Otwórz menu główne

Kopalnia Dąbrówka

kopalnia w Polsce

Kopalnia Dąbrówka[1][2][3] – zlikwidowana[3] podziemna kopalnia rud cynku, założona w 1967 roku, która prowadziła eksploatację od 1968 do grudnia 1989 roku[4]. Znajdowała się na terenie obecnych Piekar Śląskich-Dąbrówki Wielkiej[5][2], stanowiła część Zakładów Górniczo-Hutniczych Orzeł Biały[6]; była ostatnią czynną kopalnią rud cynkowo-ołowiowych w rejonie bytomsko-tarnogórskim[7][8][9][4].

Kopalnia Dąbrówka
Ilustracja
Pozostałości zabudowań kopalni w 2017 roku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Piekary Śląskie-Dąbrówka Wielka
Data założenia 1967
Data likwidacji 1990
Położenie na mapie Piekar Śląskich
Mapa lokalizacyjna Piekar Śląskich
Kopalnia Dąbrówka
Kopalnia Dąbrówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopalnia Dąbrówka
Kopalnia Dąbrówka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kopalnia Dąbrówka
Kopalnia Dąbrówka
Ziemia50°20′57,1″N 19°01′14,2″E/50,349194 19,020611

Zakład górniczy Dąbrówka (tzw. Nowy Rejon Dąbrówka[10]) miał stanowić bazę surowcową dla Huty Cynku Miasteczko Śląskie[2] w Miasteczku Śląskim, którą budowano od 1960 roku[11]. Budowę kopalni rozpoczęto w 1967 roku[12][13], eksploatacja została rozpoczęta w 1968 roku[5]. Kopalnia znajdowała się w byłym obszarze górniczym Brzeziny[14]. Triasowe[9] złoże zostało udostępnione dwoma upadowymi[10], schodzącymi na głębokość 64 metrów[2]. Ponadto wyrobiska łączyły kopalnię Dąbrówka z kopalnią Orzeł Biały[5]. Od 1971 roku urobek ładowano pojazdami spalinowymi[6] ŁK-1, które zastąpiły wcześniej stosowane ładowarki zgarniakowe (tzw. skrepery)[15], co zadecydowało o wybieraniu złoża systemem filarowo-komorowym[16]. Następnie urobek był przewożony wozami samowyładowczymi typu Granby do zbiorników dołowych, a z nich taśmociągami na zwały albo załadowywano go do wagonów kolejowych, które kierowano do Huty Cynku Miasteczko Śląskie[17].

W 1973 roku rozpoczęto eksploatację[13]; podjęto wydobycie rudy blendowej o stosunkowo wysokiej zawartości cynku[2] (szacowana zawartość cynku w rudzie na poziomie 4,2%, ołowiu – 1,2%[18]), która była poddawana dalszej obróbce w bytomskim Zakładzie Przeróbki Marchlewski[19]. Wcześniej poprzez budowę kopalni dążono do wzrostu wydobycia rudy galmanowej w kombinacie Orzeł Biały[1].

Eksploatacja była prowadzona do grudnia 1989 roku[4][20][9] (według innych źródeł prace wstrzymano w 1987 roku[7][13]). Kopalnia została zlikwidowana w 1990 roku[21], wyczerpaniu uległy zasoby bilansowe[9]; na zamknięcie kopalni miała również wpływ likwidacja procesu przewałowego produkcji tlenku cynku z rud galmanowych w Hucie Cynku Miasteczko Śląskie[22]. Po zamknięciu kopalni, wyłącznie pozabilansowe zasoby pozostałego złoża rud cynku i ołowiu Dąbrówka Wielka oszacowano na 23 187 000 m³ (według stanu na 2001 rok)[23].

Na terenie dawnej kopalni znajdują się siedziby różnych przedsiębiorstw, mieści się tam np. punkt zbierania surowców wtórnych[24].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Grabania 1969 ↓.
  2. a b c d e Majorczyk 1985 ↓, s. 75.
  3. a b Niezabitowska 1995 ↓.
  4. a b c Kropka 2009 ↓.
  5. a b c Pradela, Solarski 2013 ↓.
  6. a b Nadolski 2011 ↓.
  7. a b Kotucha 2008 ↓, s. 35.
  8. Majorczyk 1985 ↓, s. 27.
  9. a b c d Krzanowska i inni 2004 ↓, s. 20.
  10. a b Kotucha 2008 ↓, s. 31.
  11. Nasza historia. Huta Cynku Miasteczko Śląskie. [dostęp 2017-09-27].
  12. Kropka, Respondek 2000 ↓, s. 731.
  13. a b c Janusz Girczys, Jolanta Sobik-Szołtysek: Odpady przemysłu cynkowo-ołowiowego. Częstochowa: Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, 2002, s. 24, seria: Monografie nr 87. ISBN 83-7193-175-1.
  14. Kropka, Respondek 2000 ↓, s. 729.
  15. Majorczyk 1985 ↓, s. 90.
  16. Majorczyk 1985 ↓, s. 88.
  17. Majorczyk 1985 ↓, s. 91.
  18. Krzanowska i inni 2004 ↓, s. 18.
  19. Majorczyk 1985 ↓, s. 76.
  20. Studium ↓, s. 43.
  21. Studium ↓, s. 16.
  22. Tadeusz Smakowski, Ewa Lewicka: Produkcja i rynek cynku oraz perspektywy ich rozwoju. W: Surowce metaliczne : cynk, ołów. Roman Ney (red.). Kraków: Centrum PPGSMiE PAN, 1997, s. 128, seria: Surowce Mineralne Polski. ISBN 83-86286-88-1.
  23. Krzanowska i inni 2004 ↓, s. 14.
  24. Punkty zbierania surowców wtórnych w Piekarach Śląskich. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Miasta Piekary Śląskie, 2013. [dostęp 2017-09-27].

BibliografiaEdytuj