzewa, które osłaniają je przed wiatrem, 2) zasilania tylko powierzchniowej warstwy jeziora przez wody o mniejszym ciężarze właściwym (deszcze, spływy powierzchniowe i napływ wody morskiej przez szczeliny), 3) położenia w strefie klimatu równikowego, z bardzo małymi wahaniami temperatury, co uniemożliwia mieszanie spowodowane zmianami gęstości wody wynikającymi ze zmian temperatury. Warstwa powierzchniowa (do głębokości 3 m) jest wysładzana przez opady deszczu i spływ wód powierzchniowych. Połączenie z wodami laguny powoduje, że w jeziorze mają miejsce wahania poziomu wody wynikające z pływów, jednak ich amplituda jest wygaszona do ok. 1/3 amplitudy pływów w lagunie, a czas jest opóźniony o ok. 1 h 40 min. Fala pływowa zapewnia wymianę ok. 2,5 % objętości wody w jeziorze, jednakże ponieważ fala ta dostaje się tylko do powierzchniowych warstw jeziora, nie narusza jego stratyfikacji. W monimolimnionie duże stężenie siarkowodoru (do 80 mg/L przy dnie) oraz amoniaku i fosforanów[3]. Górna warstwa monimolimnionu i dolna chemokliny jest zasiedlona przez fotosyntetyzujące bakterie purpurowe z rodzaju Chromatium sp. Bakterie te tworzą gęstą warstwę, o miąższości ok. 1 m, która odcina dostęp światła do warstw głębszych. Widzialność krążka Secchiego w miksolimnionie: 5 do 8 m[3].

Historia geologicznaEdytuj

Wiek jeziora szacowany jest na ok. 12 tys. lat – najprawdopodobniej wtedy, na skutek podniesienia poziomu morza, morska woda mogła zalać obniżenie, w którym znajduje się jezioro[4].

Flora i faunaEdytuj

Producenci pierwotni reprezentowani są przez rezydujące w chemoklinie siarkowe bakterie purpurowe Chromatium sp. oraz pelagiczne zielenice Avrainvillea hollenbergii i okrzemki. Brzegi porastają lasy mangrowe. Fauna obejmuje: mszywioły Beania klugei, gąbki: Haliclona korema, Haliclona sp., Pellina sp., Spheciospongia peleia, Suberites sp. i Tethya microstella, parzydełkowce (Anthozoa - Entacmaea medusivora, Scyphozoa - Aurelia sp., Mastigias sp.), skorupiaki (planktonowe oczliki Oithona sp., Acrocalanus sp.), mięczaki: Brachidontes sp., Morula margariticola, Phaneropthalmus smaragdinus, rozgwiazdę Linckia multifora, osłonice: Ascidia gemmata, Eudistoma inauratum i Polycarpa tumida oraz ryby: Acentrogobius janthinopterus, Sphaeramia orbicularis i Pranesus sp.[5]

MeduzyEdytuj

 
Porównanie Mastigias papua i Mastigias papua etpisoni. Zwróć uwagę na brak plamek, kolor i krótsze ramiona u osobnika z jeziora Jellyfish.

Najbardziej charakterystycznym elementem fauny, od którego pochodzi nazwa jeziora, są meduzy: krewniaczka bałtyckiej chełbi modrej - Aurelia sp. oraz Mastigias sp.[6] Zasiedlające jezioro meduzy z rodzaju Mastigias są blisko spokrewnione z meduzami Mastigias papua występującymi w pobliskiej lagunie, jednak różnią się od nich pod względem morfologicznym i behawioralnym: mają znacznie krótsze ramiona, nie mają plamek na czaszy, wyróżniają się natomiast charakterystyczną żółtawą barwą (od której bierze się ich nazwa: golden jellyfish (ang. – złota meduza[1]) oraz podejmują dobowe migracje. Z tych przyczyn meduzy te zaklasyfikowano jako osobny podgatunek: Mastigias papua etpisoni, podobnie pokrewne meduzy zasiedlające cztery inne jeziora Palau wydzielono jako osobne podgatunki, nadając im nazwy pochodzące od nazwisk pięciu prezydentów Palau[7].

Drugi gatunek meduz występujących w jeziorze oznaczono początkowo jako Aurelia aurita[8], jednakże analizy genetyczne wykazały, że w rzeczywistości nie jest on spokrewniony bliżej z chełbią modrą niż z pozostałymi gatunkami z rodzaju Aurelia, i że meduzy te, wraz z podobnymi zasiedlającymi pozostałe słone jeziora Palau, tworzą kompleks trzech gatunków kryptycznych[9].

Obydwa gatunki meduz wykazują typową przemianę pokoleń z pokoleniem płciowym, planktonową larwą i osiadłym polipem, rozmnażającym się przez strobilizację. Meduzy są drapieżne, oprócz substancji odżywczych dostarczanych przez symbiotyczne zooksantelle, polują z wykorzystaniem knidocyst na drobne organizmy planktonowe. Populacje obydwu meduz znacznie ucierpiały w wyniku zjawiska El Niño w roku 1998. Wzrost temperatury wody, towarzyszący El Niño spowodował znaczny wzrost śmiertelności symbiotycznych zooksantelli, odżywiających meduzy i polipy. W rezultacie meduzy Mastigias zupełnie zniknęły z pelagialu, a liczebność meduz Aurelia sp. znacznie zmalała. Gdy temperatura wody zmalała, liczebność populacji meduz zaczęła wzrastać. Populacja Mastigias papua etpisoni odbudowała swoją liczebność do poziomu sprzed kryzysu dopiero w roku 2012[5].

Dobowe migracje meduzEdytuj

Unikalnym fenomenem, obserwowanym w jeziorze, są masowe migracje dobowe meduz.

Aurelia sp. wykazuje dobowe migracje pionowe, podążając w nocy za oczlikami, stanowiącymi jej pokarm, ku powierzchni[3][10].

Mastigias papua etpisoni podejmuje migracje pionowe (o amplitudzie ok. 10 m) oraz migracje horyzontalne (ok. 1 km dziennie), o następującym wzorcu[3][11]:

  1. nocą osobniki przebywają w centralnych rejonach zachodniego basenu jeziora, gdzie przemieszczają się w płaszczyźnie pionowej, pomiędzy warstwą powierzchniową a chemokliną, w celu pozyskania biogenów dla swoich symbiotycznych glonów
  2. od wczesnego ranka do ok. 9.30 meduzy przemieszczają się w kierunku wschodniego basenu,
  3. od popołudnia do ok. 15.30 meduzy przemieszczają się ze wschodniego basenu do zachodniego krańca jeziora,
  4. tuż po zachodzie słońca meduzy przemieszczają się krótko w kierunku centrum basenu zachodniego, gdzie pozostają przez noc.

Ultymatywną przyczyną dobowych migracji horyzontalnych tych meduz jest unikanie drapieżnych jamochłonów (Entacmaea medusivora), polujących na meduzy, a przebywających blisko brzegów, w zacienionej strefie jeziora[12]. Meduzy wyewoluowały w kierunku unikania stref zacienionych, gdzie ryzyko śmierci jest podwyższone[13].

W trakcie pływania meduzy obracają się wokół swojej osi strzałkowej, w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, najprawdopodobniej w celu zapewnienia odpowiedniego, równomiernego oświetlenia dla zooksantelli rozmieszczonych w swoim ciele[3]. Inne gatunki z rodzaju Mastigias zasiedlające słone jeziora Palau również podejmują migracje horyzontalne, jednak nie tak masowe, i o nieco innym wzorcu.

ZagrożeniaEdytuj

Epizody podwyższonej temperatury wody, związane ze zjawiskiem El Niño stwarzają zagrożenie wymarcia populacji meduz w jeziorze. Introdukcja obcych gatunków, związana z ruchem turystycznym, również stanowi zagrożenie dla funkcjonowania tego ekosystemu – latem 2003 roku stwierdzono zawleczenie jamochłona z rodzaju Aiptasia (najprawdopodobniej przebywającego w muszli ślimaka przenoszonej w kieszeni turysty). Jamochłon ten szybko rozprzestrzenia się w płytkich partiach jeziora, wypierając z tych siedlisk gatunki miejscowe[14].

CiekawostkiEdytuj

 
Swobodne pływanie z meduzami w Jellyfish Lake.
  • jedyne jezioro na Palau, dostępne dla turystów i dla swobodnego nurkowania[14].
  • na Palau występują krokodyle różańcowe, jednakże nie są uważane za zagrożenie dla pływaków korzystających z jeziora, jako że odnotowano tylko jeden przypadek śmierci przez nie spowodowany[15].
  • nurkowanie z wykorzystaniem akwalungów jest zabronione w tym jeziorze, ze względu na uwalniane bąble powietrzne, które uszkadzają ciało meduz, oraz stosunkowo płytko zalegającą warstwę monimolimnionu z dużym stężeniem siarkowodoru, co stwarza niebezpieczeństwo zatrucia przezskórnego[2].
  • w jeziorze przeprowadzono eksperyment, który potwierdził hipotezę Karola Darwina zakładającą, że organizmy planktonowe powodują mieszanie wód oceanicznych. Prof. Dabiri wykazał, że ruch meduz jest w stanie tak wymieszać wodę w jeziorze, że barwnik wprowadzony w jednym końcu jeziora został szybko (w ciągu dnia) rozprowadzony w całym miksolimnionie. Dokładne badania wykazały, że organizmy planktonowe przemieszczając się w wodzie przesuwają ze sobą wodę o objętości cztery razy większej niż objętość ich ciał[16].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wielki słownik angielsko-polski. Stanisławski J. 1990. Wiedza Powszechna, Warszawa str. 715 ​ISBN 83-214-0760-9​.
  2. a b Patricia Z R Davis, Colby M Kearns: Koror State Government Marine Tour Guide Certification Manual. Wyd. 2. Koror State Department of Conservation and Law Enforcement, 2007. (ang.)
  3. a b c d e f Hamner, W. M., Gilmer, R. W., Hamner, P. P.. The physical, chemical, and biological characteristics of a stratified, saline, sulfide lake in Palau1. „Limnol. Oceanogr.”. 27 (5), s. 896-909, 1982. DOI: 10.4319/lo.1982.27.5.0896. 
  4. W H Orem, W C Burnett, W M Landing, W B Lyons i inni. Jellyfish Lake, Palau: Early Diagenesis of Organic Matter in Sediments of an Anoxic Marine Lake. „Limnology and Oceanography”. 36 (3), s. 526–543, 1991. DOI: 10.2307/2837516. 
  5. a b Michael N Dawson: Marine Lakes: Experiments in Ecology and Evolution (ang.). University of California, Merced. [dostęp 10 marca 2014].
  6. Pamela S Turner. Darwin's Jellyfishes. „National Wildlife”. 44 (5), August 2006. [dostęp 2015-11-24]. 
  7. Michael N Dawson. Five new subspecies of Mastigias (Scyphozoa: Rhizostomeae: Mastigiidae) from marine lakes, Palau, Micronesia. „Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom”. 85 (3), s. 679–694, 2005. DOI: 10.1017/S0025315405011604. 
  8. Michael N Dawson. Five new subspecies of Mastigias (Scyphozoa: Rhizostomeae: Mastigiidae) from marine lakes, Palau, Micronesia. „Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom”. 85 (3), s. 679–694, 2005. DOI: 10.1017/S0025315405011604. 
  9. Michael N Dawson, David K Jacobs. Molecular Evidence for Cryptic Species of Aurelia aurita (Cnidaria, Scyphozoa). „Biological Bulletin”. 200 (1), s. 92–96, 2001. PMID: 11249217. 
  10. William M. Hamner. Long-distance horizontal migrations of zooplankton (Scyphomedusae: Mastigias). „Limnology and Oceanography”. 26 (3), s. 414–423, 1981. DOI: 10.4319/lo.1981.26.3.0414. 
  11. Migrations by Mastigias (ang.). W: The Scyphozoan [on-line]. University of California, Merced, 2007.
  12. Fautin, D.G., Fitt, W.K.. A jellyfish-eating sea anemone (Cnidaria, Actiniaria) from Palau: Entacmaea medusivora sp. nov.. „Hydrobiologia”. 216-217 (1), s. 453-461, 1991. DOI: 10.1007/BF00026499. 
  13. Michael N Dawson, William M Hamner. Geographic variation and behavioral evolution in marine plankton: the case of Mastigias (Scyphozoa, Rhizostomeae). „Marine Biology”. 143 (6), s. 1161–1174, 2003. DOI: 10.1007/s00227-003-1155-z. 
  14. a b Jellyfish Lake Information Sheet (ang.). Coral Reef Research Foundation. [dostęp 5 września 2009].
  15. Peter Brazaitis, Joshua Eberdong, Peter John Brazaitis, Gregory J Watkins-Colwell. Notes on the Saltwater Crocodile, Crocodylus porosus, in the Republic of Palau. „Bulletin of the Peabody Museum of Natural History”. 50 (1), s. 27–48, 2009. DOI: 10.3374/014.050.0103. 
  16. K. Katija, JO. Dabiri. A viscosity-enhanced mechanism for biogenic ocean mixing. „Nature”. 460 (7255), s. 624-626, 2009. DOI: 10.1038/nature08207. PMID: 19641595. 

Linki zewnętrzneEdytuj