Nördlinger Ries

krater uderzeniowy w Europie

Nördlinger Ries – kolista depresja w zachodniej części Bawarii, Niemcy. Miasto Nördlingen jest położone ok. 6 km na południowy zachód od punktu centralnego tej depresji. Jest to krater uderzeniowy powstały 14,3 – 14,5 miliona lat temu (w miocenie)[1].

Nördlinger Ries
Ilustracja
Krater uderzeniowy na mapie ukształtowania terenu
Ciało niebieskie

Ziemia

Średnica krateru

24

Wiek

15,1 ± 0,1 Ma

Położenie na mapie Bawarii
Mapa konturowa Bawarii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Nördlinger Ries”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, na dole znajduje się punkt z opisem „Nördlinger Ries”
Ziemia48°53′N 10°34′E/48,883333 10,566667

Oryginalnie, średnica obrzeża krateru wynosiła prawdopodobnie ok. 24 km, a średnica dna ok. 10 km. Pierwotna głębokość krateru wynosiła ok. 700 m[2]. Obecne dno depresji znajduje się ok. 100-150 m poniżej współczesnego (zerodowanego) obrzeża. Na dnie spoczywa 35-metrowej grubości warstwa osadów jeziornych, pamiątka po jeziorze które istniało niegdyś w kraterze[2].

40 kilometrów dalej na południowy zachód znajduje się mniejszy, niespełna czterokilometrowej średnicy krater Steinheim. Oba kratery powstały w tym samym czasie (w granicy niepewności pomiaru), uważa się, że utworzyło je uderzenie w Ziemię planetoidy o średnicy ok. 1,5 km i jej księżyca.

Przeprowadzone pomiary grawimetryczne ujawniły na terenie depresji Nördlinger Ries anomalię, na podstawie której oszacowano ubytek masy skorupy ziemskiej w kraterze na 30 do 60 miliardów ton. Oznacza to, że w momencie uderzenia wyrzuceniu uległo kilkadziesiąt km³ materiału skalnego[2].

Z kraterem tym związane jest powstanie minerału mołdawitu, występującego w Czechach.


Przypisy edytuj

  1. Johannes Baier: Zur Herkunft und Bedeutung der Ries-Auswurfprodukte für den Impakt-Mechanismus. - Jber. Mitt. oberrhein. geol. Ver., N. F. 91, 9-29, 2009.
  2. a b c (e): W kraterze meteorytu [w:] "Poznaj Świat" R. XVIII, nr 7 (212), lipiec 1970, s. 40

Linki zewnętrzne edytuj