Otwórz menu główne

Michalina Tatarkówna-Majkowska

działaczka PZPR

Michalina Tatarkówna-Majkowska (ur. 27 września 1908 w Łodzi, zm. 19 lutego 1986) – polska działaczka partii komunistycznych, posłanka na Sejm PRL I, II, III i IV kadencji, I sekretarz Komitetu Łódzkiego PZPR, członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1958 roku[1].

Michalina Tatarkówna-Majkowska
Data i miejsce urodzenia 27 września 1908
Łódź
Data śmierci 19 lutego 1986
Poseł IV kadencji Sejmu PRL
Okres od 30 maja 1965
do 30 maja 1969
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Order Sztandaru Pracy I klasy Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Z zawodu była tkaczką, pracowała w Widzewskiej Manufakturze. W latach 1927–1934 była członkinią Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, a w latach 1934–1938 Komunistycznej Partii Polski. W tym czasie mieszkała przy ul. J. Kilińskiego 145 m. 23.

21 stycznia 1945 wstąpiła do Polskiej Partii Robotniczej. W latach 1945–1947 była I sekretarzem Komitetu Dzielnicowego PPR Łódź-Widzew. W latach 1953–1955 pełniła funkcję I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Łodzi, następnie (do 1964) I sekretarza Komitetu Łódzkiego PZPR[2]. Od 17 marca 1954 do 28 lipca 1956 była równocześnie zastępcą członka, a od 28 lipca 1956 członkiem Komitetu Centralnego PZPR[3]. Zaliczana do „puławian” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych[4].

W 1965 r. oficjalnie na własną prośbę przeszła na emeryturę. W rzeczywistości została zmuszona do wycofania się ze wszelkiej działalności politycznej w wyniku konfliktu z Władysławem Gomułką na tle rozbieżnych koncepcji realizacji zasad gospodarki socjalistycznej na poziomie zwykłego robotnika[5]. Między innymi dążyła do likwidacji III zmiany w przemyśle włókienniczym oraz nie zgodziła się na realizację w Łodzi wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego w wersji wyjątkowo oszczędnej, zastosowanej w Gdańsku (jedna ubikacja i łazienka na piętrze)[5].

 
Dom przy ul. Kopcińskiego 57 w łodzi, w którym mieszkała do śmierci M. Tatarkówna-Majkowska

Jednym z jej znaczących osiągnięć w Łodzi jest przeprowadzenie realizacji mauzoleum radogoskiego, na terenie byłego więzienia policyjnego, miejsca masakry więźniów w przeddzień zakończenia okupacji niemieckiej w Łodzi (19 stycznia 1945 r.).

Na emeryturze zaczęła aktywnie działać w oddziale łódzkim Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (TPD) na rzecz którego testamentem przekazała swoje mieszkanie przy ul. dr. S. Kopcińskiego 57[6] wraz z całym pozostałym w nim majątkiem (a także dwie działki: w Żabiczkach k. Konstantynowa Łódzkiego oraz w Grotnikach k. Łodzi). Natomiast liczne przedmioty typu historycznego (dokumenty, zdjęcia) przekazała do zbiorów Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Odznaczona została m.in. Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Orderem Budowniczych Polski Ludowej, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”.

W okresie sprawowania funkcji I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR była osobą niezwykle popularną i poważaną w mieście. Znana była z ogromnego wyczulenia na krzywdę ludzką. Była synonimem „ostatniej instancji” w sprawach trudnych; popularnym w tym czasie w Łodzi było powiedzenie: „idź/napisz do Tatarkówny, ona ci pomoże”[2].

Została pochowana 24 lutego 1986 r. na Cmentarzu Komunalnym na Zarzewie w Łodzi, kwatera VII, rząd 1, grób 2[7].

Upamiętnienie i kontrowersjeEdytuj

W lutym 2005 kontrowersje wśród radnych opozycji prawicowej wzbudziła decyzja Rady Miasta Łodzi[8], która głosami radnych lewicowych nadała imię Tatarkówny-Majkowskiej jednej z ulic miasta na osiedlu Andrzejów[9]. Wśród argumentów za tą kandydaturą wymieniano m.in. zasługi w rozwoju łódzkiego budownictwa mieszkaniowego oraz jej zdecydowaną postawę przeciwną przemianowaniu ulicy Piotrkowskiej na ulicę Stalina. W grudniu 2017 roku łódzki wojewoda podjął decyzję o zmianie nazwy ulicy Tatarkówny-Majkowskiej i nadaniu jej imienia Anny Walentynowicz[10].

W październiku 2017 r. miała miejsce prezentacja biografii M. Tatarkówny-Majkowskiej Czerwona Michalina. Prządka-działaczka-łodzianka, autorstwa łódzkiego historyka – Piotra Ossowskiego[11].

AudycjeEdytuj

  • Legenda mojego dzieciństwa. Rzecz o Tatarkównie-Majkowskiej. Audycja dokumentalna (30 minut) – Radio Łódź

PrzypisyEdytuj

  1. Trybuna Robotnicza, nr 4 (4350) 7 stycznia 1958 roku, s. 2.
  2. a b Anna Gronczewska, Michalina Tatarkówna-Majkowska kobieta, która przez dwadzieścia lat niepodzielenie rządziła Łodzią; [w:] „Historia” dod. do „Polska. Dziennik Łódzki”, 20 II 2014, s. 1, 6-7.
  3. Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych b. PRL. ipn.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-09)].
  4. Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944-1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 61–62. ISBN 83-7066-208-0.
  5. a b Michalina Tatarkówna-Majkowska, Życie moje. Rozmowa z Krzysztofem Turowskim, [w:] „ITD.”, 1981, nr-y 19 i 20; skrót obu części tego wywiadu w: „Głos Robotniczy”, 27 V 1981, nr 105, s. 4.
  6. Bogdan Dmochowski, Tatarkówna-Majkowska; [w:] „Express Ilustrowany”, 8 V 2015.
  7. Spis osób pochowanych na cmentarzach komunalnych w Łodzi.
  8. DUWŁ uchwała XVL/781/05.
  9. Wykaz ulic i numerów adresowych. Osiedle Andrzejów. bip.uml.lodz.pl. [dostęp 2016-02-28].
  10. Matylda Witkowska: Dekomunizacja ulic w Łodzi. Wojewoda zmienił nazwy 27 ulic. Będzie plac Lecha Kaczyńskiego. Dziennik Łódzki, 13 grudnia 2017. [dostęp 2018-01-13].
  11. Piotr Ossowski, Czerwona Michalina. Prządka-działaczka-łodzianka. Wyd. Uniw. Łódzkiego. Łódź, 2017.

BibliografiaEdytuj