Otwórz menu główne

Modlitewnik (książka)

książka zawierająca modlitwy
Ten artykuł dotyczy książki do modlitwy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Modlitewniki anglikańskie
Chrześcijańskie modlitwy w języku tamilskim

Modlitewnikksiążka lub broszura, niekiedy małych rozmiarów, zawierająca od kilkunastu do nawet kilkuset modlitw, a często także opis obrządków liturgicznych, teksty pieśni, skrócony wykład prawd wiary itp. Modlitewnik odzwierciedla tradycję religijną, z której wyrasta, i jest zwykle dokumentem aprobowanym przez władze duchowne wyznania do użytku wiernych.

Modlitewniki w językach narodowych, przeznaczone do użytku osób świeckich, pojawiły się w Europie po raz pierwszy w późnym średniowieczu[1].

Najdawniejsze modlitewniki polskieEdytuj

Do dnia dzisiejszego zachowało się kilka polskich modlitewników z XV w. i początków XVI w.[1] Najstarszy z nich ocalał tylko we fragmencie i pochodzi z pierwszej ćwierci XV w.[1] Został on odnaleziony w Bibliotece Jagiellońskiej w oprawie kodeksu należącego do Pawła z Piotrkowa, rektora Akademii Krakowskiej w 1442 roku[1].

Pozostałe najstarsze rękopiśmienne modlitewniki polskie to m.in. Godzinki Wacława (z lat 1476–1482), Modlitewnik Nawojki (koniec XV w.), Modlitewnik siostry Konstancji (1527), Modlitewnik Olbrachta Gasztołda (1528), Książeczka do spowiedzi królewny Jadwigi (1530)[1]. W niektórych z nich znaleźć można tłumaczenia tekstów modlitewnych z brewiarza[1].

Natomiast pierwszym drukowanym modlitewnikiem polskim jest Raj duszny Biernata z Lublina, opublikowany w 1513 roku w Krakowie[1]. Cieszył się on dużą popularnością aż do XVII w., podobnie zresztą jak i późniejsza od niego Harfa duchowna w opracowaniu jezuity Marcina Laterny, wydana po raz pierwszy w 1585 roku w Krakowie[1].

Książeczki do nabożeństwaEdytuj

Modlitewniki pierwszokomunijne, zwane książeczkami do nabożeństwa, są poświęcane i wręczane dzieciom w trakcie przygotowań do pierwszej komunii świętej[2]. Książeczka do nabożeństwa może posiadać działy takie jak: Msza święta, Sakramenty, Modlitwy, Droga krzyżowa, Nabożeństwa do Matki Bożej, Nieszpory, Pieśni i in.[3]

Zobacz teżEdytuj

  • chamaił (modlitewnik muzułmański)
  • machzor oraz sidur (modlitewniki żydowskie)
  • Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „modlitewnik (hasła w Wikipedii poświęcone poszczególnym modlitewnikom)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Wiesław Wydra: Bogurodzica albo Pacierz Staropolski. Komentarz filologiczny. www.verbasacra.pl. [dostęp 2018-11-06].
  2. Marek A. Dąbrowski: Modlitewnik. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-08].
  3. Jerzy Stroba: Idę do Ojca. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1997. ISBN 83-7015-362-3.