Nowa Sztuka

Ten artykuł dotyczy czasopisma. Zobacz też: Art Nouveau.

Nowa Sztuka – czasopismo awangardy poetyckiej wydawane w Warszawie w latach 1921-1922. W tym czasie pojawiły się jedynie dwa numery pisma. Pierwszy ukazał się w listopadzie 1921 roku, redagowany był przez Anatola Sterna (pomysłodawcę pisma) i Jarosława Iwaszkiewicza. Drugi opublikowano w lutym 1922 roku, Iwaszkiewicz nie brał już udziału w jego powstaniu. Czasopismo finansowane było przez Karola Żukowskiego, który figurował jako wydawca. Według „Pierwszego polskiego spisu gazet i czasopism Rzeczypospolitej Polskiej” z 1922/23 roku nakład wynosić miał 2000 egzemplarzy, być może była to jednak liczba zawyżona[1].

Nowa Sztuka
Miesięcznik artystyczny
Państwo  II Rzeczpospolita
Adres Warszawa
Rodzaj czasopisma literackie
Pierwszy numer 1921
Ostatni numer 1922

Oba numery zawierały wiersze polskich poetów awangardowych oraz przekłady poezji francuskiej, rosyjskiej i hiszpańskiej, artykuły krytyczno – i teoretycznoliterackie. Pismo propagowało idee i postulaty futuryzmu i innych ruchów awangardowych, jednak w tonie umiarkowanym, mającym nie budzić kontrowersji (zrezygnowano m.in. z charakterystycznej dla futurystycznych Jednodniówek pisowni fonetycznej)[2]. W piśmie publikowali m.in. Tadeusz Peiper, Bruno Jasieński, Jan Stur, Leon Chwistek, Aleksander Wat.

Brak funduszy spowodował zamknięcie „Nowej Sztuki”, jednak nazwa periodyku służyła odtąd często na określenie przedstawicieli różnorodnych nowoczesnych, awangardowych tendencji poetyckich[3].

Do tradycji czasopisma nawiązywał ukazujący się latach 1924-1925, pod redakcją Stefana Kordiana GackiegoAlmanach Nowej Sztuki”. Natomiast w 1924 roku powstała seria „Biblioteka Nowej Sztuki”, w której wydano m.in. Anielski cham Anatola Sterna, Bitwa Stanisława Brucza, Przemiany Stefana Gackiego, Semafory Adama Ważyka oraz Upały Jalu Kurka. Po zamknięciu „Nowej Sztuki” Tadeusz Peiper założył w 1922 w Krakowie pismo „Zwrotnica”.

PrzypisyEdytuj

  1. Zbigniew Jarosiński, Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LXVIII.
  2. Jerzy Kwiatkowski, Dwudziestolecie międzywojenne, Warszawa 2003, s. 25.
  3. Zbigniew Jarosiński, Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LXIX.

BibliografiaEdytuj

  • Zbigniew Jarosiński, Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław 1978.
  • Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
  • Grzegorz Gazda: Dwudziestolecie międzywojenne. Słownik literatury polskiej. Gdańsk: słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2008, s. 140. ISBN 978-83-7420-110-0.