Paisjusz (Vodica)

Paisjusz, imię świeckie Pashko Vodica (ur. 1881 we wsi Vodice k. Kolonji, zm. w marcu 1966 w Tiranie) – albański biskup prawosławny, zwierzchnik Albańskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w latach 1949–1966.

Paisjusz
Paisi
Pashko Vodica
Arcybiskup
ilustracja
Kraj działania  Albania
Data i miejsce urodzenia 1881
Vodice
Data i miejsce śmierci 1966
Tirana
Arcybiskup Durres-Tirana
Okres sprawowania 1949–1966
Wyznanie prawosławne
Kościół Autokefaliczny Prawosławny Kościół Albanii
Chirotonia biskupia 18 kwietnia 1948
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 18 kwietnia 1948
Konsekrator Nestor (Sidoruk)
Współkonsekratorzy Krzysztof (Kissi)

ŻyciorysEdytuj

Szkołę powszechną ukończył w rodzinnej miejscowości, a następnie uczył się w szkole w Kawali, której nie ukończył z powodów ekonomicznych. W 1910 został wyświęcony na księdza (jako duchowny żonaty). Związany z albańskim ruchem narodowym, w 1912 został aresztowany przez władze osmańskie. W 1920 otrzymał godność archimandryty. Był jednym z inicjatorów starań albańskich prawosławnych o autokefalię, a także uczestnikiem kongresu prawosławnych duchownych i świeckich w Beracie w 1922, który autokefalię ogłosił.

Jako osoba politycznie podejrzana w 1940 został aresztowany przez włoskie władze okupacyjne i internowany we Włoszech. Powrócił do Albanii w 1942 i związał się z kierowanym przez komunistów ruchem narodowowyzwoleńczym. W listopadzie 1942 został wybrany członkiem rady narodowowyzwoleńczej w okręgu Kolonje, a w 1943 członkiem Rady Naczelnej Ruchu Narodowowyzwoleńczego Albanii.

18 kwietnia 1948, w obecności goszczącego w Albanii biskupa Nestora, reprezentującego Rosyjski Kościół Prawosławny dokonano chirotonii archimandryty Paisjusza na biskupa. W tym samym miesiącu został metropolitą korczańskim. Należał do głównych orędowników współpracy Kościoła albańskiego z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym. 25 sierpnia 1949 Święty Synod, który zebrał się niezgodnie z zasadami określonymi w statucie dokonał obalenia kierującego Kościołem arcybiskupa Krzysztofa, powierzając kierowanie sprawami Kościoła Paisjuszowi, który otrzymał także godność metropolity Durrës i Tirany. W pełni lojalny wobec władz komunistycznych, arcybiskup Paisjusz uczestniczył w kampaniach politycznych, był także organizatorem III kongresu duchownych prawosławnych (luty 1950), który bez sprzeciwu zaakceptował nowy statut Kościoła[1]. W latach 60. nie protestował wobec przejmowania części świątyń prawosławnych na rzecz państwa. Jego śmierć, rok przed ogłoszeniem Albanii państwem ateistycznym usunęła z władz Kościoła ostatniego duchownego, który mógł powoływać się na wpływy w komunistycznej elicie władzy.

Syn Paisi Vodicy – Josif Pashko był prokuratorem wojskowym, oskarżającym w procesach pokazowych, a wnuk Gramoz Pashko jednym z przywódców Demokratycznej Partii Albanii.

PrzypisyEdytuj

  1. Egin Ceka. “Ligji i shenjtë i partisë”. Ateizmi dhe politika ndaj fesë në Shqipërinë komuniste. „Përpjekja”. 32-33, s. 140, 2014. Tirana. 

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Czekalski: Zarys dziejów chrześcijaństwa albańskiego w latach 1912–1996. Kraków: 1996. ISBN 83-85527-40-0.
  • Sabrina Ramet: Nihil obstat: religion, politics, and social change in East-Central Europe and Russia. Duke University Press: 1998, s. 215. ISBN 0-8223-2070-3.
  • Vasil Thanasi: Memedhetari, luftetar per paqe e progres, kleriku u shquar Paisi Vodica (1882–1966). Tirana: 2004. (alb.)
  • Strona albańskiego prawosławia