Otwórz menu główne

Monaster Zwiastowania w Ladachprawosławny, pierwotnie bazyliański (unicki) klasztor w Ladach[1] (rejon smolewicki obwodu mińskiego Białorusi). W strukturach Egzarchatu Białoruskiego posiada status stauropigii.

Monaster Zwiastowania
Свята-Дабравешчанскі манастыр
Ilustracja
Fasada cerkwi monasterskiej
Państwo  Białoruś
Obwód  miński
Miejscowość Lady
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia stauropigia
Biskup borysowski Beniamin (Tupieko)
Typ monasteru męski
Obiekty sakralne
Cerkiew Zwiastowania
Fundator Teresa Zawisza zd. Tyszkiewicz
Styl barokowy
Data budowy 1794 (cerkiew), 1811–1850 (budynek klasztorny)
Data zamknięcia 1960
Data reaktywacji 1992 (cerkiew), 1994 (klasztor)
Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mińskiego
Monaster Zwiastowania
Monaster Zwiastowania
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Monaster Zwiastowania
Monaster Zwiastowania
Ziemia53°47′29″N 28°05′16″E/53,791389 28,087778

HistoriaEdytuj

Bazyliański klasztor w Ladach został ufundowany przez Zawiszów w XVIII w.[1]. Inicjatorką utworzenia wspólnoty była żona wojewody mińskiego Teresa zd. Tyszkiewicz, która miała zostać cudownie uzdrowiona przed Żyrowicką Ikoną Matki Bożej i która podarowała starszej cerkwi w Ladach jej kopię. W 1732 fundatorka zapisała wspólnocie bazyliańskiej wsie Słobodkę i Griwę, prawo bezpłatnego wyrobu chleba w młynie w Śmiłowiczach oraz 4000 złotych polskich. Dzięki kolejnym prywatnym darom klasztor rozwijał się, możliwa była rozbudowa jego zabudowań[2]. W 1794, przy wsparciu fundatorów monasteru, w okresie, gdy jego przełożonym był Julian Szujski[2], wzniesiono nową murowaną cerkiew klasztorną w stylu barokowym[1].

Od 1809 do 1824 bazylianie prowadzili w Ladach szkołę powiatową pod nadzorem Uniwersytetu Wileńskiego[1]. W 1811 rozpoczęto natomiast prace budowlane nad wznoszeniem nowego budynku klasztornego, jednak został on ukończony dopiero w 1850, gdy monaster w Ladach był już własnością Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[2].

Według Grzegorza Rąkowskiego klasztor bazyliański został skasowany przez władze carskie w 1834 i w wymienionym roku został przekształcony w monastyczną wspólnotę prawosławną[1]. Źródło związane z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym podaje, iż klasztor przeszedł na prawosławie w 1837 za zgodą miejscowych bazylianów. W wymienionym roku ze świątyni klasztornej usunięto elementy wyposażenia typowe dla kościołów katolickich (organy, ławki, ołtarze boczne), wprowadzono do użytku rosyjskie księgi liturgiczne, rozpoczęto odprawianie nabożeństw według rytu synodalnego. W 1878 przeprowadzony został gruntowany remont cerkwi klasztornej, w której wykonano nowe freski, powiększono ikonostas, wymieniono dach z kopułą. W 1900 miał miejsce kapitalny remont tej samej świątyni[2]. Od 1856 do 1874 przełożeni klasztoru byli równocześnie rektorami seminarium duchownego w Mińsku, jednak faktyczne kierownictwo monasterem należało do wyznaczonych przez nich ekonomów[2].

Monaster został zamknięty w latach 20. XX wieku, w czasie kampanii antyreligijnej prowadzonej przez władze bolszewickie. Mnisi zostali zmuszeni do opuszczenia obiektu, cerkiew monasterska działała jako parafialna jeszcze do 1939. W dawnym klasztorze urządzona została szkoła[2]. W 1942, za zgodą okupacyjnych władz niemieckich, obiekt sakralny został ponownie otwarty dla wiernych, służył w nim metropolita miński Pantelejmon. W 1960 cerkiew została zamknięta ponownie, czczona w niej kopia Żyrowickiej Ikony Matki Bożej – wywieziona. Obiekt zamieniono na magazyn, wcześniej zrywając z niego typową dla architektury sakralnej rosyjskiego prawosławia kopułę. Dawna cerkiew monasterska ulegała w kolejnych latach stopniowej dewastacji[2].

W 1992 zniszczona cerkiew w Ladach została otwarta ponownie, zaś dwa lata później Święty Synod Egzarchatu Białoruskiego reaktywował monaster, mianując jego pierwszym przełożonym archimandrytę Sofroniusza (Juszczuka)[2].

ArchitekturaEdytuj

Cerkiew monasterska została wzniesiona w stylu barokowym. Jest to świątynia trójnawowa, z wąskim pomieszczeniem ołtarzowym, do którego przylegają dwie zakrystie. Elewacja frontowa cerkwi dekorowana jest wolutowym szczytem. Fasada zdobiona jest pilastrami i szerokimi gzymsami. Nawę główną kryją sklepienia kolebkowe, boczne zaś – krzyżowe[1].

Budynek monasterski jest obiektem parterowym, na boniowanej podmurówce, zbudowanym na planie litery L, z gankami wejściowymi i barokowym frontonem zdobiącym krótsze skrzydło[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g G. Rąkowski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Burchard Edition, Warszawa 1997, ​ISBN 83-904446-9-0​, ss.116–117
  2. a b c d e f g h Свято-Благовещенский ставропигиальный мужской монастырь