Otwórz menu główne

Monaster św. Mikołaja w Mohylewie

Monaster św. Mikołajaprawosławny żeński klasztor w Mohylewie, w jurysdykcji eparchii mohylewskiej i mścisławskiej Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego[1].

Monaster św. Mikołaja
Свята-Мікольскі манастыр
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Białoruś
Obwód  mohylewski
Miejscowość Coat of Arms of Mahiloŭ.svg Mohylew
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Eparchia mohylewska i mścisławska
Ihumenia Eufrozyna (Sidorowicz)[1]
Typ monasteru żeński
Liczba mniszek (2017) 18[1]
Obiekty sakralne
Sobór św. Mikołaja
Cerkiew św. Onufrego
Styl barokowy
Położenie na mapie Mohylewa
Mapa lokalizacyjna Mohylewa
Monaster św. Mikołaja
Monaster św. Mikołaja
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Monaster św. Mikołaja
Monaster św. Mikołaja
Położenie na mapie obwodu mohylewskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mohylewskiego
Monaster św. Mikołaja
Monaster św. Mikołaja
Ziemia53°53′38″N 30°20′44″E/53,893889 30,345556

Fundacja monasteru miała miejsce na początku XVII w. W 1636 na mocy przywileju króla Władysława IV biskup mohylewski, mścisławski i orszański (białoruski) otrzymał prawo do bezpośredniego zarządzania nim (przywilej ten odebrał w roku następnym w Wilnie prawosławny metropolita kijowski Piotr Mohyła)[2]. W 1637 w Mohylewie powstała tymczasowa drewniana cerkiew i budynek mieszkalny dla mniszek. Przywilej królewski zapewniał klasztorowi prawo do wyznawania prawosławia (oddalając ewentualne pretensje Kościoła unickiego), zaś mieszczanom mohylewskim nadawał prawo do dwukrotnej w ciągu roku organizacji jarmarków przy klasztorze oraz zobowiązywał mniszki do uroczystych nabożeństw w dniach wspomnienia świętego Mikołaja Cudotwórcy[3]. W 1646 metropolita Piotr Mohyła nadał wspólnocie prawo pieczenia prosfor i produkcji świec na sprzedaż w pozostałych monasterach mohylewskich[2].

Główny sobór monasterski został wzniesiony na miejscu drewnianej cerkwi św. Mikołaja w latach 1669–1672. Oprócz ołtarza głównego umieszczono w nim dwa boczne – Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela i św. Dymitra Sołuńskiego. We wnętrzu obiektu znalazł się trzyrzędowy ikonostas powstały w miejscowej pracowni[3].

Żeński klasztor funkcjonował w Mohylewie przez 82 lata, następnie z powodu małej liczby żeńskich powołań został przekształcony we wspólnotę męską na mocy postanowienia biskupa białoruskiego Sylwestra. Ostatnie mniszki przeniesiono do monasterów w Szkłowie i w Barkołabowie[4]. W 1754 został zlikwidowany z powodu zbyt małej liczby mnichów decyzją biskupa białoruskiego Hieronima[5]. Główny sobór monasteru funkcjonował nadal jako cerkiew parafialna. Świątynia została zamknięta w 1934[3], a jej wyposażenie – zniszczone lub wywiezione[6].

W okresie stalinowskiego terroru sobór św. Mikołaja został zmieniony w tymczasowe więzienie[3]. Szczątki ofiar więzienia zostały odnalezione w latach 90. XX wieku i pochowane na terenie klasztoru, gdzie wzniesiono też kaplicę pamiątkową[7][3]. Po II wojnie światowej obiekt został zaadaptowany na magazyn książek, a pokrywające jego ściany freski uległy zniszczeniu[3].

W 1990 zdewastowana cerkiew została zwrócona Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu[3]. Rok później Święty Synod Egzarchatu Białoruskiego ogłosił ponowne otwarcie monasteru żeńskiego i mianował jego pierwszą przełożoną ihumenię Eugenię (Wołoszczuk)[3]. Od 1992 do 2010[8] w monasterze wystawiona była dla kultu Barkołabowska Ikona Matki Bożej. W 1995 zakończony został kolejny etap renowacji zniszczonego klasztoru[3], podjęty w okresie sprawowania urzędu biskupa mohylewskiego przez Maksyma (Krochę)[6].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Могилевская и Мстиславская епархия
  2. a b Mironowicz A.: Diecezja białoruska w XVII i XVIII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2008, s. 264. ISBN 978-83-7431-150-2.
  3. a b c d e f g h i Обитель чудотворца Николая
  4. Mironowicz A.: Diecezja białoruska w XVII i XVIII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2008, s. 193. ISBN 978-83-7431-150-2.
  5. Mironowicz A.: Diecezja białoruska w XVII i XVIII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2008, s. 231. ISBN 978-83-7431-150-2.
  6. a b A. Radziukiewicz, Wśród świętości, „Przegląd Prawosławny”, nr 11 (341), listopad 2013
  7. В Могилевском монастыре нашли останки жертв сталинских репрессий
  8. D. Koczetow, M. Fiedosienko, Bujniczskij w czest' soszestwija Swiatogo Ducha na Apostołow Żenskij Monastyr' [w:] Prawosławnaja Encikłopiedija, t. VI, Moskwa 2004, ss.330–331