Melchicka archieparchia Aleksandrii

jednostka administracyjna Kościoła melchickiego

Archieparchia aleksandryjska (łac. Archieparchia Alexandrina Melchitarum), patriarchat Aleksandrii, terytorium patriarsze Egiptu i Sudanu – jednostka administracyjna Kościoła melchickiego z siedzibą w Kairze i patriarsza stolica tytularna z siedzibą w Aleksandrii (Egipt).

Tytularna stolica patriarsza w AleksandriiEdytuj

patriarcha Aleksandrii
Państwo   Egipt
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Współczesne położenie
Państwo   Egipt
Stolica tytularna
Data ustanowienia 1838
Obecny biskup Youssef Absi
Rzeczywista funkcja
biskupa
Patriarcha Antiochii, Aleksandrii, Jerozolimy i całego Wschodu

Aleksandria jest jedną z 4 tytularnych stolic patriarszych w Kościele katolickim[1]. Tytularnym patriarchą Aleksandrii jest melchicki patriarcha Antiochii używający tytułu patriarcha Antiochii, Aleksandrii, Jerozolimy i całego Wschodu, a zatem będący również tytularnym patriarchą Jerozolimy. Obecnie godność tę sprawuje Grzegorz III Laham, który jako patriarcha Aleksandrii obok syryjskiego ma też obywatelstwo egipskie[2].

Siedzibą melchickiego patriarchy aleksandryjskiego jest katedra Zaśnięcia Bogurodzicy w Aleksandrii.

HistoriaEdytuj

W pięciu starożytnych patriarchatach wschodnich w różnym stopniu akceptowano dogmaty uchwalone na Soborze Chalcedońskim (451). Najtrudniejsza po tym względem sytuacja panowała w patriarchacie aleksandryjskim, gdzie w zasadzie tylko melchici (czyli stosunkowo niewielu chrześcijan) pozostali wiernymi chalcedońskiemu wyznaniu wiary. Koptowie zasadniczo opowiedzieli za się za monofizytyzmem (w Antiochii ortodoksja została przyjęta przez ok. połowę chrześcijan, natomiast w Jerozolimie przez wszystkich). Po inwazji arabskiej (VII wiek) wielu melkitów opuściło tereny starożytnych patriarchatów, a organizację tego Kościoła bardzo nadwyrężyło tworzenie równoległej, konkurującej hierarchii monofizyckiej. Zwycięscy Arabowie (głównie muzułmanie) nie zwracali uwagi na spory chrystologiczne chrześcijan, na czym zyskali Koptowie. W ciągu następnych wieków niejednokrotnie melchici z Egiptu niejednokrotnie cierpieli prześladowania ze strony muzułmanów[3].

Melchici z patriarchatu aleksandryjskiego posiadali bardzo ograniczony kontakt z Bizancjum i w zasadzie nie brali udziału w wydarzeniach związanych z powstaniem Wielkiej Schizmy Wschodniej. Mimo, że oficjalnie Kościół Melchicki nigdy nie zerwał łączności z Rzymem, to jednak systematycznie (a zwłaszcza po 1516 roku w Imperium Osmańskim) dostał się pod silny wpływy Konstantynopola[4].

W 1772 r., o czym przypominał list apostolski Orientalium dignitas papieża Leona XIII z 1894[5], melchicki patriarcha Antiochii stał się zwierzchnikiem melchitów żyjących na terenie Imperium Osmańskiego, będąc głową Kościoła melchickiego w Egipcie jako administrator Aleksandrii. W 1838 r. Maksym III Mazloum otrzymał od papieża Grzegorza XVI tytuły patriarchy Jerozolimy i Aleksandrii, używane do dzisiaj przez patriarchów melchickich.

W 1838 r. ustanowiono melchicką archieparchię aleksandryjską, której zwierzchnikiem został patriarcha, stąd bywa określana jako patriarchat Aleksandrii. Bezpośredni zarząd nad diecezją sprawowali wikariusze patriarszy w randze biskupów.

W drugiej połowie XX w. liczba melchitów w Egipcie spadła z ok. 35 tys. w 1940 r. do ok. 11 tys. w 1970 r. Obecnie podaje się, że jest ich ok. 5 500 (5 200 w Egipcie i 300 w Sudanie)[6].

Od 1997 r. archieparchia Aleksandrii funkcjonuje jako terytorium patriarsze Egiptu i Sudanu.

Terytorium patriarsze Egiptu i SudanuEdytuj

Terytorium patriarsze Egiptu i Sudanu
Państwo   Egipt
  Sudan
Siedziba Kair
Patriarcat grec-melkite catholique, 16 rue Daher, 11271 Le Caire
Data powołania 1838, 1997
Wyznanie katolicyzm
Kościół melchicki
egzempcja podlega bezpośrednio pod melchickiego patriarchę Antiochii
katedra Zmartwychwstania Pańskiego w Kairze
Zaśnięcia Bogurodzicy w Al-Mansurze
Wikariusz apostolski Georges Bakar
Dane statystyczne (1970)
Liczba wiernych 11 000
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
19
18
1
Liczba osób zakonnych 17
Liczba parafii 14
Położenie na mapie Egiptu
 30°05′05,86″N 31°14′46,32″E/30,084960 31,246200

Melchicki Kościół partykularny w Aleksandrii jest od 1997 r. jednym z 5 terytoriów patriarszych funkcjonujących w Kościele katolickim[7][8]. Jest to terytorium podległe bezpośrednio patriarsze administrowane przez biskupa z tytułem wikariusza apostolskiego, wikariusza patriarszego lub protosyncela. Melchiccy wikariusze Aleksandrii mają zwykle tytuł arcybiskupa, stąd terytorium określa się mianem archieparchii. Od 2008 administratorem terytorium jest Georges Bakar, arcybiskup tytularny Pelusium dei Greco-Melkiti (Peluzjum), wikariusz apostolski Jerozolimy, wikariusz patriarszy Aleksandrii i protosyncel patriarchy Antiochii dla melchitów Egiptu i Sudanu.

Terytorium patriarsze Egiptu i Sudanu dzieli się na trzy wikariaty patriarsze zarządzane przez syncelów: Aleksandrii, Kairu i Sudanu (z siedzibą w Chartumie). Liczy 14 parafii: 7 w Kairze, 4 w Aleksandrii i po jednej w Al-Mansurze, Tancie i Chartumie[6][9].

Melchiccy biskupi AleksandriiEdytuj

Tytularni patriarchowie AleksandriiEdytuj

Wikariusze patriarszy i biskupi pomocniczy AleksandriiEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Titular Patriarchal Sees (ang.). W: Gcatholic.org [on-line]. 2012-09-28. [dostęp 2012-11-03].
  2. Patriarcha melchicki napisał list do nowego prezydenta Egiptu. W: Idziemy.pl [on-line]. 2012-07-05. [dostęp 2012-11-03].
  3. K. Kościelniak, Grecy i Arabowie. Historia Kościoła melkickiego (katolickiego) na ziemiach zdobytych przez muzułmanów (634-1516), Kraków: UNUM 2004, s. 96-99; 162-165; 217-221; 254-262; 328-334, http://www.academia.edu/18822404/Grecy_i_Arabowie._Historia_Ko%C5%9Bcio%C5%82a_melkickiego_katolickiego_na_ziemiach_zdobytych_przez_muzu%C5%82man%C3%B3w_634_1516_
  4. K. Kościelniak, Pluralizm Kościoła Katolickiego w Egipcie wczoraj i dziś, w: „Saeculum Christianum” 7(2000) s. 36-55 szczególnie s. 40-41. http://www.academia.edu/21652738/Pluralizm_Ko%C5%9Bcio%C5%82a_katolickiego_w_Egipcie_wczoraj_i_dzi%C5%9B
  5. Orientalium Dignitas. On the Churches of the East (ang.). W: Papal Encyclicals Online [on-line]. [dostęp 2012-11-03].
  6. a b Siege Patriarcal d'Alexandrie (Egypte – Soudan) (fr.). [dostęp 2012-11-03].
  7. Territories Dependent on the Patriarch (ang.). W: Gcatholic.org [on-line]. 2012-09-28. [dostęp 2012-11-03].
  8. Por. też terytoria patriarchalne Kościoła melchickiego: Kościoły liturgiczne tradycji bizantyjskiej - cz1.. Mariański Dom Studiów pw. Świętych Cyryla i Metodego, 2012-07-05. [dostęp 2012-11-03].
  9. Nieco inne dane na temat parafii egipskich podaje Melkite Greek Catholic Church Information Center: 7 w Kairze, 3 w Aleksandrii i po jednej w Al-Mansurze, Tancie i Port Saidzie. Por. Melkite Greek Catholic Church in Egypt - Egyptian - (Patriarchal See of Alexandria, Egypt) (ang.). [dostęp 2012-11-03].
  10. Bishop Basile Kfoury (ang.). W: Catholic-hierarchy.org [on-line]. [dostęp 2012-11-03].

BibliografiaEdytuj

K. Kościelniak, Pluralizm Kościoła Katolickiego w Egipcie wczoraj i dziś, w: „Saeculum Christianum” 7(2000) s. 36-55 szczególnie s. 38. http://www.academia.edu/21652738/Pluralizm_Ko%C5%9Bcio%C5%82a_katolickiego_w_Egipcie_wczoraj_i_dzi%C5%9B K. Kościelniak, Grecy i Arabowie. Historia Kościoła melkickiego (katolickiego) na ziemiach zdobytych przez muzułmanów (634-1516), Kraków: UNUM 2004 http://www.academia.edu/18822404/Grecy_i_Arabowie._Historia_Ko%C5%9Bcio%C5%82a_melkickiego_katolickiego_na_ziemiach_zdobytych_przez_muzu%C5%82man%C3%B3w_634_1516_