Otwórz menu główne

Marmarole – masyw w Dolomitach, w historycznym regionie Cadore, w prowincji Belluno, w regionie Wenecja Euganejska, w północnych Włoszech. Masyw ciągnie się na 13 kilometrów. Dzieli się go na trzy części: Marmarole Occidentali, Marmarole Centrali oraz Marmarole Orientali[1]. Granice masywu wyznaczają doliny Val d'Ansiei, Val del Piave, Val d'Oten oraz Val di San Vito. Średnia wysokość n.p.m. w rejonie wynosi 2500-2800m n.p.m. Najwyższym szczytem jest Cimon del Froppa o wysokości 2932m n.p.m.[1]

Maramrole
Ilustracja
Marmarole
Państwo  Włochy
Położenie okolice Cortiny d'Ampezzo
Pasmo Dolomity
Wysokość 2932 m n.p.m.
Położenie na mapie Wenecji Euganejskiej
Mapa lokalizacyjna Wenecji Euganejskiej
Maramrole
Maramrole
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Maramrole
Maramrole
Ziemia46°30′44″N 12°20′27″E/46,512222 12,340833

GeologiaEdytuj

Początki masywu sięgają późnego triasu i wczesnej jury, od 240 do 180 milionów lat temu. Szczyty Marmarole stanowią synklinę otoczoną dwoma uskokami - Linea del Pian di Sera na północy oraz Linea dell'Antelao na południu. Zbudowane są z dolomitów i wapieni z permu oraz triasu[1]. Dawniej w obrębie masywu rozwinęło się wiele lodowców górskich (w tym Ghiacciaio delle Selle, Ghiacciaio del Froppa di Fuori oraz Ghiacciaio Meduce di Dentro). Obecnie żaden z nich już nie istnieje[1].

HistoriaEdytuj

Jako pierwsi na najwyższe szczyty masywu mieli wspiąć się Giovan Battista Toffoli oraz G. Somano, którzy w 1867 r. zdobyli Cimon del Froppa. Dziesięć lat później L. Cesaletti wspiął się samotnie, pozbawiony lin, na Torre dei Sabbioni. W kolejnych latach na obszarze Marmarole rozpoczęto prowadzić badania zakrojone na szerszą skalę[1].

Szczyty MarmaroleEdytuj

 
Marmarole

W skład Marmarole Occidentali wchodzą: Torre dei Sabbione (2 531m n.p.m.), Cima Bel Pra (2 917m n.p.m.), Costa Bel Pra (2 862m n.p.m.), Corno del Doge (2 615m n.p.m.), Punta Dina (2 526m n.p.m.), Punta Augel (2 686m n.p.m.), Cima Scotter (2 800m n.p.m.), Cima Nosoio (2 768m n.p.m.), Cima Bastioni (2 926m n.p.m.), Croda de Marchi (2 796m n.p.m.) oraz Cima Sora Casera (2 398m n.p.m.)[1].

W skład Marmarole Centrali wchodzą: Torre Frescura, Croda Rotta (2 632m n.p.m.), Cresta Vanedel (2 725m n.p.m.), Cima Vanedel (2 797m n.p.m.), El Mèscol (2 413m n.p.m.), Cima Pelosana, Campanile San Marco (2 777m n.p.m.), Cime Orsonila (2 803m n.p.m.), Pala di Meduce (2 864m n.p.m.), Monte Meduce (2 402m n.p.m.), Cima Schiavina (2 782m n.p.m.), Cima Tiziano (2 802m n.p.m.), Monte Oten (2 244m n.p.m.), Cima Federa (2 513m n.p.m.), Cime di Vallonga (2 742m n.p.m.), Monticello (2 803m n.p.m.), Cime di Valtana (2 722m n.p.m.), Punta Anita (2 765m n.p.m.), Monta Froppa (2 840m n.p.m.), Cima Salina (2 354m n.p.m.), Cimon del Froppa (2 932m n.p.m.), Cima Arduini (2 769m n.p.m.), Cima del Rifugio, Cima Petoz (2 877m n.p.m.), Punta Teresa (2 868m n.p.m.), Le Selle (2 851m n.p.m.), Torre Augusto (2 718m n.p.m.), Croda dell'Arbel (2 729m n.p.m.), Cima dei Camosci (2 673m n.p.m.), Cresta degli Invalidi (2 783m n.p.m.), Croda da Rin (2 407m n.p.m.), Croda Alta di Somprade (2 646m n.p.m.), Croda Bianca (2 841m n.p.m.), Campanile Calazlo, Torrione Libertà oraz Monte Peronat (2 409m n.p.m.)[1].

W skład Marmarole Orientali wchodzą: Monte Ciastelin (2 570m n.p.m.), Campanile Ciastelin (2 602m n.p.m.), Cima del Carro Armato (2 525m n.p.m.), Torre Walter (2 463m n.p.m.), Punta Granzotto (2 443m n.p.m.), Dente Nord di Pomadonna (2 463m n.p.m.), Dente Sud di Pomadonna (2 443m n.p.m.), Il Pupo (2 350m n.p.m.), Monte Ciarido (2 504m n.p.m.), Torre Laura, Torre Artù, Torre Pian dei Buoi (2 350m n.p.m.), Torre San Lorenzo (2 504m n.p.m.) oraz Campanile di Val di Poorse (2 443m n.p.m.)[1].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Marmarole (ang.). summitpost.org. [dostęp 2015-07-17].