Ludwik Czyżewski

Ludwik Czyżewski ps. „Julian”, „Dalia”, „Wiktor”, „Franciszek”, „Beskid” (ur. 8 października 1892 w Wandolinie Wiszniowieckiej w powiecie rohatyńskim [1], zm. 25 marca 1985 we Wrocławiu) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, Korpusu Ochrony Pogranicza i Armii Krajowej, w 1972 roku mianowany przez Prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady.

Ludwik Czyżewski
„Julian”, „Dalia”, „Wiktor”, „Franciszek”, „Beskid”
Ilustracja
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 8 października 1892
Wandolina Wiszniowiecka, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 25 marca 1985
Wrocław, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1914 - 1945
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki Batalion KOP „Bereźne”
2 Pułk Piechoty Legionów
Okręg Łódź AK
Okręg Lwów AK
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
komendant okręgu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Późniejsza praca Wydawnictwo Kartograficzne we Wrocławiu
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Waleczności (Austro-Węgry) Medal Waleczności (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola

ŻyciorysEdytuj

W 1911 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Brzeżanach[2]. Studiował medycynę we Lwowie, gdzie działał w Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim. W 1914 został powołany do służby w armii Austro-Węgier. Walczył na froncie rosyjskim i włoskim, jako dowódca kompanii[3]. Jego oddziałem macierzystym był 100 Śląsko-Morawski Pułk Piechoty. W czasie służby w armii austro-węgierskiej awansował kolejno w korpusie oficerów rezerwy piechoty na stopień: podporucznika (1 września 1915) i porucznika (1 listopada 1917)[4][5]. W październiku 1918 stworzył w Lublanie oddział polski, na którego czele powrócił do Polski.

Od listopada 1918 w Wojsku Polskim, współtwórca 9 pułku piechoty (później 26 pułk piechoty) – dowódca kompanii, a potem batalionu. Kapitan z 1 czerwca 1919. Brał udział w działaniach pułku na Śląsku, a potem w wojnie polsko-bolszewickiej. W okresie październik 1920–1922 w MSWojsk. W 1922 na kursie dla oficerów sztabowych w Centrum Wyszkolenia Piechoty. W latach 1923–1924 dowódca baonu w 25 pułku piechoty. Major z 15 sierpnia 1924. W 1928 roku był kwatermistrzem 25 pułku piechoty[1]. 31 marca 1930 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Bereźne”[6]. Na podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku w korpusie oficerów piechoty. 23 marca 1932 roku został przeniesiony z KOP do 2 pułku piechoty Legionów w Sandomierzu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[7][8]. W 1935 roku objął dowództwo tego pułku i dowodził nim w kampanii wrześniowej 1939 roku[1]. Na pułkownika był awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1937 roku w korpusie oficerów piechoty[9].

Po agresji III Rzeszy na Polskę, 5 września 1939 dowodził w bitwie pod Borową Górą. Walczył do 28 września w obronie Modlina.

W okresie okupacji niemieckiej nie poszedł do niewoli, a działał w organizacji SZP, ZWZ i AK. Był komendantem Okręgu Łódź AK (1942–1943) i komendantem Okręgu Lwów AK (1943–1944).

Po wojnie początkowo pracował jako nauczyciel w szkole w Adamkach w powiecie kaliskim. W 1946 ujawnił się i powrócił do rodowego nazwiska. Wyjechał do Wrocławia, gdzie pracował przy odbudowie ratusza, następnie w Książnicy-Atlas (przekształconej w 1951 w Wydawnictwo Kartograficzne) we Wrocławiu, przed przejściem na emeryturę w 1968 dyrektor placówki.

Pochowany na Starym Cmentarzu w Piotrkowie Trybunalskim[1].

Autor wspomnień o obronie Modlina.

Prezydent RP na uchodźstwie mianował generałem brygady ze starszeństwem z dniem 3 maja 1972 roku w korpusie generałów[9].

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917.
  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918.
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
  • Ludwik Czyżewski, Od Gór Borowskich do Zakroczymia, Wydawnictwo MON, Warszawa 1982, ​ISBN 83-11-06741-4
  • Ludwik Czyżewski, Wspomnienia dowódcy obrony Zakroczymia w 1939 r., Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych - Biblioteczka Mazowiecka Nr 3, Książka i Wiedza, Warszawa 1973.
  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
  • Henryk Piotr Kosk: Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 1 A-Ł. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1998. ISBN ISBN 8387103551.
  • Mieczysław Bielski: Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1991. ISBN 83-11-07836-X.
  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 758. ISBN 83-211-1096-7.
  • J. Woyno, Generał brygady Ludwik Czyżewski (1892-1985), Zeszyty Sandomierskie nr 17

Linki zewnętrzneEdytuj