Otwórz menu główne

Kp4parowóz przeznaczony do pracy na liniach wąskotorowych, budowany w Polsce w latach 1950–1959, głównie na eksport, według dokumentacji radzieckiego typu P24.

Kp4
Ilustracja
Producent Polska Fablok Chrzanów
Lata budowy 1950–1959
Układ osi D
Masa służbowa 16 t (+ 12,3 t tender)
Masa pustego parowozu 14 t (+ 4,8 t tender)
Długość parowozu 6008 mm
Długość z tendrem 10 644 mm
Szerokość 1920 mm
Wysokość 2928 mm
Rozstaw osi skrajnych 2250 mm
Moc znamionowa 180 KM (132,5 kW)
Maksymalna
siła pociągowa
31,6 kN (3160 kG)
Prędkość maksymalna 35 km/h
Ciśnienie w kotle 13 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 37,15 m²
Powierzchnia przegrzewacza 13,48 m²
Powierzchnia rusztu 1,01 m²
Średnica cylindra 285 mm
Skok tłoka 300 mm
Średnica kół napędnych 600 mm
Średnica kół tocznych brak
Rozstawy toru 750, 762 mm
Portal Portal Transport szynowy

HistoriaEdytuj

Po II wojnie światowej ZSRR potrzebował dużych ilości parowozów do odbudowy kraju i z tej przyczyny, oprócz własnej produkcji, złożył znacznie zamówienia w fabrykach zagranicznych. Między innymi dotyczyły one lokomotyw wąskotorowych na tor o szerokości 750 mm dla kolei przemysłowych i leśnych, opartych na dokumentacji radzieckiego typu P24 (П24) opracowanego w fabryce w Kołomnie w 1941 jako następca lokomotyw nieudanej serii 159[1]. Dzięki małemu naciskowi na oś – 4 tony, lokomotywy te mogły być wykorzystywane na większości szlaków. Najliczniejszą grupę parowozów tej serii stanowiły lokomotywy produkowane w Polsce o oznaczeniu Kp4 (ros. Кп4, właściwie Кп4), gdzie „p” oznaczało Polskę. W latach 1950–1957 zbudowano ich 790 w Fabloku w Chrzanowie, z tego wszystkie, poza 14 nieprzyjętymi przez odbiorcę, trafiły do ZSRR[1]. Ponadto 87 parowozów, przystosowanych do szerokości toru 762 mm, wyprodukowano w latach 1951–1959 dla Chin, z czego część trafiła do Korei Północnej[2].

W Polsce były użytkowane nieliczne Kp4 na kolejach leśnych i przemysłowych, m.in. sześć na kolei leśnej Nowy Łupków-Cisna[3], trzy w ZGH Sabinów (później w KRŻ Stąporków), dwa na kolei Cukrowni Ostrowite, ponadto w cukrowniach Kruszwica i Dobre[4]. Jeden był w Zakładzie Przemysłu Wapienniczego w Sulejowie (ZPW Sulejów)*. Zachowanych w Polsce jest 6 nieczynnych parowozów tego typu, z czego 3 w skansenie w Sochaczewie i 2 jako pomniki w Ostrowitem[4]. 9 grudnia 2011 roku przywieziono do Cisnej należący dawniej do cukrowni Kruszwica parowóz Kp4-3772. 3 maja 2012 roku rozpoczął on służbę na kolejce bieszczadzkiej.

Poza Polską, lokomotywy tej serii, różniące się detalami, produkowano w[1]:

  • ZSRR – P24 (9 sztuk) i po wojnie WP1 (ВП1, 620 sztuki), WP2 (400-500 szt.) i WP4 (1200-1300 szt.) Wotkińskiego Zawodu[5],
  • Finlandii – PT4 (ПТ4, 564 sztuki dostarczone jako reparacje wojenne) i Kf4 (Кф4, 20 sztuk) w zakładach Lokomo i innych
  • Czechosłowacji – Kcz4 (Кч4, 424 sztuki) w zakładach Skoda
  • na Węgrzech – Kw4 (Кв4, 240 sztuk) w zakładach Ganz Mavag.

Zdecydowana większość lokomotyw trafiła do ZSRR, gdzie były głównie używane na kolejach przemysłowych. Ponadto, od 1960 ich masową produkcję na własne potrzeby podjęto w Chinach, trwającą aż do 1987[1]. Ogółem lokomotyw tej serii zbudowano około 5100, przez co stała się ona najliczniejszą serią parowozów wąskotorowych na świecie[1].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj