Otwórz menu główne

Most średnicowy w Warszawie

most kolejowy na Wiśle w Warszawie

Most średnicowy – most kolejowy na Wiśle w Warszawie znajdujący się na trasie linii średnicowej, zbudowany w latach 1921–1931 w celu połączenia Dworca Głównego z Dworcem Wschodnim[1].

Most średnicowy
Ilustracja
Most średnicowy, widok w kierunku Pragi
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Podstawowe dane
Przeszkoda Wisła
Szerokość:
• całkowita

9 m
Liczba torów kolejowych 2
Liczba przęseł 5
Rozpiętość przęseł 93
Data budowy 1921–1931[1]
Data zburzenia 13 września 1944
Projektant Aleksander Pstrokoński
Most średnicowy po 1945 roku
Przeszkoda Wisła
Długość 445 m
Liczba torów kolejowych 4
Liczba przęseł 5
Data odbudowy 1945–1949
Projektant Franciszek Szelągowski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Most średnicowy
Most średnicowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most średnicowy
Most średnicowy
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Most średnicowy
Most średnicowy
52°14′19,6800″N 21°02′15,0000″E/52,238800 21,037500

OpisEdytuj

 
Most średnicowy podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939

Przeprawę zaprojektował Aleksander Pstrokoński. Budowę mostu, rozpoczętą w 1921 i przedłużającą się ponad 10 lat z powodu trudności finansowych, realizowało Polskie Towarzystwo Budowlane. Na wykonanych metodą pneumatyczną fundamentach wzniesiono kamiennych filary unoszące metalową konstrukcję. Most składał się z 5 przęseł o rozpiętości ponad 90 m, z wysokimi łukami kratownic[2]. Główne prace montażowe wykonało przedsiębiorstwo K. Rudzki i S-ka[1].

Most został wysadzony przez Niemców podczas powstania warszawskiego i walk toczonych na Pradze w godzinach popołudniowych 13 września 1944[3].

W latach 1945–1949 most został w całkowicie zmienionej formie odbudowany według projektu Franciszka Szelągowskiego, na obniżonych o 5 m filarach. Otwarcie dla ruchu nastąpiło 23 czerwca 1949 roku. Obniżenie filarów nie spowodowało fizycznego obniżenia torowiska, ponieważ odwrócono konstrukcję mostu: pierwotnie był podwieszony na łukowatych przęsłach, zaś po odbudowie wspiera się na nich. Podczas odbudowy jednocześnie dobudowano bliźniacze filary w nurcie Wisły, przewidując przyszły rozwój kolei.

Bliźniaczy most wybudowano w latach 60. XX w., niedługo przed rozpoczęciem budowy Dworca Centralnego. Obecnie most sprawia wrażenie monolitycznego, mimo że składa się w rzeczywistości z dwóch niezależnych pomostów wspartych na wspólnych filarach. Na każdym pomoście znajdują się po dwa tory kolejowe. Dwa tory od strony północnej przeznaczone są dla ruchu dalekobieżnego, dwa pozostałe są zwykle używane przez pociągi podmiejskie.

Most ma 5 przęseł i długość 445 m[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 512. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Spacerownik Piękne stacje linii średnicowej. „Gazeta Wyborcza”, 2013-09-26. 
  3. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1969, s. 407.

Linki zewnętrzneEdytuj