Osnowa grawimetryczna

Osnowa grawimetryczna – usystematyzowany zbiór punktów w terenie, dla których w wyniku opracowania pomiarów grawimetrycznych określono przyspieszenie siły ciężkości odniesione do przyjętej epoki[1].

Na terenie Polski odniesienie dla wszelkich względnych wyznaczeń przyspieszenia siły ciężkości stanowi założona przez IGiK jednolita krajowa osnowa grawimetryczna POGK97[2].

Ze względu na dokładność oraz sposób jej zakładania osnowę grawimetryczną dzieli się na[3]:

  1. osnowę podstawową fundamentalną – stanowią ją punkty wyznaczone w sieciach o najwyższej dokładności, które przenoszą na obszar kraju europejski grawimetryczny układ odniesienia, określony przez jednolitą europejską sieć grawimetryczną, którego fizyczną realizacją na obszarze kraju są punkty absolutne, na których pomiary przyspieszenia siły ciężkości Ziemi zostały wykonane grawimetrami absolutnymi, które uczestniczyły co najmniej w dwóch międzynarodowych kampaniach porównawczych. Podstawową fundamentalną osnowę grawimetryczną tworzą punkty wyznaczeń absolutnych, o zagęszczeniu terenowym nie mniejszym niż 1 punkt na 15 000 km2. Wartość przyspieszenia siły ciężkości na punktach wyznaczeń absolutnych określa się z błędem średnim nie większym niż 1,0×10-7 m·s-2.
  2. osnowę podstawową bazową – stanowią ją punkty wyznaczone w sieciach o najwyższej dokładności realizujące przyjęte układy odniesienia, i które są rozmieszczone równomiernie na terenie Polski. Podstawową bazową osnowę grawimetryczną tworzą punkty wyznaczeń absolutnych oraz punkty wyznaczeń względnych, przy czym zagęszczenie terenowe punktów, łącznie z punktami fundamentalnej osnowy grawimetrycznej, winna być nie mniejsza niż 1 punkt na 2500 km2. Błąd średni wartości przyspieszenia siły ciężkości w punktach bazowej osnowy grawimetrycznej nie powinien być większy niż 2,5×10-7 m·s-2.

Skalę przyrostów przyspieszenia siły ciężkości na terenie kraju zapewniają wzorcowe wartości różnic przyspieszenia Δg na przęsłach grawimetrycznych baz kalibracyjnych: FromborkKasprowy Wierch oraz KoszalinŚnieżka[3].

Współrzędne geodezyjne punktów podstawowej osnowy grawimetrycznej wyznacza się w obowiązującej realizacji geodezyjnego europejskiego ziemskiego systemu odniesienia ETRS89 z dokładnością poziomą (X, Y) nie mniejszą niż 5m oraz wysokościową (H) nie mniejszą niż 0,05m[3].

Osnowę grawimetryczną dzieli się na klasy określające jej znaczenie w pracach geodezyjnych i kartograficznych oraz kolejność włączania punktów osnowy do procesu wyrównywania. Klasy oznaczone są cyframi arabskimi. Podstawowym kryterium zaliczenia punktu osnowy do odpowiedniej klasy jest dokładność wyznaczenia wielkości właściwych dla danego rodzaju osnowy, określona przez wartość błędu średniego wyznaczonej wielkości:

  • klasę 1. stanowi osnowa podstawowa fundamentalna,
  • klasę 2. stanowi osnowa podstawowa bazowa[3].

Modernizację podstawowej osnowy grawimetrycznej winno przeprowadzać się nie rzadziej niż co 20 lat[3].

Informacje oraz dane dotyczące punktów podstawowej osnowy geodezyjnej dla terenu Polski, w zakresie osnowy grawimetrycznej zgromadzone i dostępne są w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym na poziomie zasobu centralnego[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Osnowy grawimetryczne (pol.). igik.edu.pl. [dostęp 2014-02-05].
  2. Podstawowa osnowa grawimetryczna Polski (pol.). igik.edu.pl. [dostęp 2014-02-05].
  3. a b c d e Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 352
  4. Osnowy geodezyjne, grawimetryczne i magnetyczne (pol.). igik.edu.pl. [dostęp 2014-02-08].

Linki zewnętrzneEdytuj