Otwórz menu główne

Park Piny

park w Tarnowskich Górach

Park Piny, Piny – park założony w połowie lat 70. XX wieku dla mieszkańców ówczesnego Osiedla XXV-lecia PRL w Tarnowskich Górach (obecnie Osada Jana, dzielnica miasta).

Park Piny
Ilustracja
Alejka na terenie Parku Piny
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Flaga Tarnowskich Gór Tarnowskie Góry
Dzielnica Osada Jana
Powierzchnia 6,68[1] ha
Data założenia lata 70. XX wieku
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Park Piny
Park Piny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Piny
Park Piny
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Park Piny
Park Piny
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Park Piny
Park Piny
Ziemia50°26′00,8″N 18°51′40,2″E/50,433556 18,861167

Park Piny jest jednym z dwóch parków leżących w granicach Osady Jana – drugim jest Park Ojców Kamilianów otaczający kościół św. Jana Chrzciciela i św. Kamila.

PołożenieEdytuj

Park znajduje się na terenie dzielnicy Osada Jana, która do 1990 roku nosiła nazwę Osiedle XXV-lecia PRL, przy granicy z dzielnicami Bobrowniki Śląskie-Piekary Rudne oraz Śródmieście-Centrum. Granicę parku od południa tworzy ul. Obwodnica, od zachodu dawne koryto rzeki Stoły oraz linia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych (GKW), a od północy i wschodu tereny ROD Wieczorka i ROD Faser przy ul. Bytomskiej[2].

HistoriaEdytuj

 
Koncert Parafialnej Kamiliańskiej Orkiestry Dętej w amfiteatrze w Parku Piny (lipiec 2019)

Obiekt powstał w połowie lat 70. ubiegłego wieku w ramach rekultywacji nieużytków w północnej części eksploatowanej od XIX w. do końca lat 60. żwirowni[3][4]. Od większej, południowej jej części tereny te oddzielone zostały zbudowaną w 1969 roku obwodnicą miasta[5]. Jeszcze wcześniej, między XVI a XVIII wiekiem, na tym obszarze wydobywane były rudy żelaza i ołowiu[6][7].

Pozostałością po dawnym górnictwie jest bardzo urozmaicona rzeźba terenu, do której nawiązuje nazwa parku. Wywodzi się ona ze słowa pingi, które z kolei pochodzi od niemieckiego Pinge(niem.)[6]. Pojęcie to oznacza płytkie, lejkowate zagłębienia terenu (od kilku do kilkunastu metrów głębokości), powstałe w wyniku odkrywkowego wydobywania kopalin (minerałów, rud) lub w wyniku zapadania się dawnych szybów wydobywczych. W pierwszym przypadku wokół zagłębień i pomiędzy nimi często występują również charakterystyczne pagórki tzw. warpie[8][6].

Większość prac obejmujących sadzenie drzew i krzewów, wytyczanie i budowę alejek, budowę amfiteatru oraz montaż ławek i huśtawek wykonywali w czynie społecznym pracownicy tarnogórskich zakładów przemysłowych[1][9].

Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku park zaczął popadać w ruinę, urządzenia rekreacyjne uległy dewastacji, a znajdujący się w północnej części parku staw wysechł[1].

Stan obecnyEdytuj

Od 2016 roku działa Stowarzyszenie na rzecz ratowania i reaktywacji Parku Piny na Osadzie Jana o nr. KRS 0000653337[10], którego celem jest przywrócenie Parkowi Piny dawnej świetności[11]. Nieuregulowany stan prawny poszczególnych działek, na których znajduje się obiekt, powoduje duże trudności w przeprowadzeniu rewitalizacji terenu[12][13], jednak z inicjatywy stowarzyszenia podejmowane są m.in. akcje sprzątania obiektu, a także organizowane są różnego rodzaju przedsięwzięcia popularyzujące i uświadamiające mieszkańców miasta o istnieniu tego miejsca, np. koncert Parafialnej Kamiliańskiej Orkiestry Dętej oraz jeden ze spektakli w ramach projektu Kulturalne PARKowanie (odpowiednio w lipcu i sierpniu 2019 roku).

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Hadaś 2000 ↓, s. 754.
  2. Park Piny na mapie Polski Targeo.
  3. Hadaś 2000 ↓, s. 702.
  4. Żurek 2003 ↓, s. 79.
  5. Hadaś 2000 ↓, s. 708.
  6. a b c Żurek 2003 ↓, s. 77.
  7. Koch, H.: Denkschrift zur Feier des hundertjährigen Bestehens des Königl. Blei- und Silbererzberwerks Friedrichsgrube bei Tarnowitz O.-S.. Berlin: Atlas, 1884, s. tablica I.
  8. Komitet Światowego Dziedzictwa: Tarnowskie Góry Lead-Silver-Zinc Mine and its Underground Water Management System – Nomination Text. Description: History and Development (ang.). whc.unesco.org, 2017-07-09. s. 272–275. [dostęp 2019-07-07].
  9. Jacek Tarski. Piny neutralne jak Szwajcaria. „Gwarek”, 2017-05-16. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368 (pol.). 
  10. Baza KRS: Stowarzyszenie na rzecz ratowania i reaktywacji Parku Piny na Osadzie Jana (pol.). krs-pobierz.pl. [dostęp 2019-07-03].
  11. Park Piny ma szansę na powrót do lat świetności (pol.). TVP3 Katowice, 2017-08-01. [dostęp 2019-07-03].
  12. Alicja Jurasz. Park Piny – miasto chce przejąć teren. „Gwarek”, 2019-04-16. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368 (pol.). 
  13. Alicja Jurasz. Budżet na sportowo. Ruszyło głosowanie. „Gwarek”, 2016-05-24. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”. ISSN 0209-0368 (pol.). 

Linki zewnętrzneEdytuj