Między brzegami (zbiór opowiadań)

Między brzegami – zbiór opowiadań autorstwa Kazimierza Orłosia wydany przez Państwowy Instytut Wydawniczy w Warszawie w 1961.

ZawartośćEdytuj

Zbiór zawiera następujące opowiadania:

  • Zielone i srebrne,
  • Narzeczony Rozalii,
  • Wyspa,
  • Wujek Julek,
  • Mały i diabeł,
  • Szewc Filip,
  • Między brzegami,
  • Dziewczyna z łódki,
  • Koło.

CharakterystykaEdytuj

 
Kazimierz Orłoś w okresie pisania zbioru

Opowiadania zawarte w zbiorze pochodzą z lat 1958–1960 i były wcześniej publikowane osobno na łamach Twórczości, Współczesności, Kierunków i Orki. Opowiadanie Dziewczyna z łódki było debiutem pisarza (1958, Twórczość). Zbiór był natomiast debiutem książkowym Orłosia. Akcja większości opowiadań rozgrywa się w niewymienionej z nazwy wiosce położonej na mierzei, pomiędzy morzem i zalewem, posiadającej połączenia promowe (statkami) z miasteczkiem na drugim brzegu zalewu, oddalonym o około 20 km (Wieś leży na mierzei między morzem a Zalewem. [...] Do małego pomostu przybija statek i przywozi letników. [...] Statek płynie przez Zalew, a płynie z miasteczka po tamtej stronie[1]). Powyższy opis pasuje tylko do jednej miejscowości w Polsce – Krynicy Morskiej.

Opowiadania realistycznie prezentują sceny z życia polskiej prowincji, a człowiek jest tu nierozerwalnie związany z naturą (woda, rybactwo). Cechuje je obiektywizm, regularny tok narracji, pochylenie się nad detalami życia bohaterów, a jednocześnie obecność pierwiastka lirycznego, czy nawet pewnego sentymentalizmu. Autorowi nieobca jest refleksja antropologiczna, czy też wgłębianie się w analizę relacji międzyludzkich. Szczególnie interesujący jest portret Pietrka – kilkuletniego chłopca, bohatera opowiadań, których akcja rozgrywa się w wiosce na mierzei. Trudna sytuacja w jakiej się znalazł (utrata rodziców, wychowywanie przez agresywnego wuja) sprzyja jego onirycznym refleksjom. Rzeczywistość opowiadań jest zatomizowana, więzy międzyludzkie rozluźnione, a oparcie w drugim człowieku co najmniej wątpliwe[2].

Przyjęcie i adaptacjaEdytuj

Zbiór został bardzo dobrze przyjęty przez krytyków. W 1963 nakręcono na podstawie tytułowego opowiadania film Między brzegami w reżyserii Witolda Lesiewicza, gdzie Pietrka zagrał Marek Kondrat[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Między brzegami, s. 108.
  2. a b Culture.pl.

BibliografiaEdytuj

  • Kazimierz Orłoś, Między brzegami, PIW, Warszawa, 1961, nota redakcyjna