Kocborowo (Starogard Gdański)

Kocborowo (niem. Konradstein[2], Conradstein) – część miasta Starogard Gdański, położona w jego północnej części. Znane głównie z Wojewódzkiego Szpitala dla Psychicznie Chorych „Kocborowo“ (założonego w 1897 r. jako Provinzial-Irrenanstalt Konradstein)[3], znajdującego się przy głównej drodze w kierunku Skarszew (przy ulicy Skarszewskiej).

Kocborowo
część miasta Starogardu Gdańskiego
Ilustracja
Szpital kocborowski
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

starogardzki

Miasto

Starogard Gdański

W granicach Starogardu Gdańskiego

5 października 1954[1]

SIMC

0934866

Populacja 
• liczba ludności


5000

Położenie na mapie Starogardu Gdańskiego
Mapa konturowa Starogardu Gdańskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kocborowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Kocborowo”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Kocborowo”
Położenie na mapie powiatu starogardzkiego
Mapa konturowa powiatu starogardzkiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Kocborowo”
53,980849°N 18,511744°E/53,980849 18,511744

Historia

edytuj

Kocborowo zostało wymienione po raz pierwszy w aktach wizytacji z 1534 roku. Przez szereg lat nie było w nim samodzielnych gospodarstw chłopskich, a jedynie szlachecki folwark o wielkości 4 łanów. W 1648 jego właścicielem był Borowski, w 1682 Ostromecki, a w 1772 Jakub Owidzki. W chwili zajęcia Prus Królewskich w 1772 przez Prusy, Kocborowo zamieszkiwane było przez 29 osób[4].

W 1843 Kocborowo zajmowało powierzchnię 72 ha i liczyło 6 budynków mieszkalnych i 10 zabudowań gospodarczych. W 1867 było liczone z folwarczkiem Św. Jan i wspólnie zajmowały 152 ha z 5 budynkami mieszkalnymi. W 1872 folwark należał do landrata starogardzkiego von Neefe[4].

7 kwietnia 1893 roku sejmik zachodniopruski podjął decyzję o budowie na terenie Kocborowa zakładu psychiatrycznego, który mógł pomieścić 1000 pacjentów. Działalność rozpoczął w 1895 roku[5]. W II Rzeczypospolitej placówka pod nazwą Krajowy Zakład Psychiatryczny w Kocborowie podlegała Starostwu Krajowemu Pomorskiemu w Toruniu. W kwietniu 1929 zakład mógł pomieścić 1600 pacjentów. Opiekę nad pensjonariuszami sprawowało 10 lekarzy, 243 pielęgniarzy oraz 112 pracowników administracyjnych i gospodarczych[6].

1 grudnia 1905 Kocborowo stanowiło obszar dworski zamieszkały przez 1499 osób. Właściwy miejscowo urząd stanu cywilnego znajdował się na miejscu[7]. Struktura wyznaniowa mieszkańców prezentowała się następująco: katolików – 572, ewangelików – 865, pozostałych chrześcijan – 11, żydów – 51[4].

Etymologia

edytuj

Nazwa miejscowości to nazwa dzierżawcza z formantem -owo utworzona od nazwy osobowej *Kocbor lub *Kucbor, pochodzącej od imienia Chociebor lub Kociebor[8].

Przypisy

edytuj
  1. Dz.Urz. WRN w Gdańsku z 1954 r. nr 16, poz. 91
  2. Gemeinde- und Wohnplatzlexikon des Reichsgaus Danzig-Westpreussen. Danzig: 1944, s. 175.
  3. Westpreussen. Ein Leitfaden der Heimatkunde, Danzig, Verlag und Druck von A. v. Kafemann G. m. b. H. 1907, s. 45
  4. a b c Marian Kallas: Dzieje Starogardu. Tom 1. Historia miasta do 1920 roku. Starogard Gdański: 1998.
  5. Szlakiem historii Kocborowa #1 [online], www.geocaching.com (pol.).
  6. Marian Kallas: Dzieje Starogardu. Tom 2. Historia miasta od 1920 roku. Starogard Gdański: 2000, s. 95.
  7. Kreis Preußisch Stargard
  8. Hubert Górnowicz: Toponimia powiatu starogardzkiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985, s. 40. ISBN 83-04-02080-7.