Karol Knabe

Karol Filip Knabe (ur. ok. 1830 w Radomiu, zm. 22 stycznia 1873 w Sanoku) – farmaceuta, aptekarz, powstaniec styczniowy.

Karol Knabe
Data i miejsce urodzenia ok. 1830
Radom
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1873
Sanok

ŻyciorysEdytuj

Karol Filip Knabe[1] urodził się około 1830 w Radomiu[2][3][a]. Wywodził się z rodziny Knabe herbu Radwan[2]. Był synem Mikołaja[1] (inspektor akcyzy tabacznej w Radomiu[4]) i Karoliny z domu Loeben[2]. Miał braci: Henryka, Aleksandra, Adolfa[2][5][6]. W Radomiu funkcjonowała apteka rodziny Knabe[7].

Uzyskał stopień magistra farmacji[8][1][9][2][10] (według innej wersji miał dysponować stopniem doktora filozofii[11]). Według stanu z 1856 był zatrudniony na stanowisku podaptekarza w aptece Juliusza Knolla w Łodzi (uczniem tamże był wtedy także jego młodszy brat Henryk, urodzony 1841 w Radomiu[12]). W 1861 zamieszkiwał w Sielcach w powiecie warszawskim[2].

Uczestniczył w powstaniu styczniowym 1863[12]. Pełnił funkcję naczelnika powiatu pułtuskiego[12]. Zagrożony aresztowaniem przez żandarmerię zbiegł[12]. Przebywał w Dreźnie, gdzie był zaangażowany w organizację dostaw broni dla walczących w powstaniu (w walkach brał udział także jego brat Henryk)[12][13]

W Warszawie był profesorem[11]. Stamtąd przeprowadził się do Sanoka i tam zamieszkiwał[10][11][14]. Był uczestnikiem Pierwszego Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich w 1869 w Krakowie[10]. 12 czerwca 1869 został wybrany zastępcą prezesa zarządu oddziału sanockiego Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego[11]. Sprawując posadę kancelisty Rady c. k. powiatu sanockiego w 1870 został uznany przynależnym do gminy Sanok[15]. W 1872 zgłosił swój udział w organizowanej w Wiedniu Wystawie Powszechnej (Światowej) 1873, przedstawiając w grupie III (industria chemiczna) smarowidło do wozów na sposób belgijski i olej do machin własnego wyrobu[16][17].

10 listopada 1861 w Warszawie poślubił Zofię Julię Stefanię Lebel (córka lekarza dr. Ignacego Lebela)[8][18][2][1][19][20]. Miał z nią córkę Wandę (ur. 1866)[3], Anielę (ur., zm. 1867)[8][9], syna Karola (ur. 1868)[18], Juliana Mikołaja Józefa (ur. 1870)[1][b]. W Sanoku zamieszkiwał w domu pod numerem 44 (Posada Sanocka) w latach 60.[8][18][9] i na początku 70.[1], a do końca życia pod numerem 252[3]. W księdze parafialnej podano, że wcześniej wykonywał zawód aktuariusza[3].

Zmarł 22 stycznia 1873 w Sanoku na atak apopleksji w wieku 43 lat[3]. Został pochowany na cmentarzu w Sanoku w pogrzebie odprawionym przez ks. proboszcza Franciszka Salezego Czaszyńskiego 22 stycznia 1873[3]. Wdowa po nim 3 lutego 1874 poślubiła w Krakowie Alfreda Budzyńskiego[19][20].

UwagiEdytuj

  1. Wpis w księdze małżeństw z listopada 1861 podał wiek 29 lat, a wpis w księdze zmarłych ze stycznia 1873 podał wiek 43 lat.
  2. Po śmierci Karola Knabe w księdze parafialnej podano, że miał córkę Wandę ur. 1866 i syna Karola ur. 1867.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Księga chrztów 1870–1882. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 6(poz. 66).
  2. a b c d e f g Karol Filip Knabe h. Radwan. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-24].
  3. a b c d e f Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 283 (poz. 42).
  4. Daniel Warzocha: Tomaszowianie w powstaniu styczniowym. muzeumtomaszow.pl, 2021-01-22. [dostęp 2021-08-24].
  5. Aleksander Mikołaj Knabe h. Radwan. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-24].
  6. Adolf Anastazy Knabe h. Radwan. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-24].
  7. Spacerkiem po Radomiu. Informator turystyczny. s. 32, 69. [dostęp 2021-08-24].
  8. a b c d Księga chrztów 1861–1870. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 106 (poz. 109).
  9. a b c Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 176 (poz. 90).
  10. a b c Józef Majer: Pamiętnik pierwszego zjazdu lekarzy i przyrodników polskich odbytego w r. 1869 w Krakowie. Kraków: 1870, s. 119.
  11. a b c d Rozmaitości. „Szkoła”. Nr 27, s. 13, 8 lipca 1869. 
  12. a b c d e Jakub Kossowski: Farmaceuci w powstaniu 1863 r.. aptekarzpolski.pl, 2013. [dostęp 2021-08-24].
  13. Jarosław Kita. Łodzianie wobec powstań narodowych XIX wieku. „Rocznik Łódzki”. Tom LXVIII, s. 19, 2018. 
  14. Kronika. Na pogorzelców miasta Sanoka złożyli. „Gazeta Narodowa”. Nr 161, s. 3, 14 czerwca 1872. 
  15. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 222 (poz. 4).
  16. Gospodarstwo, przemysł i handel. „Gazeta Lwowska”. Nr 163, s. 946, 17 lipca 1872. 
  17. Weltausstellung 1873 in Wien. Officieller General-Catalog. Wiedeń: Verlag der General-Direction, 1873, s. 23.
  18. a b c Księga chrztów 1861–1870. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 123 (poz. 11).
  19. a b Parafia Najświętszej Marii Panny w Krakowie, akty małżeństw od 1871 do 1879 roku. mtg-malopolska.org.pl. s. 3. [dostęp 2021-08-24].
  20. a b Zofia Julia Stefania Lebel. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-24].