Otwórz menu główne

Mścisław Iziasławicz (książę nowogrodzki)

Mścisław Iziasławicz (ros.Мстислав Изяславич; białorus.Мсціслаў Ізяславіч) – książę nowogrodzki w latach 1054-1067 i połocki w roku 1069, syn Iziasława Jarosławicza i Gertrudy.

Mścisław Iziasławicz
kniaź nowogrodzki
Okres od 1054
do 1067
Poprzednik Włodzimierz Jarosławicz
Następca Gleb Światosławicz
kniaź połocki
Okres 1069
Poprzednik Wsiesław Briaczysławicz
Następca Światopełk Iziasławicz
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Data śmierci 1069
Ojciec Iziasław Jarosławicz
Matka Gertruda Mieszkówna
Rodzeństwo Jaropełk Piotr, Światopełk

Źródła nie podają dokładnej daty rozpoczęcia panowania Mścisława w Nowogrodzie. Przypuszczalnie to rok 1054. Jego ojciec Iziasław Jarosławicz objął rządy w Księstwie Nowogrodzkim po śmierci brata, Włodzimierza, w 1052 roku[1]. W 1054 roku zmarł Jarosław Mądry, książę kijowski, przed śmiercią rozdzielił państwo między synami. Iziasław otrzymał we władanie Kijów[2], a Nowgorod oddał swojemu synowi Mścisławowi[3].

W latach 1065-1066 Mścisław był zmuszony bronić swoje państwo przed najazdami księcia połockiego Wsiesława Czarodzieja. W 1065 roku Wsiesław bez powodzenia oblegał Psków[4]. W 1067 roku, kiedy wyruszył na Nowogród WIelki, Mścisław wyszedł mu naprzeciw. Decydująca bitwa miała miejsce nad rzeką Czerechą pod Pskowem. Książę nowgorodzki poniósł klęskę i był zmuszony do ucieczki do Kijowa[3]. Stolica państwa Mścisława została splądrowana i spalona[5].

W 1068 roku w Kijowie wybuchło powstanie i ojciec Mścisława, Iziasław, zmuszony był uchodzić do Polski. Na tronie kijowskim zasiadł Wsiesław Czarodziej, uwolniony przez spiskowców z więzienia, gdzie był przetrzymywany po przegranej wojnie z Jarosławiczami[6]. W Polsce Iziasław wystarał się o wsparcie militarne. Kiedy powracał, wysłał przed siebie Mścisława, który rozprawił się ze spiskowcami: zabił ich albo oślepił[7].

Po ucieczce Wsiesława z Kijowa i wygnaniu go również z Połocka, Iziasław Jarosławicz osadził Mścisława na tronie połockim, gdzie rządził przez kilka miesięcy do śmierci w 1069 roku[8].

PrzypisyEdytuj

  1. В год 6560 (1052), w: Повесть временных лет, s. [1].
  2. В год 6562 (1054), w: Повесть временных лет, s. [2].
  3. a b А се князи Великого Новагорода, w: Статьи, находящиеся в рукописи Археографической комиссии перед Комиссионным списком Новгородской первой летописи, s. [3].
  4. В л'вто 6573, w: Псковские летописи, s. [4].
  5. Въ лѣто 6574 [1066], w: Новгородская первая летопись старшего извода, s. [5].
  6. В год 6576 (1068), w: Повесть временных лет, s. [6].
  7. В год 6577 (1069), w: Повесть временных лет, s. [7].
  8. В год 6577 (1069), w: Повесть временных лет, s. [8]


Poprzednik
Włodzimierz Jarosławicz
Kniaziowie Nowogrodu Wielkiego
1054-1067
Następca
Gleb Światosławicz
Poprzednik
Wsiesław Briaczysławicz
  Książę Połocka
1069
  Następca
Światopełk Iziasławicz