Kamienica Karola Kretschmera

kamienica przy ulicy 6 Sierpnia 5 w Łodzi

Kamienica Karola Kretschmerakamienica znajdująca się w Łodzi przy ul. 6 Sierpnia 5. Kamienica została wpisana do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Łodzi z numerem 1556[1].

Kamienica Karola Kretschmera
Ilustracja
Kamienica Karola Kretschmera (2018)
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Adres ul. 6 Sierpnia 5
Styl architektoniczny eklektyzm
Architekt Franciszek Chełmiński
Ukończenie budowy 1896
Pierwszy właściciel Karol Kretschmer
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Kamienica Karola Kretschmera
Kamienica Karola Kretschmera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Karola Kretschmera
Kamienica Karola Kretschmera
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kamienica Karola Kretschmera
Kamienica Karola Kretschmera
Ziemia51°46′07,19″N 19°27′14,77″E/51,768664 19,454103

HistoriaEdytuj

 
Kamienica na fotografii Bronisława Wilkoszewskiego z 1896 roku

W połowie XIX wieku właścicielem rozległej parceli położonej wzdłuż ulicy Benedykta od ul. Piotrkowskiej do ul. Spacerowej był Karol Kretschmer[2][3]. W 1857 roku Kretschmer uruchomił w podwórzu posesji ręczną tkalnię chustek wełnianych (jeden z najstarszych zakładów w Łodzi), a w 1870 roku wybudował dom frontowy przy ul. Benedykta 1 (współczesny adres ul. Piotrkowska 63)[4].

Fabryka z czasem była rozbudowywana i została zmechanizowana. Ciasna zabudowa parceli oraz problem z dostarczaniem odpowiedniej ilości wody do produkcji spowodowały, że w połowie lat 90. XIX wieku Karol Kretschmer przeniósł fabrykę do nowych budynków przy ul. Kopernika 62[2][3].

W 1896 roku na placu pofabrycznym, w tylnej części posesji, została ukończona budowa okazałej kamienicy[3], w której na parterze umieszczony został skład fabryki Kretschmera[4], a piętra przeznaczone zostały na mieszkanie fabrykanta[3]. Autorem projektu eklektycznej dwupiętrowej kamienicy z poddaszem był Franciszek Chełmiński – jeden z czołowych architektów w dziejach Łodzi[2].

Po II wojnie światowej kamienicę zajmowało Miejskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne[2][3][5], a od 1995 roku w podziemiach działa Łódzka Piwnica Artystyczna „Przechowalnia[6].

W 2016 roku wszczęto procedurę umożliwiającą dokonanie wpisu budynku do rejestru zabytków nieruchomych województwa łódzkiego[1][3].

ArchitekturaEdytuj

 
Kuczka na tyłach kamienicy

Kamienica została zbudowana w stylu eklektycznym z bogato zdobioną elewacją. Kunsztowną dekorację stanowią chimery (wieńczące narożny wykusz), muszle, głowy kobiet i głowy lwów, które znajdują przy wejściu od strony ulicy 6 Sierpnia. Parter jest boniowany, bonie ozdabiają również narożniki wykuszy oraz akcentują otwory okienne wyższych kondygnacji. Na drugiej kondygnacji znajduje się duży balkon z tralkową balustradą, a na trzeciej trzy niewielkie, półokrągłe balkoniki. Drugie piętro jest oddzielone od poddasza wydatnym gzymsem[2][3].

Na tyłach kamienicy, od strony podwórka, znajduje się kuczka (jedna z nielicznych zachowanych w Łodzi) – pomieszczenie, w którym pobożni Żydzi koczowali przez kilka dni z okazji święta Sukkot. Konstrukcja o formie wykusza, wykonana z drewna, opiera się na trójkątnych wspornikach i ma trzy kondygnacje. Zwieńczona została spadzistym dachem[2][3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wykaz kart adresowych gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi. Załącznik do zarządzenia Nr 7257/VII/17 Prezydenta Miasta Łodzi z dn. 20 listopada 2017 r.. uml.lodz.pl, 2017-11-20. s. 60. [dostęp 2017-12-30].
  2. a b c d e f Wiesław Pierzchała: Remont kamienicy Kretschmera pochłonie 1,5 mln zł. dzienniklodzki.pl, 2012-02-05. [dostęp 2017-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. a b c d e f g h Wiesław Pierzchała: Kamienica Karola Kretschmera zostanie wpisana do rejestru zabytków. dzienniklodzki.pl, 2016-06-25. [dostęp 2017-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. a b Piotrkowska 63. piotrkowska-nr.pl. [dostęp 2017-12-30].
  5. MPG. O firmie. mpg.lodz.pl. [dostęp 2017-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  6. Łódzka Piwnica Artystyczna „Przechowalnia”. przechowalnia.info. [dostęp 2017-12-30].