Radwan (herb szlachecki)

Polski herb szlachecki

Radwan (Wierzbowa, Wierzbowczyk, Wirzbowa, Wirzbowo, Kaja, Chorągwie[potrzebny przypis]) – polski herb szlachecki.

Radwan
Ilustracja
Herb Radwan
Typ herbu

szlachecki

Alternatywne nazwy

Wierzbowa, Wierzbowczyk, Wirzbowa, Wirzbowo, Kaja, Chorągwie

Pierwsza wzmianka

1407 (zapis)
1443 (pieczęć)

Opis herbuEdytuj

Opis współczesnyEdytuj

Opis skonstruowany współcześnie brzmi następująco[a]:

Na tarczy w polu czerwonym chorągiew złota kościelna, o trzech polach, z frędzlami u dołu z zaćwieczonym na wierzchu takimż krzyżem kawalerskim.

W klejnocie – nad hełmem w koronie – trzy pióra strusie.

Labry herbowe czerwone, podbite złotem.

GenezaEdytuj

 
Grób Jana Michałowicza z Urzędowa, z widocznym herbem

Najstarszymi znanymi pieczęciami z wizerunkiem herbu Radwan, są pieczęcie średniowieczne Piotra z Cikowic, podsędka Ziemi krakowskiej, pochodzące z 1443 i 1446 roku. Pierwsza znana zapiska sądowa, pochodzi z 1407 roku. Wspomina o tym Franciszek Piekosiński. Proklama zaś Radwan zapisana jest w dokumencie z 1409 roku[1].

HerbowniEdytuj

Lista herbownych w artykule sporządzona została na podstawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.

Pełna lista herbownych nie jest dziś możliwa do odtworzenia, także ze względu na zniszczenie i zaginięcie wielu akt i dokumentów w czasie II wojny światowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 spłonęło ponad 90% zasobu Archiwum Głównego w Warszawie, gdzie przechowywana była większość dokumentów staropolskich)[2]. Lista nazwisk znajdująca się w artykule pochodzi z Herbarza polskiego, Tadeusza Gajla[3] (519 nazwisk[4]). Występowanie na liście nazwiska nie musi oznaczać, że konkretna rodzina pieczętowała się herbem Radwan. Często te same nazwiska są własnością wielu rodzin reprezentujących wszystkie stany dawnej Rzeczypospolitej, tj. chłopów, mieszczan, szlachtę. Jest to dotychczas najpełniejsza lista herbownych, uzupełniana ciągle przez autora przy kolejnych wydaniach Herbarza. Tadeusz Gajl wymienia następujące nazwiska uprawnionych do używania herbu Radwan[4]:

Babski, Bagieński, Banowski, Baran, Barański, Batogowski, Bądzkiewicz, Bądźkiewicz, Beniewicz, Benkiewicz, Benkowicz, Bęcki, Białobrzeski, Bielewicz, Bielski, Bieniewski, Bienkiewicz, Bieńkiewicz, Biernacki, Bilewicz, Bocewicz, Bochowicz, Bochwic, Bochwicz, Bogucki, Boguszewicz, Bohdanowicz, Bojanowski, Boleski, Boncewicz, Bondzkiewicz, Borewicz, Borodzic, Borodzicz, Bradysz, Brandys, Brandysz, Branecki, Braniecki, Broniewicz, Brzezieński, Brzeziński, Buchowicz, Buchwic, Buchwicz, Buczyński, Bujnowski, Bukomowicz, Bukonowicz, Bunczyn, Bydłowski, Bylewicz.
Chałański, Charmański, Charwiński, Chełstowski, Chlewicki, Chlewiński, Chlugwański, Chluski, Chługwański, Chłusewicz, Chłusiewicz, Chłuski, Chłusowicz, Chmielewski, Chomiczewski, Chormański, Chrząstkowski, Chrząstowski, Chwediuszko, Chwieduszko, Chwiedziuszko, Cikowski, Cimochowicz, Coluszański, Czapka, Czapla, Czaplejewski, Czaplica, Czcik, Czcikowski, Czechowski, Czepielewski, Czepielowski, Czubiński, Czudzinowski, Czuryło, Czyliński, Czymbajewicz.
Dadzibog, Dadzibóg, Dąbrowski, Demczenko, Deszkowski, Desznowski, Dębski, Długi, Dobrosielski, Domaradzki, Dostojewski, Dostojowski, Draczewski, Dziewulski, Dzlistrowicz, Dźmitrowicz.
Estko.
Fediuszko, Fiedziuszko, Filatkiewicz, Fokowicz, Folgierski, Folkierski, Folkiewicz, Frystacki, Frysztacki, Fulgierski.
Gliński, Głuchowski, Głuski, Gołoszowski, Gondyn, Gorski, Goska, Górski, Grodecki, Grodziecki, Grodzki, Gruszecki, Gubarewicz, Guk, Gutkowski.
Hanus, Hanusowicz, Hanuszewicz, Hejnink, Hlebowicz, Hłuski, Homiczewski, Hordyna, Horn, Hrynkiewicz, Hubarewicz, Hubarowicz, Huk, Hukiewicz.
Jabłowski, Jakacki, Janowic, Janowicz, Jarzębiński, Jasklecki, Jasklewski, Jaskłowski, Jastkowski, Jastowski, Jeziorkowski, Johanson, Józefowicz, Judycki, Jurczycki, Jurewicz, Jurkowski.
Kania, Karmański, Karpowicz, Karski, Karwacki, Karwański, Karwiński, Kasperowicz, Kaszkiewicz, Kawłok, Kęski-Tałat, Kieński, Kietorowski, Kieturowski, Kiskowski, Kissowski, Knabe, Kohałowski, Kolesiński, Kołwzan, Komar, Konarzewski, Konaszewski, Kononowicz, Konstantynowicz, Korabiewski, Korabiński, Korotkiewicz, Kowalewski, Kowalowski, Kowieski, Krakowiński, Krodzki, Krotki, Krotkiewicz, Krotkiewski, Krótki, Krukowski, Kruszewski, Kryczewski, Krzyczewski, Krzymaski, Krzymuski, Krzystek, Krzyszczewski, Książnicki, Kulbacki, Kunaszewski, Kunaszowski, Kunowski, Kurcz, Kurzelewski, Kużelewski.
Lachowicz, Lenkiewicz, Leski, Leszczyński, Lodziński, Lubański, Lubarski, Lubaski, Lubawski.
Łabuński, Ładziński, Łaski, Ławrynowicz, Łodziński, Łopato, Łopatto, Łukawski, Łukowski.
Mackiewicz, Magnuszewski, Maksymowicz, Malchiewski, Maliński, Maluszycki, Małchiewski, Małuszycki, Mamiński, Mazulewicz, Micewicz, Michałowski, Michnowicz, Miekiewicz, Miemczewski, Mioduski, Mioduszewski, Mironowicz, Moniuszko, Moskalewski, Moskalski.
Nabut, Nadarzyński, Nakutowicz, Nargiełło, Nargieło, Nicki, Niebrzydowski, Niedziałkowski, Niedźwiecki, Niedźwiedzki, Niegoszewski, Niegoszowski, Niemczewski, Niewierski, Niszczyński, Nowomiejski.
Obarzankowski, Obwarzankowski, Ojsławski, Okęcki, Okęski, Okmiański, Okoszko, Okuszka, Okuszko, Oleksiński, Oleszyński, Oleśnicki, Oliszkiewicz-Kryczyński, Olizar, Olizarowicz, Olszowski, Olszyński, Ormiański, Orzechowski, Osiecki, Osieński, Osiński, Ostaszewski, Oświecim, Oświecimski, Oświęcim, Owsiński, Owssieński, Oziembłowicz, Oziembłowski, Oziębłowski.
Pacewicz, Pajkiewicz, Pakosławski, Pakoszewski, Pakoszowski, Pankowicz, Parzanowski, Paskiewicz, Paszkiewicz, Paszkowski, Pawecki, Paweczki, Pawęcki, Pawędzki, Pawęski, Pawsza, Pełka, Pełkowski, Pemperzyński, Pepeszyński, Pepęrzyński, Perelczyc, Petrusewicz, Petruszewicz, Petruszewski, Pęperski, Pęperzyński, Pieczątkowski, Pietkiewicz, Pietraszewicz, Pietraszewski, Pietrusewicz, Pietrusiewicz, Pietruszewicz, Pietruszewski, Pietrzykowski, Piotruszewski, Piwka, Piwko, Piwkowicz, Pleśniewicz, Plichciński, Plichczyński, Pławski, Płużański, Podniesiński, Pokoszczewski, Pokoszewski, Połajewski, Połajowski, Połukord, Porażyński, Poruć, Porutowicz, Powicki, Prakowski, Prokowski, Proniewicz, Proniewski, Przychocki, Przycki, Przydkowski, Przygodzki, Przypkowski, Pukieniewski.
Rachwałowski, Radecki, Radłowski, Radocki, Radomiski, Radoński, Radwan, Radwanowski, Radwański, Radwiłłowicz, Radwiłowicz, Radyński, Radziszewski , Radziwiłłowicz, Radziwiłowicz, Rakowski, Ratyński, Replański, Rodziński, Rpiński, Rudecki, Rudgiesz, Rupiński, Rusiecki, Rusiłowicz, Rybalski, Rybicki, Rybieński, Rybiński, Rychlewicz, Rypiński.
Sabiński, Sachno, Sczyt, Semenowicz, Semny, Serek, Serny, Serwiński, Siemiątkowski, Siemion, Siesicki, Simonowicz, Simonowski, Sipko, Sippko, Skarzewski, Skolimowski, Skorobohaty, Sławkowski, Słąka, Słonka, Słuszewski, Służewski, Służowski, Sobieński, Sokół, Stachowski, Stanchlewski, Stanczlewicz, Stanczlewski, Stanisławski, Stawkowski, Stech, Stecki, Steckiewicz, Stegwił, Stegwiłło, Stengwiłł, Stojart, Straszewski, Strodomski, Suchorzewski, Suchożebrski, Sułocki, Swilczewski, Symon, Symonowicz, Szachno, Szapski, Szaradzki, Szarawski, Szczyt, Szemrawski, Szymanowicz, Szymkowicz, Szymkowski.
Świlczewski, Świsczewski, Świszcowski, Świszczewski, Świszewski.
Taszliński, Toczyski, Tomaszewski, Tomaszowski, Trublajewicz, Tumalewski, Tumanowicz.
Uchański, Uklański, Uziembło, Uziębło.
Wiadrowski, Wialbut, Wieloborowski, Wierzbicki, Więcborski, Więckiewicz, Więckowicz, Wikszyło, Wilam, Wilamowicz, Wiland, Wilemowicz, Wilimowicz, Wilisiewicz, Wilk, Wirski, Włodkiewicz, Wojczyński, Wojdaliński, Wojdalski, Wojkunowski, Wojsławski, Wolski, Wołągiewicz, Wołkanowski, Wołkonowski, Wołkunowski, Wołochowicz, Wołodkiewicz, Wołodko, Wołodkowicz, Wołodkowski, Wrzosowski, Wysocki, Wytam, Wyżycki, Wyżyski.
Zabialski, Zabielski, Zaćwilichowski, Załamaj, Zebrzydowski, Zembocki, Zembowski, Zębocki, Zielewicz, Zubko,
Żarski, Żądło.
Tadeusz Gajl, Herbarz Polski

Odmiany herbuEdytuj

Znane nam są również herby Kononowicz, Radwan V i Radwan VIII, będące odmianami herbu Radwan[5][6][7][8].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Opis współczesny jest skonstruowany zgodnie z obecnymi zasadami heraldyki. Zobacz: Blazonowanie.

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej Kulikowski: Wielki Herbarz Rodów Polskich. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 282, 283. ISBN 83-7391-523-0.
  2. Dzieje zasobu ↓, Linki zewnętrzne.
  3. Gajl 2007 ↓, Bibliografia.
  4. a b Gajl ↓, Linki zewnętrzne.
  5. Nazwiska, gajl.wielcy.pl [dostęp 2022-01-13].
  6. Juliusz Ostrowski, Księga herbowa rodów polskich, Gł. skł.: Bolcewicz, 1906, s. 300 [dostęp 2022-01-13] (pol.).
  7. Nazwiska, gajl.wielcy.pl [dostęp 2022-01-14].
  8. Juliusz Ostrowski, Księga herbowa rodów polskich. Z. 15, 1903, s. 300 [dostęp 2022-01-14].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj