Otwórz menu główne

Ochłystka

rodzaj roślin

Ochłystka (Zizia W.D.J. Koch) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje 3[3], 4[4][5] lub 6[6] gatunków. Występują one w naturze w Ameryce Północnej[5]. Uprawiana jako roślina ozdobna jest ochłystka złocista Z. aurea[5][7].

Ochłystka
Ilustracja
Ochłystka złocista
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj ochłystka
Nazwa systematyczna
Zizia W.D.J. Koch
Nova Acta Phys.-Med. Acad. Caes. Leop.-Carol. Nat. Cur. 12(1): 128. 1824[2]
Typ nomenklatoryczny
Z. aurea (Linnaeus) W. D. J. Koch[2]

Rodzajowa nazwa naukowa upamiętnia niemieckiego botanika Johanna Baptistę Ziza (1779–1829)[8].

MorfologiaEdytuj

Pokrój 
Nagie lub niemal nagie byliny o pędzie rozgałęziającym się i osiągającym zwykle 30–80 cm wysokości. Korzenie grube[4].
Liście 
Pojedynczo trójdzielnie do potrójnie pierzasto złożonych[4].
Kwiaty 
Zebrane w wielokwiatowe baldaszki o bardzo nierównych szypułkach – kwiaty w ich centrum są niemal siedzące, a te na skraju mają długie szypułki. Baldaszki zebrane w baldachy złożone i w ich wypadku także promienie środkowych baldaszków są bardzo skrócone, a brzeżnych – długie. Pokrywki są nieliczne, równowąsko-lancetowate. Działki kielicha krótkie, trójkątne. Płatki korony żółte[4].
Owoce 
Rozłupnie rozpadające się na dwie rozłupki, spłaszczone, jajowate lub podługowate, z wyraźnymi żebrami[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna

Rodzaj w obrębie rodziny selerowatych (baldaszkowatych) Apiaceae klasyfikowany jest do podrodziny Apioideae, plemienia Selineae[9].

Wykaz gatunków (nazwy zaakceptowane według The Plant List)[6]
Wykaz gatunków (nazwy zaakceptowane według USDA)[3]

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  2. a b Zizia. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-07-07].
  3. a b Genus Zizia W.D.J. Koch. W: plants.usda.gov [on-line]. USDA, Natural Resources Conservation Services. [dostęp 2019-07-06].
  4. a b c d e Zizia. W: WFO Monographs Details [on-line]. The New York Botanical Garden. [dostęp 2019-07-06].
  5. a b c David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 994. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b Zizia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-07-07].
  7. a b Wiesław Gawryś, Słownik roślin zielnych, Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 198, ISBN 978-83-925110-5-2.
  8. Genus:Zizia. W: PlantsGalore.com [on-line]. [dostęp 2019-07-06].
  9. Genus: Zizia W. D. J. Koch. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-07-07].